วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2569 เว็บไซต์ ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องการเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของอดีตข้าราชการตุลาการ ในสังกัดศาลยุติธรรม จำนวน 9 ราย โดยเหตุแห่งการเรียกคืนมาจากการถูกลงโทษให้ออกหรือไล่ออกจากราชการ ซึ่งเป็นคำสั่งอันถึงที่สุด
รายละเอียดการเรียกคืนและเหตุผลตามประกาศ
ประกาศดังกล่าวระบุรายชื่อผู้ที่ถูกเรียกคืนเครื่องราชฯ พร้อมของกลางที่ถูกเพิกถอนชั้นตราตามที่ได้รับพระราชทาน เหตุผลส่วนใหญ่ชี้ว่าเป็นผลมาจากการกระทำความผิดทางวินัย ทั้งกรณีถูกลงโทษไล่ออกและกรณีที่มีมลทินหรือความมัวหมองจนไม่อาจให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อได้โดยไม่เสียหายแก่ราชการ
ตัวอย่างผู้ที่ปรากฏในประกาศและรายละเอียดที่ราชกิจจาฯ ระบุ ได้แก่
| ชื่อ | ตำแหน่ง | การลงโทษ | เครื่องราชฯ ที่เรียกคืน |
|---|---|---|---|
| นายเลิศพงษ์ พุมนาวิน | เลขานุการศาลอุทธรณ์ภาค 2 | ถูกลงโทษไล่ออกจากราชการ (คำสั่งตั้งแต่วันที่ 8 ก.พ. 2564) | มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก, มหาวชิรมงกุฎ, ประถมาภรณ์ช้างเผือก, ประถมาภรณ์มงกุฎไทย, ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก, ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย |
| นายสราวุธ ศิริภาณุรักษ์ | ผู้พิพากษาศาลฎีกา | ถูกลงโทษให้ออกจากราชการ (คำสั่งตั้งแต่วันที่ 7 มิ.ย. 2564) — กรณีมีมลทินหรือความมัวหมอง | มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก, มหาวชิรมงกุฎ, ประถมาภรณ์ช้างเผือก, ประถมาภรณ์มงกุฎไทย, ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก, ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย, ตริตาภรณ์ช้างเผือก, ตริตาภรณ์มงกุฎไทย, จัตุรถาภรณ์ช้างเผือก, เหรียญจักรพรรดิมาลา |
ประกาศระบุว่าการเรียกคืนเครื่องราชฯ ครอบคลุมทั้งชั้นตราที่ผู้ได้รับพระราชทานเคยได้รับ โดยสืบเนื่องจากคำสั่งทางวินัยที่มีผลเด็ดขาดแล้ว
การตีความทางกฎหมายและผลกระทบต่อสถาบัน
การเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์เป็นมาตรการที่มีที่มาจากคำสั่งทางวินัยและการพิจารณาของหน่วยงานต้นสังกัด โดยเมื่อคำสั่งให้ออกจากราชการหรือไล่ออกจากราชการมีผลถึงที่สุดแล้ว หน่วยราชการจะเสนอให้ผู้มีอำนาจพิจารณาเพิกถอนเครื่องราชฯ เพื่อให้สถานะเกียรติยศของบุคคลนั้นสิ้นสุดลงตามกฎหมาย ระเบียบ และหลักปฏิบัติ
ในกรณีตุลาการและข้าราชการฝ่ายตุลาการ การที่บุคคลในสังกัดถูกลงโทษจนถึงขั้นให้ออกจากราชการและถูกเรียกคืนเครื่องราชฯ ย่อมมีผลต่อภาพลักษณ์ของสถาบันตุลาการและความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบยุติธรรม ขณะที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการตามขั้นตอนทั้งทางวินัยและตามกฎหมายเพื่อให้เกิดความชัดเจนและความเป็นธรรม
ข้อสังเกตสำหรับประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- การเผยแพร่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นหลักฐานทางราชการที่แสดงให้เห็นว่ามาตรการได้ดำเนินการแล้วในระดับหนึ่ง
- ประชาชนสามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมจากเอกสารราชกิจจานุเบกษาและคำสั่งของหน่วยงานต้นสังกัดเพื่อทราบเนื้อหาและเหตุผลของการลงโทษอย่างเป็นทางการ
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องชี้แจงและดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายหากมีคำร้องขอชี้แจงหรือการทวงคืนผลประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง
ประกาศครั้งนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดรายชื่อครบทั้ง 9 รายในข้อความที่เผยแพร่ซึ่งสื่อออนไลน์บางรายอ้างอิงไว้เป็นชุดข้อมูลเบื้องต้น ผู้สนใจจึงควรอ้างอิงเอกสารราชกิจจานุเบกษาฉบับเต็มเพื่อความถูกต้องและครบถ้วน
สำหรับความคืบหน้าในประเด็นนี้ ทั้งศาลยุติธรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังเป็นผู้มีหน้าที่ให้ข้อมูลเพิ่มเติมแก่สื่อมวลชนและประชาชนตามกรอบกฎหมายต่อไป
