มหาสารคามยังอยู่ระหว่างฟื้นฟู
กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยความคืบหน้าการแก้ปัญหาฐานะการเงินของโรงพยาบาลในสังกัด โดยระบุว่าในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โรงพยาบาลที่ประสบวิกฤตการเงินระดับ 7 ลดลงจาก 136 แห่ง ในปีก่อน เหลือเพียง 1 แห่ง คือ โรงพยาบาลมหาสารคาม ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างจัดทำแผนฟื้นฟู ท่ามกลางการติดตามแนวทางบริหารงบประมาณของกระทรวงอย่างใกล้ชิด
ประเด็นดังกล่าวถูกเปิดเผยเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2569 ระหว่างการประชุมเชิงปฏิบัติการเตรียมความพร้อมการบริหารงบประมาณกองทุน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ที่โรงแรมเซ็นทารา ไลฟ์ ศูนย์ราชการและคอนเวนชันเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ โดยมีนายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธาน พร้อมด้วยผู้บริหารกระทรวง ผู้แทนสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ผู้ตรวจราชการ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด และผู้แทนหน่วยบริการเข้าร่วม
นอกจากการรายงานภาพรวมของโรงพยาบาลทั่วประเทศแล้ว การประชุมครั้งนี้ยังสะท้อนว่าปัญหาของโรงพยาบาลมหาสารคามเป็นเรื่องที่กระทรวงต้องเร่งติดตามเป็นพิเศษ เพราะเป็นโรงพยาบาลแห่งสุดท้ายที่ยังถูกจัดอยู่ในระดับวิกฤตการเงินขั้นสูงสุดตามข้อมูลที่กระทรวงนำเสนอ อย่างไรก็ตาม การอยู่ในภาวะดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าโรงพยาบาลจะหยุดให้บริการ แต่หมายถึงการที่หน่วยงานต้องเร่งแก้ไขสภาพคล่องและจัดระบบการเงินให้กลับมาอยู่ในภาวะที่บริหารจัดการได้
รายรับบริการเพิ่ม แต่ยังต้องแก้ปัญหาเฉพาะแห่ง
ข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขระบุว่า โรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขมีรายรับจากการให้บริการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 รวม 70,788.60 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณก่อน 7,413.14 ล้านบาท กระทรวงมองว่าการปรับระบบบริหารจัดสรรงบประมาณร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ สปสช. เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้โรงพยาบาลจำนวนมากคลี่คลายจากภาวะวิกฤต
| รายการ | ข้อมูลที่กระทรวงรายงาน |
|---|---|
| โรงพยาบาลวิกฤตการเงินระดับ 7 ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 | 136 แห่ง |
| โรงพยาบาลวิกฤตการเงินระดับ 7 ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 | 1 แห่ง |
| โรงพยาบาลที่ยังอยู่ระหว่างฟื้นฟู | โรงพยาบาลมหาสารคาม |
| รายรับบริการรวม ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 | 70,788.60 ล้านบาท |
| รายรับที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน | 7,413.14 ล้านบาท |
แม้ตัวเลขในภาพรวมจะปรับตัวดีขึ้น แต่กรณีของโรงพยาบาลมหาสารคามแสดงให้เห็นว่า การแก้ปัญหาทางการเงินไม่สามารถใช้มาตรการเดียวกับทุกแห่งได้ทั้งหมด จำเป็นต้องพิจารณาสถานการณ์ของแต่ละโรงพยาบาล ทั้งการจัดสรรงบประมาณ การเบิกจ่ายค่าบริการ และการบริหารภาระหนี้ โดยข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังอยู่ในกรอบของการจัดทำแผนฟื้นฟู จึงยังไม่อาจสรุปผลลัพธ์สุดท้ายของการแก้ไขได้
