ทส. ขับเคลื่อนเครือข่ายแพร่ เสริมระบบเฝ้าระวังป้องกันแผ่นดินถล่ม-น้ำป่า

หน่วยงานกลางเตรียมความพร้อมเชิงพื้นที่

เมื่อวันที่จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการโครงการ "ขับเคลื่อนการบริหารจัดการธรณีพิบัติภัยแผ่นดินถล่มอย่างบูรณาการระดับจังหวัด" ที่จังหวัดแพร่ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเดินหน้าสร้างระบบการเฝ้าระวังและการตอบสนองต่อเหตุแผ่นดินถล่มและน้ำป่าในระดับพื้นที่ โดยมุ่งให้ท้องถิ่นและชุมชนมีบทบาทสำคัญในการป้องกันและลดผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน

หัวหน้าผู้ตรวจราชการของกระทรวงเป็นประธานพิธีเปิดการประชุมและชี้ว่าเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาที่มีความรุนแรงเพิ่มขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทำให้จำเป็นต้องยกระดับการเตรียมการล่วงหน้าในพื้นที่เสี่ยง ขณะเดียวกันได้ยกตัวอย่างเหตุการณ์สำคัญในอดีตของจังหวัดซึ่งสร้างความสูญเสียเป็นวงกว้าง เพื่อเน้นให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตระหนักถึงความเสี่ยงและความจำเป็นในการจัดทำแผนปฏิบัติการที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง

โฟกัสพื้นที่เสี่ยงสูงและการมีส่วนร่วมของชุมชน

การประชุมเน้นการทบทวนความรู้และเสริมศักยภาพของเครือข่ายแจ้งเตือนภัย ทั้งในด้านการสังเกตสัญญาณล่วงหน้า การสื่อสารระหว่างหน่วยงาน การจัดทำแผนปฏิบัติการประจำพื้นที่ และการจัดตั้งกลไกการตอบสนองร่วมกัน โดยกำหนดพื้นที่เป้าหมายเพื่อให้ความช่วยเหลือเชิงรุก ได้แก่ อำเภอลอง อำเภอสูงเม่น และ อำเภอวังชิ้น ในจังหวัดแพร่

ผู้อำนวยการกองธรณีวิทยาสิ่งแวดล้อมชี้ให้เห็นถึงเป้าหมายเชิงปฏิบัติที่ต้องการเห็นผลเป็นรูปธรรมจากการประชุม เช่น การเพิ่มศักยภาพเครือข่ายเฝ้าระวัง การจัดทำแผนปฏิบัติการระดับหมู่บ้าน และการประสานข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้การแจ้งเตือนเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

ความร่วมมือของหน่วยงานท้องถิ่น

ครั้งนี้มีผู้แทนจากหลายภาคส่วนเข้าร่วมรวมกันกว่า 200 คน ประกอบด้วยสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด สำนักงานประชาสัมพันธ์องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชน และเครือข่ายเฝ้าระวังแจ้งเตือนธรณีพิบัติภัย ซึ่งสะท้อนการร่วมมือในระดับพื้นที่เพื่อสร้างระบบป้องกันเชื่อมโยงตั้งแต่ระดับจังหวัดลงสู่ชุมชน

• การทบทวนบทบาทและหน้าที่ของเครือข่ายเฝ้าระวัง
• การฝึกแผนการสื่อสารเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
• การจัดทำแผนปฏิบัติการเฉพาะตำบลและหมู่บ้าน

การรวมตัวของหน่วยงานหลากหลายประเภทเป็นข้อได้เปรียบเพราะแต่ละหน่วยนำข้อมูลและความสามารถที่แตกต่างกันมาบูรณาการ ทำให้การตรวจจับสัญญาณอันตรายและการเคลื่อนย้ายประชาชนในยามวิกฤตเป็นไปได้เร็วขึ้น

ประสบการณ์ในอดีตกับความจำเป็นของมาตรการแนวหน้า

การยกเหตุการณ์แผ่นดินถล่มในอดีตของจังหวัดเป็นสิ่งที่เตือนใจผู้เข้าร่วมว่าความพร้อมต้องไม่ใช่เพียงคำพูด แต่ต้องแปลงเป็นมาตรการที่ตรวจสอบผลได้ ทั้งการทำแผนที่พื้นที่เสี่ยง การติดตั้งจุดสังเกต และการฝึกซ้อมแผนฉุกเฉินร่วมกับชุมชน

การทำตารางสรุปประเด็นช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกลับไปดำเนินการตามหน้าที่อย่างเป็นระบบและติดตามผลได้สะดวกขึ้น

ผลลัพธ์ที่คาดหวังและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

จากการประชุมคาดหวังว่าจะเกิดการเชื่อมโยงข้อมูลการเฝ้าระวังอย่างเป็นระบบ แผนปฏิบัติการที่ชัดเจนสำหรับแต่ละพื้นที่ และการเพิ่มความเข้มแข็งของชุมชนให้สามารถตอบสนองต่อสัญญาณอันตรายได้ทันท่วงที นอกจากนี้ยังเป็นเวทีในการแลกเปลี่ยนแนวทางการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นอย่างเหมาะสมเพื่อป้องกันและฟื้นฟูหลังเหตุ

ความสำเร็จของโครงการนี้ขึ้นกับการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง และการที่หน่วยงานระดับจังหวัดร่วมมือกับท้องถิ่นอย่างเข้มแข็ง เพื่อให้แผนที่ตกผลึกจากการประชุมสามารถลงสู่การปฏิบัติได้จริงในพื้นที่เสี่ยง

การสร้าง "ภูมิคุ้มกันชุมชน" ต่อภัยพิบัติด้านธรณีวิทยาเป็นเรื่องที่ต้องทำควบคู่กันทั้งในเชิงเทคนิคและเชิงสังคม โดยให้ความสำคัญกับการรู้เท่าทันสัญญาณ การสื่อสารที่รวดเร็ว และการมีแผนหนีภัยที่ประชาชนสามารถปฏิบัติตามได้