อำเภอแม่สะเรียง ร่วมกับหน่วยงานด้านธรณีวิทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ลงพื้นที่ตรวจสอบรอยแยกของพื้นดินบริเวณ บ้านโพซอ หมู่ 5 ตำบลเสาหิน หลังพบความผิดปกติของชั้นดินที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดดินถล่มในพื้นที่ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณเชิงลาดเหนือหมู่บ้านซึ่งด้านล่างมีบ้านเรือนและโรงเรียนใกล้ลำน้ำ
ผลการสำรวจและการประเมินความเสี่ยง
การตรวจสอบโดยทีมงานที่มีทั้งเจ้าหน้าที่อำเภอ นักวิชาการจากสำนักงานทรัพยากรธรณี และเจ้าหน้าที่ป่าไม้ พบรอยแตกของพื้นดินยาวประมาณ 130 เมตร มีความลึกเฉลี่ยระหว่าง 1–1.50 เมตร บริเวณที่เกิดรอยแตกระบุพิกัดตามระบบ UTM เป็น 47Q 361289E 2028778N ข้อมูลทางธรณีวิทยาบ่งชี้ว่าพื้นที่ประกอบด้วยชั้นหินทรายแป้งและหินดินดานสีเทาที่มีสภาพผุพังค่อนข้างสูง ทำให้เกิดชั้นตะกอนที่เป็นดินเหนียวปนทรายละเอียดหนาประมาณ 20–25 เซนติเมตร
นักวิชาการประเมินลักษณะรอยแยกเป็นชั้นลดหลั่นลงมา 3 ชั้น ซึ่งถือเป็นสัญญาณของความไม่มั่นคงของมวลดิน และให้ระดับความเสี่ยงการเกิดดินถล่มอยู่ในช่วง ปานกลางถึงสูงมาก โดยเฉพาะเมื่อมีฝนตกหนักหรือฝนตกสะสมต่อเนื่อง
มาตรการเฝ้าระวังที่ดำเนินการแล้ว
เพื่อเพิ่มความสามารถในการติดตามสถานการณ์ สำนักงานทรัพยากรธรณีได้ติดตั้งอุปกรณ์เพื่อ ตรวจวัดการเคลื่อนตัวของมวลดิน ในพื้นที่เสี่ยง เพื่อให้สามารถตรวจจับการเปลี่ยนแปลงของดินอย่างต่อเนื่องและนำข้อมูลไปใช้ประกอบการแจ้งเตือนประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทันท่วงที
- ติดตั้งเครื่องมือตรวจวัดการเคลื่อนตัวของมวลดินในพื้นที่เสี่ยง
- สำรวจและประเมินความลาดชัน โครงสร้างชั้นดิน และตำแหน่งรอยแตกของพื้นดิน
- เสนอการกำหนดเขตอันตรายและติดตั้งป้ายเตือนเพื่อห้ามบุคคลเข้าใกล้พื้นที่ที่พบรอยแยก
- วางแผนปรับปรุงระบบระบายน้ำในพื้นที่ลาดชันเพื่อควบคุมทิศทางและปริมาณน้ำ
เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้หารือมาตรการเชิงป้องกันที่ประกอบด้วยการกั้นพื้นที่บริเวณรอยแยก ติดป้ายเตือนชัดเจน และแจ้งเตือนชาวบ้านในพื้นที่ให้เฝ้าระวัง โดยเฉพาะครัวเรือนที่ตั้งอยู่บริเวณเชิงลาดหรือติดกับลำน้ำด้านล่างของจุดที่พบรอยแตก
ผลกระทบต่อชุมชนและความจำเป็นในการเตรียมพร้อม
เนื่องจากพื้นที่ด้านล่างรอยแยกมีทั้งที่อยู่อาศัยและโรงเรียน การเกิดดินถล่มอาจสร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน การเฝ้าระวังเชิงรุกและการแจ้งเตือนที่รวดเร็วจึงเป็นสิ่งจำเป็น โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเตรียมแผนอพยพชั่วคราวและจุดปลอดภัยไว้รองรับหากสถานการณ์เลวร้ายขึ้น
| ข้อมูล | รายละเอียด |
|---|---|
| ความยาวรอยแยก | ประมาณ 130 เมตร |
| ความลึกเฉลี่ย | 1–1.50 เมตร |
| ความหนาตะกอนดิน | 20–25 เซนติเมตร |
| พิกัด (UTM) | 47Q 361289E 2028778N |
| ระดับความเสี่ยง | ปานกลาง–สูงมาก |
หน่วยงานที่เข้าร่วมการสำรวจได้แก่ ทีมงานจากอำเภอแม่สะเรียง โดยมีนายวรศักดิ์ พานทอง มอบหมายการปฏิบัติให้ นายวีกิจ เจ้าดูรี ปลัดอำเภอหัวหน้าฝ่ายความมั่นคง ทำงานร่วมกับนักวิชาการจากสำนักงานทรัพยากรธรณี ลำปาง เขต 1 และเจ้าหน้าที่หน่วยป่าไม้ รวมทั้งผู้นำชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของตำบลเสาหิน
แม้การติดตั้งเครื่องตรวจวัดจะช่วยให้สามารถติดตามสัญญาณการเคลื่อนตัวของมวลดินได้ต่อเนื่อง แต่เจ้าหน้าที่เน้นย้ำว่าการบริหารจัดการน้ำและการควบคุมการใช้ที่ดินบนพื้นที่ลาดชันเป็นมาตรการสำคัญที่จะลดความเสี่ยงในระยะยาว การปรับปรุงระบบระบายน้ำและการควบคุมทิศทางการไหลของน้ำลงสู่พื้นที่ลาดดินจึงเป็นข้อเสนอแนะที่ต้องดำเนินการควบคู่ไปกับการเฝ้าระวัง
สำหรับประชาชนที่อาศัยบริเวณเชิงลาดหรือพื้นที่ใกล้เคียง เจ้าหน้าที่แนะนำให้ติดตามประกาศเตือนภัยจากอำเภอและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลีกเลี่ยงการเข้าไปในบริเวณที่มีป้ายเตือนหรือรอยแตกของพื้นดิน และเตรียมวิธีอพยพและเอกสารสำคัญไว้พร้อม หากมีฝนตกหนักต่อเนื่องควรแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทันที