แพร่เฝ้าระวังผลกระทบ หลังหน่วยงานเร่งจับปลาหมอคางดำพบที่เขื่อนลำปาว

กรณีการตรวจพบ ปลาหมอคางดำ กว่า 100 ตัวที่เขื่อนลำปาว จังหวัดกาฬสินธุ์ ได้สร้างความตื่นตัวต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งได้สั่งการมาตรการเชิงรุกเพื่อจำกัดการแพร่กระจายและเร่งการจับออกจากพื้นที่ โดยมาตรการดังกล่าวอาจมีความหมายต่อการเฝ้าระวังในจังหวัดต่าง ๆ รวมทั้งพื้นที่แหล่งน้ำของจังหวัดแพร่

มาตรการเร่งด่วนจากศูนย์อำนวยการของกระทรวง

เมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2569 นายวัชระพล ขาวขำ ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการติดตามสถานการณ์และแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ พร้อมด้วยผู้แทนจากหลายหน่วยงานลงพื้นที่เขื่อนลำปาวและสั่งการให้ดำเนินการหลายด้านเพื่อควบคุมสถานการณ์

• ตั้งหน่วยเคลื่อนที่เร็วรูปแบบ “เจอ–แจ้ง–จับ” เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าสู่พื้นที่จับปลาทันทีเมื่อได้รับแจ้ง
• จัดระบบการรับแจ้งผ่าน QR code เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนรายงานการพบปลาหมอคางดำ
• การบูรณาการกับผู้ว่าราชการจังหวัด ตำรวจภาค และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อสกัดการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำ
• กำชับให้ห้ามครอบครอง เลี้ยง เพาะพันธุ์ หรือขนย้ายปลาหมอคางดำ
• ส่งเสริมการใช้มาตรการทางกฎหมายและการนำทรัพยากรที่จับได้ไปใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม

“ตั้งหน่วยเคลื่อนที่เร็ว ‘เจอ–แจ้ง–จับ’”

รายละเอียดการประสานงานและข้อกำหนด

การลงพื้นที่มีผู้แทนจากหลายภาคส่วน ทั้งตัวแทนกระทรวง หน่วยงานท้องถิ่น และผู้แทนสภาผู้แทนราษฎร โดยมีคำสั่งให้ประมงจังหวัดรายงานความคืบหน้าต่อศูนย์อำนวยการทุก 2 สัปดาห์ และขอความร่วมมือจากประชาชนในการเป็นเครือข่ายเฝ้าระวัง หากพบจุดที่มีการพบปลาหรือเบาะแสการเคลื่อนย้ายให้แจ้งผ่านช่องทางที่กำหนดทันที

นอกจากการระบุเป็นห้ามแล้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดและกรมประมงยังได้รับมอบหมายให้ร่วมกันเพิ่มการตรวจสอบย้อนกลับเพื่อหาต้นทางของลูกพันธุ์สัตว์น้ำ และเสริมสร้างเครือข่ายชาวประมงและเกษตรกรเพื่อการจับออกจากแหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ

ความหมายต่อจังหวัดแพร่และพื้นที่แหล่งน้ำในภาคเหนือ

แม้เหตุการณ์การพบปลาหมอคางดำครั้งนี้บันทึกว่าพบในเขื่อนลำปาว ซึ่งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แต่การแพร่กระจายของสัตว์น้ำต่างถิ่นเป็นปัญหาที่สามารถส่งผลกระทบในวงกว้างหากมีการเคลื่อนย้ายผ่านช่องทางต่าง ๆ ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดแพร่และภูมิภาคภาคเหนือควรพิจารณาเพิ่มมาตรการป้องกันและเฝ้าระวังต่อไป

มาตรการป้องกันที่หน่วยงานท้องถิ่นและชุมชนสามารถพิจารณาได้ ได้แก่

• ติดตามประกาศจากกรมประมงและสำนักงานประมงจังหวัดอย่างสม่ำเสมอ
• หากพบสัตว์น้ำที่มีลักษณะคล้ายปลาหมอคางดำให้หยุดการเคลื่อนย้ายและแจ้งเจ้าหน้าที่ทันที
• รู้จักกฎหมายที่เกี่ยวข้องและหลีกเลี่ยงการครอบครองหรือเพาะเลี้ยงพันธุ์ที่ห้าม

การตอบสนองต่อการพบปลาหมอคางดำครั้งนี้สะท้อนการทำงานที่ต้องอาศัยความร่วมมือของประชาชนและหน่วยงานหลายฝ่าย หากประชาชนในจังหวัดแพร่พบสัตว์น้ำผิดปกติหรือการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำที่น่าสงสัย ควรแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทันทีเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อระบบนิเวศและอาชีพประมงของชุมชน

สรุปแล้ว เหตุการณ์ที่เขื่อนลำปาวเป็นสัญญาณเตือนให้ทุกจังหวัดเพิ่มความระมัดระวัง โดยเฉพาะพื้นที่ที่พึ่งพาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรและประมง ซึ่งการดำเนินการเชิงรุกของกระทรวงเกษตรฯ มีเป้าหมายเพื่อลดเวลาในการตอบสนองจากการพบปลาจนถึงการจับออกจากแหล่งน้ำให้เร็วที่สุด