Waterbedrijf Groningen dringt aan op een totaalverbod op PFAS-stoffen, ook in bestrijdingsmiddelen. Die oproep volgt op een rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) over de risico’s van trifluorazijnzuur (TFA), een type PFAS dat steeds vaker in grond- en oppervlaktewater wordt gevonden.
Lokale meetresultaten en zorgen
Het waterbedrijf meldt dat in het stroomgebied van de Drentsche Aa geregeld concentraties TFA worden gevonden die de geldende norm overschrijden. Tegelijkertijd duiken deze stoffen niet alleen in Groningen op; er zijn ook signalen dat TFA in het diepe grondwater elders in Nederland aanwezig is.
Dat baart de drinkwaterleverancier zorgen: “
Onze bronnen zijn inmiddels niet meer vrij van PFAS zoals TFA. Hoe meer PFAS in onze leefomgeving terechtkomt, hoe moeilijker het wordt om betrouwbaar drinkwater te leveren.” Het waterbedrijf benadrukt daarbij dat het kraanwater op dit moment voldoet aan de wettelijke eisen en veilig is, maar richt zijn aandacht op de lange termijn:
“Onze zorg gaat niet over het drinkwater van vandaag, maar over de bronnen waaruit we ook over twintig, dertig of vijftig jaar nog drinkwater willen maken.”
Probleem complex en duur om te bestrijden
Volgens Waterbedrijf Groningen is het verwijderen van TFA uit water technisch ingewikkeld, kostbaar en energie-intensief. Daarom pleit het bedrijf ervoor om prioriteit te geven aan het voorkomen van verdere verspreiding van PFAS in het milieu in plaats van achteraf te proberen vervuiling te zuiveren.
Het waterbedrijf sluit zich aan bij een eerdere oproep van branchevereniging Vewin om binnen de Europese Unie een verbod op PFAS te realiseren en het gebruik van PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen zo snel mogelijk te stoppen. De ILT concludeerde in het recent verschenen rapport dat de huidige maatregelen onvoldoende zijn om de risico’s van TFA in grond- en oppervlaktewater afdoende te beheersen.
Wat betekent dit voor inwoners van Groningen?
Op korte termijn verandert er niets aan de veiligheid van het drinkwater uit de kraan; het waterbedrijf stelt dat de leveringen blijven voldoen aan alle wettelijke normen. De nadruk ligt op de toekomst: als bronnen langzaam vervuild raken, wordt het winnen van schoon grondwater lastiger en kostbaarder. Mogelijke gevolgen op lange termijn zijn hogere zuiveringskosten en een grotere afhankelijkheid van alternatieve bronnen.
- Huidige situatie: kraanwater voldoet aan normen en is veilig.
- Korte termijn: continuering van monitoring en analyse van TFA in wateren zoals de Drentsche Aa.
- Lange termijn risico: verontreinigde bronnen, hogere zuiveringskosten en mogelijke maatregelen om alternatieve bronnen in te zetten.
Beleidsvraagstukken en vervolgstappen
De oproep van Waterbedrijf Groningen zet druk op beleidsmakers op lokaal, nationaal en Europees niveau. Een verbod op PFAS binnen de EU, zoals Vewin en het waterbedrijf wensen, vereist politieke besluitvorming en wettelijke aanpassing. Tegelijkertijd vraagt de ILT om strengere beheersmaatregelen nu omdat volgens haar het huidige beleid nog onvoldoende is.
Voor gemeenten en waterschappen ligt er een praktische taak: intensieve monitoring en preventieve maatregelen nemen waar mogelijk. Maar het waterbedrijf wijst erop dat preventie bij de bron het meest effectief is. Het betekent beperkingen op het gebruik van chemische middelen die PFAS bevatten en nauwere samenwerking met landbouw, industrie en leveranciers van chemische producten.
| Probleem | Gevolg |
|---|---|
| Aanhoudende TFA-vindplaatsen | Toename zuiveringskosten en risico op onbruikbare bronnen |
| Ontoereikende beheersmaatregelen | Voortgaande verspreiding van PFAS in grond- en oppervlaktewater |
Wat kunnen bewoners zelf doen?
Voor individuele bewoners verandert de dagelijkse waterhuishouding vooralsnog niet. Het blijft verstandig om informatie van het waterbedrijf en de gemeente te volgen. Bij concrete plannen voor gebruik van bestrijdingsmiddelen of andere chemische toepassingen in de buurt kunnen bewoners alert zijn en vragen stellen over de aanwezigheid van PFAS in die middelen.
De discussie over PFAS raakt niet alleen technische en milieukundige kwesties, maar ook vragen over beleidsprioriteiten en de verdeling van kosten voor drinkwaterbeheer in de toekomst. Waterbedrijf Groningen legt met zijn oproep de nadruk op preventie: voorkomen is goedkoper en veiliger dan zuiveren achteraf.
De ILT en Vewin hebben recent al signalen afgegeven dat de huidige aanpak ontoereikend is. Of die waarschuwingen leiden tot concrete Europese regelgeving en landelijke maatregelen, zal in de komende maanden en jaren blijken.
