กรมภาพยนตร์ออกคำสั่งเข้ม ตรวจสอบการเผยแพร่ภาพยนตร์สั้นบนโลกออนไลน์

เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2569 กรมภาพยนตร์ (สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว) ออกหนังสือราชการเลขที่ 1919/DA-VP เรียกร้องให้หน่วยงานประกอบการและแพลตฟอร์มออนไลน์ทบทวนการเผยแพร่ภาพยนตร์ โดยเฉพาะ "ภาพยนตร์สั้น" ที่มีแนวโน้มเพิ่มจำนวนบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตอย่างรวดเร็วและอาจละเมิดข้อบังคับตามกฎหมายภาพยนตร์ พ.ศ. 2565

เหตุผลและกรอบกฎหมาย

ในเอกสารระบุว่า จำนวนผลงานที่อัปโหลดบนแพลตฟอร์ม แอปพลิเคชัน และบริการออนไลน์เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง กรมพบการปฏิบัติตามกฎระเบียบไม่ครบถ้วนจากผู้เผยแพร่บางราย จึงขอให้ผู้เกี่ยวข้องปรับกระบวนการให้สอดคล้องกับบทบัญญัติของกฎหมายภาพยนตร์ พ.ศ. 2565 ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์การเผยแพร่ การจัดประเภท และการรับผิดชอบของผู้เผยแพร่

ข้อเรียกร้องสำคัญจากกรมภาพยนตร์

• ผู้เผยแพร่ต้องแจ้งรายชื่อภาพยนตร์และผลการจัดประเภทผ่านระบบข้อมูลของหน่วยงานกำกับดูแลก่อนเผยแพร่
• แพลตฟอร์มต้องมีระบบการจัดประเภทตามช่วงอายุ หรือคณะกรรมการ/ซอฟต์แวร์จัดประเภทที่สอดคล้องกับกฎระเบียบ
• ต้องแสดงระดับการจัดประเภท คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา และมาตรการคุ้มครองเด็กอย่างชัดเจน
• แพลตฟอร์มต้องสามารถระงับหรือลบภาพยนตร์ได้ชั่วคราวเมื่อพบว่ายังไม่เป็นไปตามเงื่อนไข
• ผู้เผยแพร่ที่ไม่มีผลการจัดประเภทต้องส่งภาพยนตร์ไปยังหน่วยงานที่ได้รับอนุญาตก่อนอัปโหลด

มาตรการด้านเทคนิคและการกำกับดูแล

กรมภาพยนตร์กำชับให้แพลตฟอร์มดิจิทัล ตัวกลาง และร้านค้าแอปพลิเคชัน เร่งตรวจสอบคอนเทนต์ที่มีอยู่ รวมทั้งขอให้แพลตฟอร์มจัดทำช่องทางให้ผู้ใช้สามารถรายงานภาพยนตร์ที่มีสัญญาณการละเมิดข้อบังคับ เพื่อให้หน่วยงานกำกับดูแลเข้าตรวจสอบต่อไป

ความหมายต่อผู้ผลิตท้องถิ่นและผู้ชมในจังหวัดแพร่

ประกาศครั้งนี้มีความสำคัญต่อผู้สร้างและผู้เผยแพร่ผลงานท้องถิ่นในจังหวัดแพร่ที่หันมาใช้ช่องทางออนไลน์มากขึ้น ทั้งในด้านการโปรโมต การร่วมทุนผลิตผลงาน และการเผยแพร่สู่ผู้ชมกว้างขึ้น ผู้ผลิตต้องตระหนักถึงข้อกำหนดการจัดประเภทและการขออนุญาต เพื่อป้องกันการถูกระงับเนื้อหาและปัญหาทางกฎหมาย นอกจากนี้ ผู้ปกครองในพื้นที่ควรสังเกตเครื่องหมายการจัดประเภทและคำเตือนก่อนให้บุตรหลานเข้าถึงผลงานออนไลน์

ข้อควรรู้และแนวปฏิบัติสำหรับประชาชน

• ค้นหาสัญลักษณ์หรือตัวบ่งชี้การจัดประเภทก่อนรับชมงานภาพยนตร์บนแพลตฟอร์ม
• ผู้ปกครองควรเปิดใช้ระบบควบคุมการเข้าถึงหรือการกรองเนื้อหาในอุปกรณ์ของเด็ก
• หากพบภาพยนตร์ที่อาจละเมิดกฎระเบียบ ให้ใช้ช่องทางรายงานของแพลตฟอร์มหรือแจ้งหน่วยงานกำกับดูแล

ในเชิงวัฒนธรรม การเติบโตของงานภาพยนตร์สั้นในโลกออนไลน์เป็นโอกาสที่ดีสำหรับการสะท้อนภูมิปัญญาและเรื่องเล่าท้องถิ่น แต่การเติบโตนั้นต้องเดินคู่กับกรอบกติกาที่ชัดเจน เพื่อรักษามาตรฐานและคุ้มครองกลุ่มเปราะบาง โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน

กรมภาพยนตร์ไม่ได้ระบุบทลงโทษเฉพาะในหนังสือฉบับนี้ แต่การเรียกร้องให้ผู้เกี่ยวข้องปรับปรุงกระบวนการและระบบต่างๆ สะท้อนถึงความพยายามของภาครัฐในการสร้างสมดุลระหว่างเสรีภาพในการสร้างสรรค์กับความรับผิดชอบในการเผยแพร่สื่อสาธารณะ

ผู้ประกอบการและผู้สร้างผลงานที่ต้องการข้อมูลหรือขั้นตอนปฏิบัติเพิ่มเติม สามารถติดตามคำแนะนำและประกาศจากกรมภาพยนตร์ผ่านช่องทางราชการเพื่อปฏิบัติตามอย่างถูกต้องและทันท่วงที