ศาลสั่งหน่วยงานรัฐเร่งแก้วิกฤตปลาหมอคางดำ เกษตรกรสมุทรสงครามหวังได้เยียวยาเป็นรูปธรรม

เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2569 เกษตรกรและชาวประมงพื้นบ้านในจังหวัดสมุทรสงครามแสดงความหวังว่าชีวิตความเป็นอยู่จะคลี่คลายขึ้น หลังศาลปกครองกลางมีคำสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามแผนเพื่อระงับยับยั้งการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง พร้อมให้ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจารณาประกาศพื้นที่เป็นเขตภัยพิบัติ เพื่อเปิดช่องการใช้งบประมาณช่วยเหลือประชาชนอย่างรวดเร็ว

ความเดือดร้อนยืดเยื้อนานร่วมทศวรรษ

เกษตรกรในพื้นที่ระบุว่าปัญหาการรุกรานของปลาหมอคางดำสร้างผลกระทบต่อการประกอบอาชีพมานานหลายปี บั่นทอนรายได้ ทำให้การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและการทำการเกษตรประสบความยากลำบากมากขึ้น หลายคนต้องแบกรับต้นทุนค่าดำเนินงานที่เพิ่มขึ้นและรายได้ที่ลดลง

เสียงจากชาวบ้าน

“อย่างน้อยเสียงของเกษตรกรที่ต่อสู้และเรียกร้องมาเป็นเวลานานได้รับการรับฟัง”

นายวัลลภ ขุนเจ๋ง อายุ 51 ปี หนึ่งในผู้ได้รับผลกระทบ กล่าวว่าคำสั่งของศาลเป็นสัญญาณที่ทำให้รู้สึกดีขึ้น เพราะเกษตรกรต้องการเห็นการปฏิบัติเป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงแผนในเอกสาร ส่วน นายยุทธนา แซ่ลี้ อายุ 55 ปี ระบุว่าสถานการณ์ปัจจุบันแม้จำนวนปลาจะลดลงจากจุดที่รุนแรงที่สุด แต่ยังไม่ถือว่าหมดไปและยังส่งผลต่อพื้นที่ทำกิน จึงหวังให้การจัดการเป็นไปอย่างต่อเนื่องจนกว่าจะเหลือน้อยอย่างแท้จริง

นายทนงศักดิ์ เข็มกำเนิด อายุ 50 ปี เสริมว่า ปัญหานี้กระทบคนกลุ่มกว้าง ทั้งผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและชาวประมงพื้นบ้าน ต้องการมาตรการกำจัดควบคู่กับการฟื้นฟูระบบนิเวศและการช่วยเหลือผู้ได้รับความเสียหายอย่างทั่วถึง

ข้อเรียกร้องต่อหน่วยงานรัฐ

จากคำสั่งของศาล มีความคาดหวังว่าหน่วยงานที่รับผิดชอบจะดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม ประกอบด้วยการควบคุมจำนวนปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำ การฟื้นฟูระบบนิเวศ และมาตรการเยียวยาช่วยเหลือเกษตรกรผู้ได้รับผลกระทบ เพื่อให้ผู้ประกอบอาชีพสามารถกลับมาทำมาหากินได้ตามปกติ

• การประกาศพื้นที่เป็นเขตภัยพิบัติเพื่อนำงบประมาณเข้าไปช่วยเหลือ
• มาตรการควบคุมและกำจัดปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง
• การฟื้นฟูระบบนิเวศในแหล่งน้ำที่ได้รับผลกระทบ
• การเยียวยาและชดเชยรายได้ให้ถึงมือเกษตรกร

ภาพรวมคำสั่งศาลและผลกระทบ

คำสั่งของศาลปกครองกลางมีผลทางปฏิบัติที่สำคัญ เพราะเป็นการกำชับให้กรมประมงและผู้เกี่ยวข้องลงมือทำตามแผนควบคุมการแพร่ระบาด พร้อมเปิดทางให้ระดับจังหวัดใช้มาตรการพิเศษด้านงบประมาณเพื่อช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่

ทางเดินต่อไป

แม้คำสั่งศาลจะสร้างความหวัง แต่ผู้ได้รับผลกระทบและชุมชนยังจับตาวิธีการปฏิบัติจริงของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หากการดำเนินการไม่เกิดผลชัดเจน เกษตรกรยืนยันว่าจะขอความเป็นธรรมจนกว่าจะได้รับการช่วยเหลืออย่างเหมาะสมและครบถ้วน

ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานรัฐ ผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และองค์กรชุมชน ควรร่วมกันวางมาตรการที่ชัดเจน ทั้งในระยะสั้นสำหรับการกำจัดและเยียวยา และในระยะยาวสำหรับการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อป้องกันการระบาดซ้ำและคืนความมั่นคงให้กับอาชีพที่พึ่งพาแหล่งน้ำในจังหวัดสมุทรสงคราม