สั่งสอบข้อเท็จจริงอดีตผู้อำนวยการ
สำหรับสาเหตุของปัญหา กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยว่าพบประเด็นด้านการบริหารและภาระหนี้ที่อยู่ในระดับสูงผิดปกติ ขณะเดียวกันปลัดกระทรวงสาธารณสุขได้สั่งตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการดำเนินงานของอดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาสารคาม เพื่อรวบรวมข้อมูลก่อนพิจารณาดำเนินการสอบสวนทางวินัยร้ายแรงต่อไป
“สุขภาพดีทุกช่วงวัย สร้างเศรษฐกิจไทย ด้วยนวัตกรรมและภูมิปัญญา”
การดำเนินการดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนตรวจสอบ จึงต้องแยกให้ชัดเจนระหว่างข้อเท็จจริงที่หน่วยงานพบกับผลการสอบสวนที่จะมีขึ้นในอนาคต การสั่งตรวจสอบไม่ได้หมายความว่าบุคคลใดมีความผิดแล้ว และการพิจารณาทางวินัยจะต้องเป็นไปตามกระบวนการของราชการ ทั้งนี้ แหล่งข่าวไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดของภาระหนี้ จำนวนหนี้ หรือข้อกล่าวหาเฉพาะรายเพิ่มเติม
ตั้งเป้าปี 2570 ลดวิกฤตให้เหลือศูนย์
สำหรับปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 กระทรวงสาธารณสุขวางแผนเพิ่มวงเงินบริหารอีก 18,682 ล้านบาท พร้อมตั้งเป้าอัตราจ่ายผู้ป่วยในไม่ต่ำกว่า 10,000 บาทต่อค่า AdjRW และต้องการลดจำนวนโรงพยาบาลที่อยู่ในวิกฤตการเงินระดับ 6 และระดับ 7 ให้เหลือ 0 แห่ง แผนดังกล่าวรวมถึงการจัดตั้งงบประมาณสำรองเพื่อรองรับภัยพิบัติและภาวะฉุกเฉิน
- เร่งจัดทำแผนฟื้นฟูโรงพยาบาลมหาสารคาม
- บริหารวงเงินร่วมกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับ สปสช. ในระดับจังหวัด เขตสุขภาพ และประเทศ
- กำหนดเป้าหมายไม่ให้มีโรงพยาบาลวิกฤตการเงินระดับ 6 และ 7 ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570
- จัดเตรียมงบสำรองสำหรับภัยพิบัติและเหตุฉุกเฉิน
สาระสำคัญของแนวทางใหม่คือการเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาโรงพยาบาลเป็นรายแห่ง ไปสู่การบริหารวงเงินร่วมกันในระดับจังหวัด เขตสุขภาพ และระดับประเทศ กระทรวงระบุว่าแนวทางนี้ช่วยให้การจัดสรรทรัพยากรสอดคล้องกับภาระบริการมากขึ้น ขณะที่โรงพยาบาลมหาสารคามยังต้องดำเนินการตามแผนฟื้นฟูเฉพาะของตนเอง และจะต้องมีการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง
การเงินโรงพยาบาลกระทบความเชื่อมั่นของประชาชน
สำหรับประชาชนในจังหวัดมหาสารคาม ประเด็นสำคัญไม่ได้มีเพียงตัวเลขทางบัญชี แต่รวมถึงความมั่นใจว่าหน่วยบริการจะสามารถดูแลผู้ป่วยได้ต่อเนื่อง การรักษาพยาบาลจะไม่สะดุด และบุคลากรมีทรัพยากรเพียงพอสำหรับการให้บริการ กระทรวงสาธารณสุขย้ำหลักการว่าโรงพยาบาลต้องไม่ปิดและระบบสาธารณสุขต้องเดินหน้าดูแลผู้ป่วย แม้หน่วยบริการบางแห่งจะเผชิญข้อจำกัดด้านการเงิน
ขณะนี้ สิ่งที่สาธารณชนต้องติดตามคือรายละเอียดของแผนฟื้นฟูโรงพยาบาลมหาสารคาม ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการบริหารงานของอดีตผู้อำนวยการ และความคืบหน้าการจัดสรรงบประมาณในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 หากมาตรการของกระทรวงบรรลุเป้าหมาย โรงพยาบาลมหาสารคามจะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า ระบบบริหารการเงินรูปแบบใหม่สามารถพาหน่วยบริการแห่งสุดท้ายที่อยู่ในวิกฤตระดับ 7 กลับเข้าสู่ภาวะปกติได้หรือไม่
