ฝ่ายค้านชี้พิรุธประวัติ-สายสัมพันธ์ ส.ว.อำนาจเจริญ หลังพบข้อมูล ‘อาชีพ’ และผู้ช่วยไม่ตรงกัน

เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่รัฐสภา ตัวแทนคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) ร่วมกับนักวิชาการและตัวแทนภาคประชาสังคม นำหลักฐานและข้อมูลมาชี้ให้เห็นความไม่สอดคล้องในประวัติอาชีพของผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภาจากจังหวัดอำนาจเจริญ ซึ่งเป็นประเด็นที่ถูกตั้งคำถามถึงความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของผู้สมัครในพื้นที่

ปมข้อสงสัยเรื่องอาชีพที่ยื่นสมัคร

ในการแถลงข้อมูล นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) นำเสนอข้อมูลที่ระบุว่า นายสมพาน พละศักดิ์ ซึ่งเป็นผู้สมัคร ส.ว.จากจังหวัดอำนาจเจริญ ระบุในใบสมัครว่าเคยประกอบอาชีพค้าขายก๋วยเตี๋ยวไก่มะระเป็นเวลา 12 ปี แต่เมื่อผู้ตรวจสอบไปค้นข้อมูลภาคสนามและออนไลน์ กลับพบภาพรวมที่ไม่สอดคล้องกับคำกล่าวอ้าง

ข้อมูลที่ถูกหยิบยกขึ้นมาชี้ว่า ร้านที่อ้างเป็นของนายสมพานในช่วงก่อนหน้านั้นเคยเป็นสถานประกอบการประเภทฟิตเนส และต่อมามีการระบุว่าเป็นร้านก๋วยเตี๋ยวปลา แต่เจ้าของร้านที่พบในหลักฐานคือสมาชิกสภาท้องถิ่นรายหนึ่ง ขณะที่การเปิดดำเนินการของร้านก๋วยเตี๋ยวดังกล่าวเริ่มจากปี พ.ศ. 2558 ซึ่งเมื่อนับจนถึงปีที่สมัคร ส.ว. คือ พ.ศ. 2567 แล้วยังไม่ครบ 10 ปีตามที่อาจตีความได้ว่าเป็นประสบการณ์ยาวนาน

ความสับสนจากข้อมูลออนไลน์และการเปลี่ยนแปลงของร้าน

จากการตรวจสอบผ่านพื้นที่ออนไลน์พบว่า บนโซเชียลมีการอ้างถึงการขายก๋วยเตี๋ยวภายใต้ชื่อที่แตกต่างกัน และภาพจากบริการแผนที่ออนไลน์ในปี พ.ศ. 2563 แสดงสถานประกอบการเป็นร้านก๋วยเตี๋ยวเนื้อ แต่ในปี พ.ศ. 2566 ภาพเดียวกันแสดงการเป็นร้านก๋วยเตี๋ยวเป็ด ซึ่งทำให้เกิดคำถามว่าแท้จริงแล้วกิจการหรือชื่อกิจการที่ยื่นในใบสมัครสอดคล้องกับความเป็นจริงเพียงใด

ประเด็นการตั้งผู้ช่วยและความสัมพันธ์ทางการเมือง

อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นเรื่องการตั้งผู้ช่วยของผู้สมัครบางราย ซึ่งในข้อมูลชี้ว่าอาจมีการ "ฝากเลี้ยง" ผู้ช่วยข้ามสายหรือการตั้งคนใกล้ชิดในตำแหน่งที่อาจสร้างความได้เปรียบและซ้ำซ้อนกับเครือข่ายการเมืองท้องถิ่น ซึ่งประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบจริยธรรมและการบริหารทรัพยากรบุคคลของผู้ที่สมัครเข้ารับตำแหน่งสาธารณะ

"สรุปแล้วขายก๋วยเตี๋ยวอะไรกันแน่ และสมัครถูกกลุ่มหรือไม่"

ผู้สมัครคนอื่นจากจังหวัดเดียวกันที่ถูกกล่าวถึง

นอกจากนายสมพานแล้ว ในการนำเสนอข้อมูลยังมีการกล่าวถึงผู้สมัครรายอื่นของจังหวัดอำนาจเจริญ ได้แก่ นางแดง กองมา ที่ระบุอาชีพเป็นผู้ขายหมูในใบสมัคร และ นายอนันต์ นิรภา ผู้สมัครระดับท้องถิ่น ซึ่งมีการเชื่อมโยงภาพและความสัมพันธ์กับบุคคลท้องถิ่นและบุคคลสาธารณะระดับพื้นที่

ปัญหาการตรวจสอบภูมิหลังและบทสรุปที่ยังรอคำตอบ

ข้อมูลที่ถูกนำเสนอชี้ให้เห็นช่องว่างในการตรวจสอบข้อมูลภูมิหลังของผู้สมัคร และความจำเป็นของกระบวนการพิสูจน์ข้อมูลเพื่อสร้างความเชื่อมั่นในกระบวนการคัดเลือกผู้แทน ส่วนฝ่ายที่ถูกกล่าวหาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังต้องชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อให้สาธารณชนได้รับข้อมูลครบถ้วน

• ประเด็นหลัก คือความไม่สอดคล้องระหว่างประวัติอาชีพที่ยื่นสมัครกับหลักฐานในพื้นที่และออนไลน์
• ประเด็นร่วม เรื่องการตั้งผู้ช่วยและความสัมพันธ์เชิงการเมืองท้องถิ่น
• ผลที่อาจเกิด คือข้อสงสัยต่อความโปร่งใสของกระบวนการสรรหาและการสอบทานข้อมูล

ทางเลือกในการแก้ปัญหาและการติดตาม

แม้การนำเสนอข้อมูลโดยวิปฝ่ายค้านและองค์กรภาคประชาชนจะเป็นการเปิดประเด็นสาธารณะ แต่การจะสรุปข้อเท็จจริงต้องอาศัยการตรวจสอบอย่างเป็นระบบจากหน่วยงานที่มีอำนาจ เช่น คณะกรรมการที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาคุณสมบัติผู้สมัคร รวมทั้งคำชี้แจงจากผู้ถูกกล่าวหาเอง เพื่อยืนยันหรือปฏิเสธหลักฐานที่ถูกนำเสนอ

ผู้สื่อข่าวจะติดตามคำชี้แจงจากผู้เกี่ยวข้องและหน่วยงานที่รับผิดชอบ เพื่อรายงานความคืบหน้าให้สาธารณชนทราบต่อไป