เมื่อช่วงเย็นวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2569 บรรยากาศในตัวเมืองแม่ฮ่องสอนคึกคักไปด้วยสีสันของงานประเพณี ปอยเหลินสิบเอ็ด ที่เทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนร่วมกับชุมชนจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยไฮไลต์สำคัญเป็นขบวนแห่ จองพารา หรือปราสาทสำหรับบูชาพระ ซึ่งผู้คนแต่งกายชุดไทใหญ่ทั้งชายและหญิงร่วมขบวนไม่ต่ำกว่า 1,000 คน สร้างความประทับใจให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวที่มารอชมตลอดเส้นทาง
ความหมายและพิธีกรรมที่สืบทอด
จองพาราเป็นสิ่งประดิษฐ์ตามความเชื่อของชาวไทใหญ่ที่ทำขึ้นเพื่อบูชาพระพุทธเจ้า มีความเกี่ยวโยงกับคติการเสด็จกลับจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เมื่อสิ้นสุดฤดูกาลออกพรรษา ประชาชนถือว่าการจัดทำและร่วมแห่จองพาราเป็นสิริมงคลต่อครอบครัวและชุมชน อีกทั้งเชื่อมโยงกับความอุดมสมบูรณ์ในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม
“จองพารา” เป็นภาษาไทใหญ่ มีความหมายว่า “ปราสาทพระ”
ขบวนแห่เดินไปตามถนนขุนลุมประพาส ระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร ตลอดเส้นทางมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมไทใหญ่ เช่น รำไต รำนก รำโต รำกลองก้นยาว และ รำกลองมองเซิง ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สร้างสีสันให้กับเทศกาลและสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่น
กิจกรรมต่อเนื่องและตารางสำคัญ
จังหวัดแม่ฮ่องสอนร่วมกับเทศบาลเมืองและชุมชนกำหนดจัดงานระหว่างวันที่ 22 ตุลาคม–3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 โดยมีกิจกรรมสำคัญหลายรายการที่เปิดให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวร่วมสัมผัสวัฒนธรรมท้องถิ่น
| วันที่ (พ.ศ.) | กิจกรรมเด่น | สถานที่ |
|---|---|---|
| 24 ต.ค. 2569 | ขบวนแห่จองพาราและการแสดงพื้นบ้าน | ถนนขุนลุมประพาส |
| 26 ต.ค. 2569 | พิธีตักบาตรเทโวโรหณะ | วัดพระธาตุดอยกองมู |
| 3 พ.ย. 2569 | พิธีปิดและขบวนแห่ต้นเกี๊ยะ (แห่ต้นแปก) | สวนสาธารณะหนองจองคำ |
ความสำคัญต่อการท่องเที่ยวและชุมชน
งานประเพณีปอยเหลินสิบเอ็ดนอกจากเป็นการรักษาอัตลักษณ์วัฒนธรรมไทใหญ่แล้ว ยังเป็นเครื่องมือส่งเสริมการท่องเที่ยวของเมืองแม่ฮ่องสอน รายการแสดงและขบวนแห่ดึงดูดผู้มาเยือนที่ต้องการสัมผัสวิถีชีวิตท้องถิ่น ส่งผลให้ธุรกิจบริการ เช่น ร้านอาหาร ที่พัก และผู้ให้บริการนำเที่ยวในพื้นที่ได้รับประโยชน์จากการมีนักท่องเที่ยวเข้าร่วมงาน
สิ่งที่ผู้ร่วมงานควรทราบ
ผู้ที่สนใจเข้าร่วมชมงานควรคำนึงถึงประเด็นต่อไปนี้เพื่อให้การเข้าร่วมเป็นไปอย่างราบรื่นและเคารพวัฒนธรรมท้องถิ่น
- แต่งกายสุภาพและเคารพวิถีชุมชน หลีกเลี่ยงการสวมใส่สิ่งที่อาจไม่เหมาะสมในพิธีกรรมทางศาสนา
- หากต้องการบันทึกภาพ ควรขออนุญาตหรือไม่รบกวนผู้เข้าร่วมพิธี โดยเฉพาะในช่วงพิธีกรรมที่เป็นเรื่องศักดิ์สิทธิ์
- ผู้มาเยือนควรตรวจสอบเส้นทางการจราจรและพื้นที่จอดรถ เนื่องจากมีการปิดถนนบางช่วงสำหรับขบวนแห่
งานปอยเหลินสิบเอ็ดเป็นตัวอย่างของการสืบทอดประเพณีที่ยังคงความหมายและบทบาทต่อชุมชน การที่หน่วยงานราชการ ชุมชน และประชาชนร่วมกันจัดเตรียมและตกแต่งจองพาราอย่างประณีตสะท้อนความภูมิใจทางวัฒนธรรมที่ส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่น และช่วยให้แม่ฮ่องสอนคงความโดดเด่นในฐานะเมืองที่มีมรดกทางวัฒนธรรมไทใหญ่ที่น่าชม
สำหรับผู้ที่พลาดกิจกรรมในช่วงต้นงาน ยังสามารถติดตามกิจกรรมและพิธีสำคัญได้จนถึงวันที่ปิดงาน ซึ่งมีทั้งพิธีทางศาสนา การแสดงพื้นบ้าน และกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวภายในเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน