De Amsterdamse politiek is deze week opgeschrikt door de onthulling dat de verwachte kosten van de geplande brug over het IJ fors hoger zijn dan eerder bekendgemaakt. Volgens documenten waar stadsomroep AT5 over publiceerde, ontving wethouder en D66-leider Melanie van der Horst vóór de gemeenteraadsverkiezingen een interne raming die de kosten niet op ongeveer €300 miljoen plaatste, maar op een bandbreedte van €650 tot €850 miljoen. Die nieuwe inschatting werd niet gedeeld met de gemeenteraad en ook niet met de toenmalige coalitiepartners.
Coalitiepartijen niet geïnformeerd
Navraag leert dat Van der Horst de hogere raming niet heeft voorgelegd aan het college vóór de verkiezingen van 18 maart. Daardoor waren ook de wethouders en lijsttrekkers van PvdA en GroenLinks — die inmiddels zijn opgegaan in partij Pro — niet op de hoogte van de vermeende kostenvermeerdering. Oppositiefracties spreken van een ernstige aantasting van het vertrouwen in het stadsbestuur en vinden dat de gemeenteraad is gepasseerd.
“De suggestie dat ik moedwillig informatie achter zou houden in verband met verkiezingen is niet alleen niet waar, maar vind ik een rechtstreekse aanval op mijn integriteit en raakt aan het vertrouwen in de politiek.”
Die verklaring is afkomstig van Van der Horst zelf. Zij ontkent dat er strategische motieven waren om de nieuwe raming niet te delen. Volgens haar vormde de kwestie geen bewuste politieke afweging, zo staat in haar reactie.
Gevolgen voor het project en de politiek
De opwaartse bijstelling van de raming heeft directe gevolgen voor de haalbaarheid van het project in de huidige vorm. Door de stijgende kosten is er volgens betrokkenen op dit moment geen dekking voor de goedkoopste variant van de brug, laat staan voor duurdere, esthetisch aantrekkelijkere alternatieven. Een definitieve raming wordt vooralsnog in het komende jaar verwacht.
De onthulling leidt tot politieke spanningen in Amsterdam. Oppositiepartijen hebben inmiddels aangedrongen op een spoeddebat, dat naar verwachting volgende week zal plaatsvinden zodra de gemeenteraad terug is van reces. De kwestie raakt meerdere pijlers van gemeentelijk bestuur: begrotingsverantwoordelijkheid, informatieplicht richting de raad en politieke eerlijkheid tijdens verkiezingscampagnes.
Belangrijke feiten op een rij
- Eerdere raming: circa €300 miljoen
- Nieuwe interne raming (voor de verkiezingen bekend bij Van der Horst): €650–€850 miljoen
- Informatieoverdracht: Niet gedeeld met college of gemeenteraad vóór 18 maart
- Verwachting vervolgstap: Spoeddebat zodra de raad terug is van reces
| Aspect | Vóór onthulling | Interne raming vóór verkiezingen |
|---|---|---|
| Kostenschatting | ~ €300 miljoen | €650–€850 miljoen |
De politieke spanning doet vragen rijzen over de normen voor interne communicatie binnen het college en tussen wethouders en coalitiepartners. Het feit dat ook Pro, als directe partner in het stadsbestuur, niet vroegtijdig van de raming op de hoogte zou zijn gebracht, vergroot de verontwaardiging. Oppositiepartijen spreken van een situatie die "zeer schadelijk" is voor het vertrouwen tussen raad en bestuur.
Vooral in aanloop naar verkiezingen is het nauwlettend volgen van grote infrastructuurprojecten en hun financiële kaders van belang. Kiezers en partijen baseren campagnebeloftes en prioriteiten vaak op beschikbare informatie over de betaalbaarheid van plannen. Dat coalitiepartijen achterbleven bij belangrijke interne inzichten wekt dan ook vragen over bestuurlijke transparantie en politieke verantwoordelijkheid.
Het college en betrokken fracties staan nu voor keuzes: openheid bieden over alle beschikbare cijfers en beslismomenten, of een meer terughoudende houding hanteren tot een definitieve raming beschikbaar is. Wat vaststaat, is dat de kwestie de bestuurlijke reputatie van de betrokken partijen raakt en dat politieke gevolgen waarschijnlijk zijn, zeker nu de oppositie om snelle verantwoording vraagt.
De komende dagen zullen bepalend zijn voor hoe het college deze kwestie adresseert: met gedetailleerde openbaarheid en een route voor kostenbeheersing, of met beperkte toelichtingen tot nader order. Voor de Amsterdamse politiek staat veel op het spel: niet alleen het succes van een miljoenenproject, maar ook het vertrouwen in degenen die het bestuur voeren.