ศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล (ศรชล.) จังหวัดสมุทรสงคราม ประกาศเดินหน้าปรับรูปแบบการปฏิบัติงานด้วยแนวคิด TRUST–MECC Model เพื่อยกระดับความสามารถในการตอบสนองต่อเหตุการณ์ทางทะเล ป้องกันการกระทำผิดและมลพิษ พร้อมสร้างเครือข่ายชุมชนให้มีบทบาทรักษาทรัพยากรชายฝั่งอย่างเป็นรูปธรรม
กรอบแนวคิดและเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์
ตามคำชี้แจงของ น.อ.สาธิต อาภรณ์รัตน์ รองผู้อำนวยการศรชล.จังหวัดสมุทรสงคราม การขับเคลื่อนครั้งนี้ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางมุ่งให้เกิดการรับรู้ การเข้าถึง และการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ เพื่อไปให้ถึงเป้าหมายรวมคือ “ทะเลแม่กลองมั่นคง ทรัพยากรยั่งยืน ประชาชนมีส่วนร่วม”
“คนแม่กลองร่วมใจรักษาทะเล”
การดำเนินงานแบ่งเป็น 3 เสาหลัก ได้แก่ การสร้างความปลอดภัยทางทะเล การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ทั้งนี้การทำงานจะเน้นการบูรณาการหน่วยงาน การทำงานเชิงรุก และการสร้างเครือข่ายในท้องถิ่น
รายละเอียดของโมเดล TRUST–MECC
ศรชล.นำหลักการ TRUST มาใช้ประกอบกับกรอบ MECC เพื่อให้การทำงานชัดเจนและยั่งยืน โดยอธิบายองค์ประกอบเช่น:
- T – Transparency : การทำงานโปร่งใสและตรวจสอบได้
- R – Responsiveness : ความรวดเร็วและการเข้าถึงบริการ
- U – Unity : การบูรณาการร่วมกันเป็นหนึ่งเดียว
- S – Service & Sustainability : การให้บริการควบคู่กับความยั่งยืน
- T – Trustworthiness : การสร้างความน่าเชื่อถือ
ในขณะเดียวกัน MECC ถูกนำมาเป็นกรอบการขับเคลื่อนเชิงระบบ ได้แก่ การกำหนดภารกิจและการบริหารจัดการ การสร้างการมีส่วนร่วมและประสบการณ์ที่ดี การสื่อสารและเชื่อมโยงเครือข่าย และการสร้างความน่าเชื่อถือพร้อมการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
| ตัวย่อ | ความหมาย (เชิงนโยบาย) |
|---|---|
| TRUST | โปร่งใส รวดเร็ว บูรณาการ บริการและความน่าเชื่อถือ |
| MECC | ภารกิจชัด การมีส่วนร่วม การสื่อสาร และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง |
แนวปฏิบัติและแนวทางการทำงานในพื้นที่
แผนปฏิบัติการของศรชล.จังหวัดตั้งใจให้ประชาชนเข้าถึงหน่วยงานได้ง่าย และรับการช่วยเหลืออย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุทางทะเล ขณะเดียวกันเน้นการป้องกันปัญหาตั้งแต่ต้นทางเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่วัดได้ เช่น ทะเลปลอดภัย ทรัพยากรสมดุล และชุมชนเข้มแข็ง
มาตรการที่จะนำไปปฏิบัติในพื้นที่ประกอบด้วย
- การบูรณาการกำลังและข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตอบโต้เหตุฉุกเฉิน
- การรณรงค์ลดปัญหาขยะและมลพิษทางทะเล โดยเชื่อมโยงกับชุมชนและกลุ่มประมง
- ส่งเสริมการประมงและการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบควบคู่กับการฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่ง
- สร้างเครือข่ายเยาวชน ผู้ประกอบการ และเครือข่ายท้องถิ่นในการเฝ้าระวังและแจ้งเหตุ
ผลกระทบต่อชุมชนและภาคประมง
การนำโมเดลดังกล่าวมาใช้งานมีความหมายต่อชาวประมงชายฝั่งและชุมชนริมทะเล เนื่องจากการประสานงานและการเฝ้าระวังที่ดีขึ้นจะช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุและเหตุความไม่สงบทางทะเล พร้อมทั้งเปิดทางให้มีการฟื้นฟูทรัพยากรที่เป็นฐานสำหรับอาชีพท้องถิ่น หากดำเนินตามกรอบได้อย่างต่อเนื่อง ชุมชนจะได้รับประโยชน์ทั้งในเชิงความปลอดภัยและเศรษฐกิจฐานราก
กระบวนการมีส่วนร่วมยังเป็นการสร้างความรู้ความเข้าใจและความรับผิดชอบร่วมกันระหว่างภาครัฐและประชาชน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม
ข้อท้าทายและแนวทางต่อไป
แม้กรอบ TRUST–MECC จะให้ทิศทางที่ชัดเจน แต่การแปลงนโยบายสู่การปฏิบัติยังต้องอาศัยทรัพยากร ความต่อเนื่องของการบริหารจัดการ และการยอมรับจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ การตรวจประเมินผลเป็นระยะและการปรับปรุงตามข้อเสนอจากชุมชนจะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนตามเป้าหมายที่วางไว้
ศรชล.จังหวัดสมุทรสงครามตั้งเป้าสร้าง “5 ขั้นสู่ความเชื่อมั่นของประชาชน” ตั้งแต่การรู้จัก เข้าใจ เข้าถึง ให้ความร่วมมือ จนถึงเชื่อมั่น หากดำเนินการได้ตามแผน ผลลัพธ์ที่ชัดเจนคือทะเลแม่กลองจะมีความปลอดภัย ทรัพยากรถูกดูแล และชุมชนพร้อมร่วมรับผิดชอบในระยะยาว
