สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) แจ้งความคืบหน้าการผลักดันโครงการโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมสำคัญหลายโครงการ โดยระบุว่าโครงการศึกษามอเตอร์เวย์ทางน้ำหรือ MMR1 ซึ่งมีแนวคิดให้เป็นเส้นทางเชื่อมต่อระบบถนน ราง และน้ำ ยังไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณต่อเนื่องในปี พ.ศ.2570 ขณะที่แผนแม่บทการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเลียบชายฝั่งทะเลฝั่งอันดามัน ระหว่างจังหวัดระนองถึงจังหวัดสตูลได้เสร็จสิ้นและส่งมอบให้กรมทางหลวงชนบท (ทช.) เพื่อดำเนินงานต่อในภาคปฏิบัติ
สถานะโครงการมอเตอร์เวย์ทางน้ำ (MMR1)
ผู้อำนวยการ สนข. ระบุว่า แนวคิดโครงการ MMR1 มุ่งพัฒนาเส้นทางคมนาคมรูปแบบใหม่ ระหว่างจังหวัดนครสวรรค์ถึงสมุทรสาคร ระยะทางประมาณ 238 กิโลเมตร โดยเป็นคลองหรือเส้นทางน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้น (Man‑Made Waterway) เพื่อช่วยเป็นทางเลี่ยงเมือง (Bypass) และเพิ่มประสิทธิภาพการเชื่อมต่อสู่ฝั่งอ่าวไทย รวมถึงออกแบบให้เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิด MR Map และวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครรอบที่ 3 ทางด้านตะวันตก
แผนการก่อสร้างหากได้รับงบฯ จะแบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่
- ระยะแรก ช่วงนครสวรรค์-ชัยนาท ระยะทาง 47 กิโลเมตร กำหนดเริ่มก่อสร้าง พ.ศ.2576–2580
- ระยะที่สอง ช่วงชัยนาท-สุพรรณบุรี ระยะทาง 83 กิโลเมตร กำหนดเริ่มก่อสร้าง พ.ศ.2575–2579
- ระยะที่สาม ช่วงสุพรรณบุรี-นครปฐม ระยะทาง 70 กิโลเมตร กำหนดเริ่มก่อสร้าง พ.ศ.2575–2579
- ระยะที่สี่ ช่วงสมุทรสาคร-นครปฐม ระยะทาง 38 กิโลเมตร กำหนดเริ่มก่อสร้าง พ.ศ.2576–2580
อย่างไรก็ดี สนข.ชี้ว่าข้อจำกัดด้านงบประมาณและลำดับความสำคัญในการจัดสรรเงินส่งผลให้โครงการศึกษาดังกล่าวยังไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ทันที
แผนแม่บท "ไทยแลนด์ริเวียร่า" ระนอง-สตูล
ด้านการพัฒนาโครงข่ายคมนาคมเพื่อการท่องเที่ยว สนข.ได้ทำการศึกษาแผนแม่บทการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งอันดามัน ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่จังหวัดระนองถึงจังหวัดสตูล ระยะทางรวมประมาณ 939 กิโลเมตร ผลการศึกษาและแผนการพัฒนาได้แล้วเสร็จและถูกส่งมอบให้กรมทางหลวงชนบทเพื่อรับช่วงดำเนินการก่อสร้างและการพัฒนาในเชิงปฏิบัติ
"ด้านการพัฒนาโครงข่ายคมนาคมเพื่อการท่องเที่ยว ปัจจุบันสนข.ได้ดำเนินการศึกษาแผนแม่บทการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้ หรือ ไทยแลนด์ริเวียร่า ครอบคลุมพื้นที่ฝั่งอันดามันตั้งแต่จังหวัดระนอง-สตูล ระยะทาง 939 กิโลเมตร เสร็จแล้ว"
ความหมายต่อจังหวัดสตูลและพื้นที่อันดามัน
สำหรับจังหวัดสตูล โครงการไทยแลนด์ริเวียร่าเป็นกรอบแผนพัฒนาที่อาจส่งผลทั้งด้านการท่องเที่ยว การขนส่ง และโครงสร้างพื้นฐานชายฝั่ง โดยหากมีการนำแผนแม่บทไปปฏิบัติจริง ย่อมหมายถึงการเชื่อมโยงจุดท่องเที่ยว การปรับปรุงถนนและสิ่งอำนวยความสะดวก ตลอดจนการวางแผนการจัดการทรัพยากรชายฝั่งในมุมที่เอื้อให้การท่องเที่ยวเติบโตอย่างเป็นระบบ
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก สนข. ยังไม่ได้ระบุกรอบเวลาในการเดินหน้าก่อสร้างส่วนใดส่วนหนึ่งของแผนแม่บทไทยแลนด์ริเวียร่าที่ส่งมอบให้ ทช. ซึ่งหากต้องการเห็นผลเป็นรูปธรรม จำเป็นต้องรอการจัดสรรงบประมาณและแผนการดำเนินงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ประเด็นที่ต้องติดตาม
จากสถานะปัจจุบัน มีประเด็นสำคัญที่สาธารณะควรติดตาม ได้แก่
- แผนการจัดสรรงบประมาณทั้งของโครงการ MMR1 และการก่อสร้างตามแผนแม่บทไทยแลนด์ริเวียร่า
- การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสังคมในพื้นที่ชายฝั่งหากมีการก่อสร้างระบบถนนและสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มขึ้น
- บทบาทของหน่วยงานท้องถิ่นและชุมชนในการมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาเพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
| โครงการ | ช่วง/ระยะทาง | สถานะตามข้อมูล |
|---|---|---|
| มอเตอร์เวย์ทางน้ำ (MMR1) | นครสวรรค์-สมุทรสาคร (ประมาณ 238 กม.) | ยังไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณปี พ.ศ.2570 |
| ไทยแลนด์ริเวียร่า | ระนอง-สตูล (ประมาณ 939 กม.) | แผนแม่บทเสร็จและส่งมอบให้กรมทางหลวงชนบท |
ทั้งนี้ ภาพรวมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมโยงการขนส่งหลากหลายรูปแบบ (ทางบก รถไฟ และทางน้ำ) เป็นแนวคิดที่ช่วยเพิ่มตัวเลือกและความยืดหยุ่นในการเคลื่อนย้ายสินค้าและผู้คน แต่การผลักดันไปสู่การลงมือก่อสร้างจำเป็นต้องพิจารณาทั้งงบประมาณ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และความต้องการของชุมชนท้องถิ่น เพื่อไม่ให้การพัฒนาทำลายทรัพยากรที่เป็นฐานของการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติของฝั่งอันดามันโดยเฉพาะในจังหวัดสตูล
ผู้ที่สนใจติดตามความคืบหน้าสามารถรอประกาศการจัดสรรงบประมาณจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการนำเสนอแผนปฏิบัติงานจากกรมทางหลวงชนบทต่อไป