เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ.2569 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์ บูรณาการงานร่วมกับ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไผ่ล้อม ออกหน่วยทันตกรรมเคลื่อนที่เพื่อนำบริการดูแลช่องปากไปยังโรงเรียนและชุมชน โดยพื้นที่เป้าหมายในครั้งนี้คือ โรงเรียนลับแลศรีวิทยา ตำบลไผ่ล้อม อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
เป้าหมายเชิงสาธารณสุขและการเข้าถึงบริการ
กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาฟันผุและโรคเหงือกอักเสบในกลุ่มเด็กนักเรียน ซึ่งเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการด้านการเรียนรู้และคุณภาพชีวิตของเยาวชนในพื้นที่ชนบท การนำทีมทันตแพทย์ เจ้าหน้าที่ทันตกรรม และบุคลากรของ รพ.สต. ลงให้บริการเชิงรุกมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการตรวจและรักษาตั้งแต่ระยะแรก ในขณะเดียวกันยังเน้นการให้ความรู้ด้านการดูแลช่องปากแก่ผู้ปกครองและครู
พิธีเปิดและการมีส่วนร่วมของชุมชน
พิธีเปิดงานได้รับเกียรติจาก นายสืบศักดิ์ เจริญเกษมวิทย์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์ (ด้านทันตกรรม) ทำหน้าที่เป็นประธาน โดยมีผู้นำท้องถิ่นเข้าร่วมต้อนรับ ทั้งกำนันตำบลไผ่ล้อมและผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่ ซึ่งสะท้อนการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อกิจกรรมสาธารณสุขพื้นฐาน
“การออกหน่วยทันตกรรมเคลื่อนที่เป็นภารกิจสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มโอกาสการเข้าถึงบริการสาธารณสุข”
รูปแบบการให้บริการภายในงาน
ทีมงานได้จัดบริการเป็นกลุ่มกิจกรรมหลักเพื่อให้ครอบคลุมตั้งแต่การประเมินไปจนถึงการป้องกัน ดังนี้
- การตรวจสุขภาพช่องปากและบันทึกข้อมูลรายบุคคล
- การรักษาพื้นฐาน เช่น อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน และเคลือบฟลูออไรด์
- ฐานการเรียนรู้ สาธิตการแปรงฟันตามหลัก 2-2-2 และคำแนะนำเรื่องโภชนาการที่ดีต่อฟัน
การบริการทั้งหมดจัดให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย แพทย์และบุคลากรได้ใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการตรวจและการรักษาเบื้องต้น ทำให้ผู้ปกครอง นักเรียน และชาวบ้านที่มารับบริการสามารถเข้าถึงการรักษาได้ทันเวลา
บรรยากาศและผลตอบรับจากพื้นที่
ตลอดระยะเวลาการให้บริการมีครู นักเรียน และประชาชนจากชุมชนใกล้เคียงมารับบริการอย่างต่อเนื่อง บรรยากาศเป็นไปอย่างคึกคักและเป็นมิตร เจ้าหน้าที่ได้บันทึกข้อมูลสุขภาพช่องปากของผู้เข้ารับบริการเพื่อใช้ในการติดตามผลทางคลินิกและวางแผนให้บริการในอนาคต
แผนขยายผลและความยั่งยืน
สสจ.อุตรดิตถ์ระบุแผนจะขยายการให้บริการทันตกรรมเคลื่อนที่ไปยังโรงเรียนและชุมชนห่างไกลแห่งอื่น ๆ ในจังหวัด เพื่อสร้างเครือข่ายการดูแลช่องปากที่ครอบคลุมมากขึ้น ทั้งนี้ การดำเนินการในระยะยาวจำเป็นต้องอาศัยการประสานงานกับหน่วยงานท้องถิ่น กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และภาคการศึกษาเพื่อให้การติดตามและการฟื้นฟูสุขภาพช่องปากเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
คำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับผู้ปกครองและครู
จากการจัดกิจกรรมครั้งนี้ เจ้าหน้าที่เน้นย้ำความสำคัญของการดูแลฟันในเด็กและให้คำแนะนำที่ปฏิบัติง่ายประกอบด้วย
- ฝึกให้เด็กแปรงฟันอย่างน้อยวันละสองครั้ง ด้วยเทคนิคที่ถูกต้อง
- จำกัดการบริโภคน้ำตาลและขนมหวานระหว่างมื้ออาหาร
- พานักเรียนมาตรวจเช็คสุขภาพช่องปากเป็นประจำตามคำแนะนำของทันตแพทย์
| หัวข้อบริการ | ตัวอย่างกิจกรรม |
|---|---|
| การตรวจ | ประเมินความเสี่ยง บันทึกข้อมูล |
| การรักษาเบื้องต้น | อุด ถอน ขูดหินปูน เคลือบฟลูออไรด์ |
| การให้ความรู้ | สาธิตการแปรงฟัน 2-2-2 และคำแนะนำโภชนาการ |
การลงพื้นที่ครั้งนี้ถือเป็นตัวอย่างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ สถานพยาบาลชุมชน และท้องถิ่นในการยกระดับการดูแลสุขภาพของเด็กและชุมชน หากการดำเนินงานขยายผลตามแผน จะช่วยลดภาระโรคช่องปากและเพิ่มโอกาสให้เด็กได้รับการรักษาที่เหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มแรก