เมื่อวันที่ผ่านมา พลเรือเอก พงษ์เทพ หนูเทพ ในฐานะองคมนตรีและประธานกรรมการบริหารมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ในเขตอำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม เพื่อติดตามการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนในพื้นที่ชนบท
ภาพรวมการเรียนการสอนและจำนวนนักเรียน
การตรวจเยี่ยมครอบคลุมโรงเรียนราชประชานุเคราะห์สามแห่งในอำเภอเดียวกัน โดยมีลักษณะการจัดการเรียนการสอนที่แตกต่างกันแต่มีเป้าหมายร่วมคือการยกระดับโอกาสทางการศึกษาและความพร้อมประกอบอาชีพให้กับเด็กในพื้นที่
| โรงเรียน | ระดับการเรียนการสอน | จำนวนนักเรียน |
|---|---|---|
| โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 18 | อนุบาล 2 – ประถมศึกษาปีที่ 6 | 80 คน |
| โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 17 | อนุบาล 1 – ประถมศึกษาปีที่ 6 | 76 คน |
| โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 16 | จัดการศึกษาสำหรับนักเรียนด้อยโอกาสเน้นทักษะอาชีพ | — |
การเรียนร่วมและแนวทางพัฒนาการอ่าน
จากการเยี่ยมชม พบว่าโรงเรียนมีการจัดการเรียนร่วมระหว่างนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้กับนักเรียนทั่วไป โดยมีการจัดชั่วโมงเสริมท้ายในแต่ละวันเพื่อฝึกทักษะการอ่าน ซึ่งพัฒนาคะแนนด้านการอ่านรวม (RT) ให้ดีขึ้น แต่โรงเรียนยังพบจุดอ่อนในด้านการวิเคราะห์และการจับประเด็นข้อความ
องคมนตรีได้ให้คำแนะนำเชิงปฏิบัติว่า ควรพิจารณาย้ายการสอนเสริมมาเป็นช่วงเช้าเพื่อช่วยให้นักเรียนมีสมาธิและความกระตือรือร้นมากขึ้น พร้อมทั้งเน้นให้ครูดำเนินการ ประเมิน คัดกรอง และติดตามผลการอ่านเป็นรายบุคคล เพื่อให้การฟื้นฟูทักษะมีความแม่นยำและต่อเนื่อง
ทักษะอาชีพและการนำทรัพยากรมาใช้ประโยชน์
นอกเหนือจากบทเรียนห้องเรียน โรงเรียนต่าง ๆ มีการฝึกทักษะอาชีพหลากหลาย เช่น การแปรรูปอาหาร การเพาะเห็ดนางฟ้า และการตัดเย็บ-ปัก-สกรีนผลิตภัณฑ์ ซึ่งใช้เครื่องมือและการสนับสนุนจากมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ นักเรียนยังได้เรียนรู้การทอเสื่อและทอผ้าขาวม้า โดยมีปราชญ์ชาวบ้านถ่ายทอดภูมิปัญญาเพื่อให้ทักษะเหล่านี้สามารถนำไปประกอบอาชีพได้จริง
- การแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อเพิ่มมูลค่า
- การเพาะเห็ดเพื่อนำไปสู่การประกอบอาชีพ
- การทอผ้าและทอเสื่อ ถ่ายทอดภูมิปัญญาชุมชน
กิจกรรมเหล่านี้สอดคล้องกับแนวพระบรมราโชบายด้านการศึกษาเกี่ยวกับการเสริมสร้างอาชีพและการมีงานทำ ซึ่งมุ่งให้ผู้เรียนพ้นจากวังวนความยากจนและสามารถเลี้ยงตัวเองได้ในอนาคต
การบูรณาการเทคโนโลยีและผลการเรียนทางวิชาการ
ในการตรวจเยี่ยมโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 17 พบการนำ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ มาบูรณาการร่วมกับรายวิชาอื่น ๆ เพื่อใช้ช่วยค้นหาข้อมูล ออกแบบภาพและตัวอักษร ซึ่งนำไปผลิตสื่อการสอนและพัฒนาเป็นทักษะที่ต่อยอดได้จริง ด้านผลการเรียน พบว่าผลงานด้านวิทยาศาสตร์มีแนวโน้มดี และมีผลงานภาษาอังกฤษที่ได้รับรางวัล รองชนะเลิศอันดับ 1 ในการแข่งขันอัจฉริยภาพทางภาษาอังกฤษของงาน "MAHASARAKHAM AREA 2 GAMES CHALLENGE 2026"
การผสมผสานเทคโนโลยีเข้ากับกิจกรรมการเรียนรู้สร้างโอกาสให้นักเรียนได้ฝึกทักษะศตวรรษที่ 21 ทั้งการค้นคว้า การแก้ปัญหา และการออกแบบ ผลสำเร็จเชิงรางวัลสะท้อนการขับเคลื่อนด้านวิชาการควบคู่ไปกับทักษะอาชีพ
แนวทางต่อไปและความหมายเชิงชุมชน
การมาขององคมนตรีไม่เพียงเป็นการมอบสิ่งของพระราชทาน แต่ยังเป็นการประเมินแผนการเรียนการสอนและการนำทรัพยากรของมูลนิธิมาใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน โดยเจาะจงให้เห็นความสำคัญของการติดตามผลการอ่านเป็นรายบุคคลและการปรับเวลาเรียนเสริมให้เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็ก
สำหรับชุมชนในอำเภอวาปีปทุม การมีโรงเรียนที่จัดการทั้งด้านวิชาการและทักษะอาชีพเช่นนี้ นับเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างพลเมืองที่มีความรู้ควบคู่ทักษะประกอบอาชีพ ซึ่งจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจในระยะยาว
แหล่งข้อมูลจากการเยี่ยมชมชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาด้านการอ่านและการบ่มเพาะทักษะอาชีพต้องเดินควบคู่กัน และการติดตามผลเชิงระบบโดยครูและผู้บริหารโรงเรียนจะเป็นกุญแจสำคัญในการผลักดันให้เด็กในพื้นที่ได้รับโอกาสเท่าเทียมและเติบโตอย่างมั่นคง