เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่บริเวณเขาขยาย อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดชัยนาทจัดกิจกรรมเชิงพื้นที่ภายใต้ชื่อ “สืบสานพระปณิธาน เรียนรู้ชุมชน ปลูกจิตสำนึกรักษ์ชัยนาทบ้านเกิด” โดยมีผู้เข้าร่วมรวมกว่า 650 คน ครอบคลุมผู้บริหารหน่วยงาน ราชการ ครู นักเรียน นักศึกษา และตัวแทนจากหลายหน่วยงานในจังหวัด
เป้าประสงค์ของงานและการบูรณาการ
การจัดงานมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงพื้นที่โดยนำแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่นเป็นฐาน เพื่อสืบสานแนวพระราชดำริด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและการพัฒนาด้านการศึกษา และเพื่อปลูกจิตสำนึกความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนท้องถิ่นให้แก่เยาวชน
กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ดร.พิเชฐร์ วันทอง ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดงาน และเชิญผู้ทรงคุณวุฒิร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ โดยมี นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย ในฐานะที่ปรึกษามูลนิธิรักษ์เขาขยายชัยนาท เป็นผู้บรรยายพิเศษในหัวข้อเกี่ยวกับตำนานและความสำคัญของพื้นที่เขาขยาย
กิจกรรมการเรียนรู้และการลงมือทำ
รูปแบบการจัดงานเน้นการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติจริง ผสมผสานกับการบรรยายเชิงประวัติศาสตร์และการอนุรักษ์ โดยมีกิจกรรมหลักได้แก่การบำรุงรักษาต้นไม้ ใส่ปุ๋ย และพรวนดินในบริเวณสวนสิงห์ดำ เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ป่าและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในระดับชุมชน
นอกจากนี้ยังมีการจัดฐานการเรียนรู้เชิงเนื้อหา 7 ฐาน ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานการศึกษาของจังหวัด สถาบันการศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ด้านการศึกษา สิ่งแวดล้อม การเกษตร และทักษะอาชีพ
- การเรียนรู้เรื่องอนุรักษ์พันธุกรรมพืชตามพระราชดำริ (อพ.สธ.)
- การเชื่อมโยงพระบรมราโชบายด้านการศึกษา
- กิจกรรม SDG4 และกิจกรรมดนตรีเชิงอนุรักษ์ป่า
- การรักและสืบสานสถาบันชาติ
- เทคโนโลยีเกษตรเพื่อสร้างรายได้
- การฝึกทักษะอาชีพเพื่อความยั่งยืน
- การนำเรื่องเล่าเขาขยายสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์เช่นกระเป๋าผ้าและกิจกรรมดนตรี
ครูจากโรงเรียนชัยนาทพิทยาคม โรงเรียนวัดสิงห์ และวิทยาลัยเทคนิคชัยนาทเป็นผู้ให้ความรู้ในฐานต่างๆ ขณะที่วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีชัยนาทนำองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีการเกษตรมาจัดเวิร์กช็อป
ผู้ร่วมงานและความหมายต่อชุมชน
ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยนาท นายภูมิวัชร์ อุดมทรัพย์ พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการและผู้บริหารหน่วยงานทางการศึกษาทั้งภาครัฐและสังกัดต่างๆ เดินทางมาร่วมกิจกรรม ซึ่งสะท้อนการมีส่วนร่วมของภาคราชการในระดับจังหวัดกับการส่งเสริมการเรียนรู้ของเยาวชน
| หน่วยงาน/สถาบัน | บทบาทในกิจกรรม |
|---|---|
| สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดชัยนาท | ผู้จัดงานและออกแบบฐานการเรียนรู้ |
| โรงเรียนชัยนาทพิทยาคม | วิทยากรด้านอนุรักษ์พันธุกรรมพืช |
| วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีชัยนาท | ถ่ายทอดเทคโนโลยีเกษตร |
ความต่อเนื่องและการนำไปใช้
การรวมผู้มีบทบาทจากหลายหน่วยงานช่วยเปิดโอกาสให้โรงเรียนและชุมชนสามารถต่อยอดกิจกรรมที่เรียนรู้จากเขาขยายกลับไปใช้ในบริบทท้องถิ่น ทั้งในด้านการอนุรักษ์พืชท้องถิ่น การจัดการสวนชุมชน และการสร้างอาชีพเสริมผ่านเทคโนโลยีเกษตร
สำหรับครูและผู้บริหารสถานศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรม การได้เห็นตัวอย่างการบูรณาการฐานความรู้ในพื้นที่จริงถือเป็นแนวทางปฏิบัติที่สามารถนำไปปรับใช้ในแผนการจัดการเรียนรู้ของตนเอง เพื่อขยายผลสู่เยาวชนและชุมชนต่อไป
กิจกรรมดังกล่าวเป็นตัวอย่างการเชื่อมโยงเป้าหมายด้านการศึกษากับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการพัฒนาทักษะอาชีพ ซึ่งหากมีการติดตามและขยายผลอย่างเป็นระบบจะช่วยเสริมความเข้มแข็งให้กับการศึกษาท้องถิ่นและการพัฒนาอย่างยั่งยืนของจังหวัดชัยนาท
