ชุมชนตำบลน้ำอ้อม อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ จัดกิจกรรมรำลึกเนื่องในวาระ ครบรอบ 123 ปี ชาตกาล ของ พระสุมังคลาจารย์ หรือที่ชาวบ้านเคารพเรียกกันว่า “หลวงปู่แดง สีลวันโต” ซึ่งเกิดเมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ.2446 และเป็นพระเถระที่มีอายุยืนถึง 102 ปี ทิ้งมรดกด้านการสอน การปกครองสงฆ์ และงานช่างไว้ให้ชุมชนท้องถิ่น
จากบ้านท่าช้างสู่การศึกษาและการบวช
หลวงปู่แดง มีชื่อเดิมว่า แดง กอบไกร เป็นบุตรของบ้านท่าช้าง ตำบลหนองบัว อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ สำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 จากโรงเรียนประชาบาลวัดหลวงสุมังคลาราม ก่อนเข้าสู่การบวชเป็นเณรและอุปสมบทในลำดับต่อมา
เส้นทางสมณศักดิ์ของท่านเริ่มต้นจากการบรรพชาเมื่อวันที่ 20 มีนาคม และอุปสมบทเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน โดยมีพระครูเกษตรศีลาจารย์ (ทอง เกสโร) วัดหลวงสุมังคลาราม เป็นพระอุปัชฌาย์ หลังจากนั้นท่านได้ศึกษานักธรรมและผ่านการสอบจนสำเร็จนักธรรมชั้นโท
บทบาททางสงฆ์และการปกครองชุมชน
ตลอดชีวิตบวช หลวงปู่แดงดำรงตำแหน่งหน้าที่สำคัญหลายตำแหน่งในวงการสงฆ์ท้องถิ่น ได้แก่การรักษาการแทนเจ้าอาวาส และการเป็นเจ้าอาวาสวัดศิริวราวาส ตำบลน้ำอ้อม อำเภอกันทรลักษ์ ท่านยังได้รับมอบหมายหน้าที่เป็นเจ้าคณะหมวด เจ้าคณะแขวง และเจ้าคณะอำเภอกันทรลักษ์ ก่อนจะได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดศรีสะเกษในปี พ.ศ.2517
ผู้สอนและช่างชำนาญแห่งท้องถิ่น
นอกจากความรู้ทางศาสนา หลวงปู่แดงยังเป็นผู้มีทักษะหลากหลายทั้งการอ่านเขียนอักษรขอม อักษรไทยเดิม สอนภาษาไทยและลาว รวมถึงการชำนาญด้านคณิตศาสตร์และงานช่างไม้ งานปูน ซึ่งทำให้ท่านเป็นครูและช่างผู้ชำนาญที่ชุมชนพึ่งพิงได้ในหลายด้าน
- ความรู้ด้านภาษาและการสอน: อ่านเขียนอักษรขอมและอักษรไทยเดิมได้
- ทักษะช่าง: ถากไม้ ไสกบมือ ทำโต๊ะ-เก้าอี้ และงานก่อสร้างพื้นฐาน
- บทบาททางปกครองสงฆ์: ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะในระดับอำเภอและจังหวัด
ลำดับสมณศักดิ์และการยกย่อง
ตลอดช่วงพรรษาของท่าน มีการพระราชทานตำแหน่งและสมณศักดิ์หลายครั้ง ได้แก่การแต่งตั้งเป็นพระครูสัญญาบัตรในระดับต่าง ๆ ก่อนที่จะได้รับพระราชทานเลื่อนขึ้นสู่ตำแหน่งพระราชาคณะชั้นสามัญในปี พ.ศ.2544 ในนามพระสุมังคลาจารย์
| พ.ศ. | เหตุการณ์/ตำแหน่ง |
|---|---|
| 2463 | บรรพชา |
| 2466 | อุปสมบท และสอบได้นักธรรมชั้นโท |
| 2470-2472 | รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดเจียงอีศรีมงคลวราราม |
| 2480 | เจ้าอาวาสวัดศิริวราวาส |
| 2517 | ที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดศรีสะเกษ |
| 2544 | ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ |
ความหมายต่อชุมชนท้องถิ่น
รายละเอียดชีวประวัติและผลงานของหลวงปู่แดงสะท้อนถึงความสัมพันธ์ระหว่างสงฆ์กับชุมชนชนบทในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งในด้านการศึกษา การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น และการเป็นผู้นำทางจิตใจ ผู้เป็นที่เคารพศรัทธาของลูกศิษย์จากหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
การจัดงานรำลึกชาตกาลไม่เพียงแต่เป็นการสดุดีบุคคลสำคัญ แต่ยังเป็นโอกาสให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้บทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการพัฒนาชุมชน ทั้งการส่งเสริมการศึกษา การถ่ายทอดงานฝีมือ และการปกครองกิจการสงฆ์ในระดับพื้นที่
สำหรับชาวบ้านและผู้เคารพศรัทธา กิจกรรมเช่นนี้ยังช่วยรักษาความต่อเนื่องของประเพณีและความทรงจำร่วมกัน ทำให้ภาพของหลวงปู่แดงยังคงเป็นส่วนหนึ่งของภูมิปัญญาและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นในจังหวัดศรีสะเกษ
