เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2569 ที่อาคารเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา จ. สตูล มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่เทศบาลเมืองสตูล โดยเป็นความร่วมมือระหว่าง จังหวัดสตูล สถานีตำรวจภูธรเมืองสตูล เทศบาลเมืองสตูล และภาคีเครือข่ายชุมชน
ชุมชนมีส่วนร่วม วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง
การประชุมครั้งนี้เชิญตัวแทนจาก 20 ชุมชน ในเขตเทศบาลเมืองสตูลเข้าร่วมกว่า 400 คน เพื่อร่วมกันสำรวจสถานการณ์จริง จัดทำข้อมูลระดับชุมชน (Community Drug Profile) และร่างแผนที่จุดเสี่ยงของการแพร่ระบาดของยาเสพติดในพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีการแลกเปลี่ยนแนวทางป้องกัน การคัดกรอง การบำบัดรักษา การติดตามดูแล และการปราบปรามในมิติที่ชุมชนมีบทบาทเป็นศูนย์กลาง
เจตนารมณ์และโมเดลการฟื้นฟู
ฝ่ายจัดงานประกาศเจตนารมณ์ภายใต้ชื่อ “SATUN COMMUNITY COMMITMENT” เพื่อยืนยันแนวทางการสร้างชุมชนปลอดภัยอย่างยั่งยืน โดยงานยังนำเสนอแนวคิดการบำบัดโดยชุมชนเป็นศูนย์กลาง (CBTx) และระบบติดตามผู้ผ่านการบำบัดที่เรียกว่า “BUDDY CARE” ซึ่งออกแบบมาเพื่อให้การดูแลต่อเนื่องหลังการบำบัด มีการเฝ้าระวังและสนับสนุนทางสังคมจากเครือข่ายท้องถิ่น
ตำรวจย้ำค้นหากลุ่มเสี่ยงทางจิต
พ.ต.อ. สุรจิต เพชรจอม ผู้กำกับการ สภ. เมืองสตูล ระบุว่า โครงการนี้สอดคล้องกับนโยบายระดับประเทศที่มุ่งสร้างชุมชนยั่งยืน และได้ขยายงานจากการนำร่องใน 2 ชุมชนแรกสู่การเอ็กซเรย์ครบทั้ง 20 ชุมชน โดยเป้าหมายหนึ่งที่ได้รับการเน้นย้ำคือการค้นหา ผู้ป่วยกลุ่มสีแดง ซึ่งเป็นผู้ที่มีอาการทางจิตจากการเสพยา เพื่อให้เข้าสู่กระบวนการรักษาโดยด่วน
“การจัดเวิร์กช็อปครั้งนี้เพื่อให้ประชาชนทั้ง 20 ชุมชนได้มาร่วมกันถกแถลง สะท้อนปัญหา และค้นหาความต้องการของแต่ละพื้นที่อย่างแท้จริง”
กระบวนการทำงานและข้อมูลเชิงปฏิบัติการ
การขับเคลื่อนงานยึดหลักการที่ระบุว่า พื้นที่เป็นฐาน ชุมชนเป็นศูนย์กลาง ข้อมูลเป็นตัวนำ ภาคีเป็นพลัง โดยเน้นการเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการแจ้งเบาะแส ตลอดจนให้ชุมชนร่วมวิเคราะห์สาเหตุและจัดลำดับความเร่งด่วนของปัญหา เพื่อให้สามารถออกแบบมาตรการที่เหมาะสมทั้งด้านป้องกันและการบำบัด
- เก็บข้อมูลผู้เสพ ผู้ค้า และลักษณะปัญหาในชุมชน
- จัดทำแผนที่จุดเสี่ยง (Drug Risk Mapping)
- พัฒนาระบบติดตามผู้ผ่านการบำบัดโดยกลุ่มเพื่อน (Buddy Care)
ผลที่คาดหวังต่อชุมชน
ผลลัพธ์ที่ตั้งเป้าคือการลดการแพร่ระบาดของยาเสพติดในระดับชุมชนและการนำผู้เสพที่มีปัญหาทางจิตเข้าสู่การรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อให้คนในชุมชนกลับมาใช้ชีวิตอย่างปกติและลดภาระทางสังคมระยะยาว การที่ชุมชนมีข้อมูลและแผนที่จุดเสี่ยงจะช่วยให้หน่วยงานท้องถิ่นและตำรวจสามารถวางแผนเชิงรุกได้ชัดเจนขึ้น
คำถามเชิงสังคมและสิ่งที่ต้องติดตาม
แม้การมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นก้าวสำคัญ แต่ยังคงมีคำถามที่ต้องติดตาม ได้แก่ ความต่อเนื่องของการบำบัดหลังออกจากสถานพยาบาล การจัดสรรทรัพยากรโดยภาคราชการและภาคประชาสังคม และการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจสำหรับผู้ที่พ้นจากการบำบัดเพื่อไม่ให้กลับเข้าวังวนเดิม
| หัวข้อ | ตัวเลข/สถานะ |
|---|---|
| ชุมชนที่เข้าร่วม | 20 ชุมชน |
| จำนวนผู้เข้าร่วม | กว่า 400 คน |
| การนำร่องก่อนหน้า | ดำเนินการใน 2 ชุมชนแรก |
การทำงานเช่นนี้ไม่อาจสำเร็จเพียงฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานราชการ ผู้แทนชุมชน อาสาสมัคร และประชาชนทั่วไป ความใส่ใจต่อผู้ถูกกระทบจากปัญหายาเสพติดต้องไม่หยุดอยู่ที่การจับกุม แต่ต้องรวมถึงการฟื้นฟูและสร้างโอกาสให้คนได้กลับมาเป็นสมาชิกที่สร้างสรรค์ของชุมชนอีกครั้ง
