อำเภอละงู จังหวัดสตูล — กลุ่มชาติพันธุ์ มานิ ในหมู่ที่ 10 ตำบลน้ำผุด เริ่มปรับวิถีชีวิตด้วยการนำใบ เตยภูเขา ที่พบในพื้นที่มาพัฒนาเป็นสินค้าหัตถกรรม โดยสานเป็นกระเป๋าหลากขนาดจำหน่าย ทั้งในชุมชน งานออกร้าน และผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อเป็นแหล่งรายได้เสริมให้ครัวเรือนแทนการพึ่งพาแหล่งอาหารป่าที่ลดน้อยลง
จุดเริ่มต้นจากปัญหาแหล่งอาหารในชุมชน
ผู้คนในชุมชนมานิเล่าว่า ปัญหาที่ทำให้ต้องมองหารายได้ทางเลือกเกิดจากการที่ทรัพยากรป่า เช่น สัตว์ป่าและพืชอาหารที่เคยมีในอดีตลดลง ทำให้ครัวเรือนต้องซื้อข้าวสารและวัตถุดิบเพื่อดำรงชีวิต ซึ่งส่งผลต่อค่าใช้จ่ายโดยเฉพาะเมื่อลูกหลานต้องไปเรียนหนังสือ
การรวมกลุ่มและพัฒนาฝีมือ
ครูนัฐ หรือ นางสาวณัฐนันท์ โฮมเพียร ครูจิตอาสาที่เข้ามาช่วยชุมชน ระบุว่าได้เริ่มต้นสอนและชวนสมาชิกชุมชนรวม 5 ครัวเรือน ซึ่งรวมกว่า 30 คน ให้พัฒนาฝีมือการสานจากสิ่งที่ใช้ในชีวิตประจำวันให้เป็นผลิตภัณฑ์จำหน่าย โดยพบว่าลักษณะงานฝีมือของชาวมานิมีความสวยงามและทุกคนสามารถเรียนรู้ได้ไม่ยาก
"กระเป๋าที่ชาวมานิใช้สอยอยู่แล้วมีความสวยงาม เราจึงชวนมาพัฒนาเป็นสินค้าที่ตลาดต้องการ และช่วยหาช่องทางจำหน่ายผ่านสื่อออนไลน์และงานต่างๆ"
การแบ่งงานและรูปแบบการผลิต
การผลิตเป็นลักษณะงานร่วมกันตามบทบาทในครัวเรือน โดยชายในชุมชนจะเข้าไปตัดเตยภูเขาในป่า ส่วนผู้หญิงและเด็กช่วยกันสาน กระเป๋ามีหลายขนาดและราคาจำหน่ายตั้งแต่ 50 บาท ถึง 199 บาท ต่อชิ้น และมีออเดอร์เข้ามาอย่างต่อเนื่องจนบางครั้งผลิตแทบไม่ทัน
- จำนวนครัวเรือนที่ร่วมโครงการ: 5 ครัวเรือน
- สมาชิกที่มีส่วนร่วมโดยรวม: กว่า 30 คน
- รายได้โดยประมาณจากการขาย: 4,000 บาทต่อสัปดาห์
ผลกระทบด้านเศรษฐกิจชุมชน
รายได้ที่เกิดขึ้นจากการสานถือเป็นแหล่งเงินที่มาจากน้ำพักน้ำแรงของชาวมานิเอง ทำให้ครอบครัวมีความภาคภูมิใจและเริ่มลดการพึ่งพาความช่วยเหลือจากภายนอก กระทบเชิงบวกต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครัวเรือน โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา
คุณสมบัติของวัสดุและโอกาสพัฒนาต่อ
เตยภูเขาเมื่อแห้งแล้วจะมีเส้นใยที่เหนียวและทนทาน เหมาะสำหรับทำเป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องการความคงทน ชาวมานิได้นำองค์ความรู้การใช้งานที่สืบทอดมา ปรับรูปแบบและการตกแต่งให้เป็นระเบียบสวยงามยิ่งขึ้น เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าและตอบโจทย์ตลาดมากขึ้น
ช่องทางการจำหน่ายและการสนับสนุน
สินค้าสามารถสั่งซื้อผ่านหน้าเพจ Facebook ของกลุ่มจิตอาสา และยังมีการออกบูธจำหน่ายในงานต่างๆ เพื่อสร้างเครือข่ายลูกค้าที่กว้างขึ้น ขณะเดียวกันผู้จัดโครงการยังมองหาแนวทางพัฒนารูปแบบสินค้าที่หลากหลาย เช่น ขนาด รูปแบบการทอ และการตกแต่ง เพื่อเพิ่มมูลค่าและตอบโจทย์ผู้บริโภคได้มากขึ้น
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| ครัวเรือนที่ร่วม | 5 ครัวเรือน |
| ผู้ร่วมงานรวม | กว่า 30 คน |
| รายได้โดยเฉลี่ย | ประมาณ 4,000 บาท/สัปดาห์ |
| ช่วงราคาสินค้า | 50–199 บาท/ชิ้น |
การติดต่อ
ผู้ที่ต้องการสนับสนุนหรือสั่งซื้อผลิตภัณฑ์สามารถติดต่อเพจ "ครูนัฐจิตอาสาทำดีด้วยใจ" หรือโทรศัพท์ 092-420-9758 เพื่อสอบถามรายละเอียดและสั่งซื้อ
การพัฒนาสินค้าจากทรัพยากรในท้องถิ่นของชาวมานิที่อำเภอละงู เป็นตัวอย่างการปรับตัวที่เชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นและตลาดสมัยใหม่ หากได้รับการสนับสนุนด้านการตลาดและการพัฒนาคุณภาพการผลิตต่อเนื่อง อาจเป็นโมเดลสร้างงานที่ยั่งยืนและขยายผลสู่ชุมชนอื่นในจังหวัดต่อไป
