อสม. ศรีสะเกษรวมตัวคัดค้านแผนถ่ายโอนภารกิจ ยืนยันขอสังกัดสาธารณสุขเหมือนเดิม

วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2569 กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดศรีสะเกษ ประมาณ เกือบ 100 คน เดินทางมายังสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ เพื่อยื่นหนังสือคัดค้านข้อเสนอที่มีแนวคิดให้ถ่ายโอนภารกิจ อสม. และระบบการเบิกจ่ายเงินค่าป่วยการไปขึ้นกับองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.)

ความกังวลของอสม. ต่อการถ่ายโอนหน้าที่

การรวมตัวครั้งนี้นำโดยนาย พายัพ ณภัทรหนองบัว ประธานชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่ประจำจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งระบุว่าการเคลื่อนย้ายภารกิจโดยยังไม่ผ่านการทำความเข้าใจและตกผลึกร่วมกับผู้ปฏิบัติจริง ย่อมทำให้เกิดความไม่แน่นอนต่อการทำงานดูแลชุมชน

"พวกเราคือชาวบ้าน แม้จะเป็น อสม. ก็ดูแลสุขภาพคนในชุมชนกันเองได้ ไม่ใช่ว่าจะย้ายไปไหนก็ได้ สิ่งเหล่านี้อยากให้มีความพร้อมและตกผลึกก่อน"

ตัวแทนอสม.ระบุด้วยว่า การดำเนินการดังกล่าวอาจทำให้ระบบการสนับสนุนด้านงบประมาณและการกำกับดูแลเปลี่ยนแปลงโดยไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อการทำงานในพื้นที่ ทั้งยังเตือนถึงความเป็นไปได้ของการเมืองท้องถิ่นเข้ามามีอิทธิพลต่อการบริหารจัดการที่เคยทำโดยหน่วยงานสาธารณสุข

กรอบนโยบายและคำชี้แจงจากส่วนกลาง

ก่อนหน้านี้ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ได้ชี้แจงว่าเรื่องการเบิกจ่ายเงินค่าป่วยการของ อสม. ดำเนินตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2564 โดยงบประมาณสำหรับจ่ายค่าป่วยการ อสม. อยู่ภายใต้กระทรวงสาธารณสุข และให้กรม สบส. เป็นหน่วยงานเสนอตั้งงบประมาณรวมทั้งรับผิดชอบด้านการบริหารจัดการ

คำชี้แจงดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษากรอบระเบียบ กฎหมาย และมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ เพื่อความรัดกุม ถูกต้อง และโปร่งใสในการจ่ายเงินสนับสนุนผู้ปฏิบัติงานอาสาสมัคร

สิ่งที่ตัวแทนอสม.เรียกร้อง

• คงสถานะการสังกัดให้อยู่ภายใต้กระทรวงสาธารณสุข ตามแนวทางที่กรม สบส. ชี้แจง
• ขอให้มีการรับฟังและทำความตกผลึกกับตัวแทนผู้ปฏิบัติก่อนดำเนินการใด ๆ
• ไม่ต้องการให้เป็นเรื่องที่ถูกย้ายโดยปัจจัยทางการเมืองท้องถิ่น

ผลกระทบต่อการให้บริการสาธารณสุขพื้นฐาน

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านมีบทบาทสำคัญในการเฝ้าระวังสุขภาพชุมชน ให้ความรู้ด้านการป้องกันโรค และเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างหน่วยบริการกับประชาชน การเปลี่ยนโครงสร้างการสังกัดหรือระบบการเงินอาจส่งผลต่อความต่อเนื่องของบริการ หากระบบใหม่ไม่ชัดเจนหรือมีขั้นตอนการเบิกจ่ายที่ซับซ้อน

ขั้นตอนต่อไปที่เกิดขึ้นจริง

หนังสือร้องเรียนของกลุ่มอสม.ถูกยื่นต่อสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ โดยนาย ทะนง วีระแสงพงษ์ ผู้ว่าราชการหรือผู้บริหารของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเป็นผู้รับมอบ (ตามเอกสารที่ยื่น) ขณะเดียวกัน อสม.ได้รวบรวมมติและลายมือชื่อจากตัวแทนทั่วจังหวัดเพื่อแสดงเจ้าหน้าที่ส่วนหน้าว่ายังไม่ยอมรับแนวทางการถ่ายโอนดังกล่าว

ต่อง่ายต่อประชาชนและแนวทางการสร้างความชัดเจน

ในสถานการณ์ที่ยังไม่มีความชัดเจนด้านนโยบายและการประสานงานระหว่างหน่วยงานท้องถิ่นกับส่วนกลาง สิ่งที่จำเป็นคือการเปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นและให้ผู้ปฏิบัติงานระดับพื้นที่มีส่วนร่วมในการกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการ รายละเอียดดังนี้:

การดำเนินการในลำดับถัดไปที่ผู้เกี่ยวข้องควรทำคือการนัดประชุมร่วมเพื่อชี้แจงกรอบนโยบายและรับฟังข้อกังวลจากตัวแทนอสม.อย่างเป็นระบบ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อการบริการประชาชนในระดับพื้นที่

โดยสรุป การเคลื่อนไหวของอสม.ในจังหวัดศรีสะเกษสะท้อนความต้องการให้มีการจัดการเรื่องการถ่ายโอนภารกิจอย่างรอบคอบ มีการรับฟังจากผู้ปฏิบัติงานจริง และคงความโปร่งใสในการบริหารงบประมาณสนับสนุน ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญต่อการรักษามาตรฐานการดูแลสุขภาพชุมชน