อุดรธานี — องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี (อบจ.อุดรธานี) ประกาศความพร้อมรับโอนและดูแลพื้นที่ชุ่มน้ำ หนองแด หลังการจัดงาน มหกรรมพืชสวนโลก อุดรธานี 2569 สิ้นสุดลง โดยระบุว่าจะบริหารพื้นที่ต่ออย่างน้อย 20 ปี พร้อมวางแนวทางใช้พื้นที่เป็นศูนย์การเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อม แหล่งท่องเที่ยว และสวนสาธารณะของภูมิภาค
เป้าหมายไม่ให้เป็นเพียงงานชั่วคราว
ตามข้อมูลการจัดงาน พื้นที่ชุ่มน้ำหนองแดตั้งอยู่ในตำบลกุดสระ อำเภอเมืองอุดรธานี มีเนื้อที่รวมกว่า 1,030 ไร่ และมีกำหนดการจัดงานตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 – 14 มีนาคม 2570 อบจ.อุดรธานีมองว่าการเป็นเจ้าภาพจัดงานระดับนานาชาติไม่ควรจบเพียงวันที่พิธีปิด แต่ต้องต่อยอดให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชนในระยะยาว
ถอดบทเรียนจากเชียงใหม่
เพื่อให้การบริหารพื้นที่ภายหลังงานมีความยั่งยืน อบจ.อุดรธานีได้ศึกษาต้นแบบการบริหารพื้นที่จากกรณีจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเคยเป็นเจ้าภาพมหกรรมพืชสวนโลกและต่อยอดพื้นที่เดิมให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวสำคัญในระยะยาว แนวคิดดังกล่าวถูกยกขึ้นมาเป็นแนวทางหลักในการวางแผนบริหารจัดการหนองแดหลังงาน
กรอบการสนับสนุนงบประมาณ
อบจ.อุดรธานีแจ้งความต้องการขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาลเพื่อใช้บริหารพื้นที่ควบคู่กับงบท้องถิ่น โดยมีตัวเลขที่ระบุเป็นแนวทางคือ ปีละ 60 ล้านบาท เพื่อให้เพียงพอต่อการพัฒนาและดูแลพื้นที่ให้เป็นสวนสาธารณะและศูนย์การเรียนรู้ที่มีคุณภาพ
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| พื้นที่ | 1,030 ไร่ |
| ระยะเวลาจัดงาน | 1 พ.ย. 2569 – 14 มี.ค. 2570 |
| ระยะเวลาบริหารที่ประกาศ | อย่างน้อย 20 ปี |
| งบประมาณที่ขอสนับสนุน | 60 ล้านบาท/ปี |
นัยสำคัญต่อท้องถิ่น
การรับไม้ต่อบริหารพื้นที่ครั้งนี้มีผลในหลายมิติ ทั้งการเปิดโอกาสให้เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยว การเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเมือง การอนุรักษ์ระบบนิเวศชุ่มน้ำ และการเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้สำหรับโรงเรียน มหาวิทยาลัย และองค์กรด้านสิ่งแวดล้อม แต่ความสำเร็จขึ้นกับการวางระบบบริหารจัดการที่ชัดเจน การมีงบประมาณเพียงพอ และการประสานงานระหว่างหน่วยงานทั้งระดับท้องถิ่นและส่วนกลาง
ความคาดหวังและคำยืนยัน
“จะไม่ปล่อยให้สถานที่แห่งนี้พังเสียหายในมือของ อบจ. อย่างแน่นอน”
คำยืนยันดังกล่าวสะท้อนความมุ่งมั่นของผู้นำท้องถิ่นที่จะรักษาและต่อยอดงานระดับโลกให้เป็นมรดกของคนอุดรธานีและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อย่างไรก็ตาม ยังมีคำถามที่ต้องตอบก่อนการรับโอนพื้นที่จริง ได้แก่ รูปแบบการบริหารหลังงาน สิทธิ์การใช้ประโยชน์ของชุมชน การคงไว้ซึ่งระบบนิเวศชุ่มน้ำ และการจัดสรรงบประมาณระยะยาว
- ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: อบจ.อุดรธานี หน่วยงานท้องถิ่น ภาคประชาสังคม และรัฐบาล
- ประเด็นสำคัญ: ความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม การพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น และการจัดการงบประมาณ
- จุดเสี่ยง: การปล่อยทิ้งหลังปิดงาน การขาดงบประมาณหรือนโยบายรองรับ
สำหรับประชาชนในจังหวัดอุดรธานี ความชัดเจนของแผนบริหารหลังจบงานจะเป็นตัวชี้ชะตาว่าพื้นที่หนองแดจะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและพื้นที่สาธารณะที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตหรือจะกลายเป็นพื้นที่ถูกทิ้งร้างหลังจบกิจกรรมระดับนานาชาติ
การประกาศความพร้อมรับไม้ต่อของอบจ.อุดรธานีถือเป็นการส่งสัญญาณว่าท้องถิ่นต้องการความรับผิดชอบต่อมรดกหลังกิจกรรมระดับโลก แต่สิ่งที่จะติดตามต่อไปคือการลงรายละเอียดของแผนบริหารงบประมาณ การมีส่วนร่วมของชุมชน และมาตรการคุ้มครองระบบนิเวศชุ่มน้ำที่จะทำให้หนองแดอยู่คู่กับอุดรธานีในระยะยาว
วีระ สายทอง ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดอุดรธานี, WE NEWS
