เส้นทางท่องเที่ยวใหม่เชื่อมธรรมชาติกับชุมชน
เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2569 จังหวัดสมุทรสงครามจัดกิจกรรมทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟูระบบนิเวศภายใต้แนวคิด “กินตามน้ำ” โดยเน้นการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและการส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้ชุมชนมีรายได้อย่างยั่งยืนควบคู่ไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อม
ในกิจกรรมครั้งนี้ นายชยชัย แสงอินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัด นำส่วนราชการและสื่อมวลชนเดินทางตรวจเยี่ยมเส้นทางท่องเที่ยวที่วางโปรแกรมไว้สำหรับนักท่องเที่ยว ทั้งการเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลน การเยี่ยมชมโรงงานน้ำปลาดั้งเดิม รวมถึงการชิมและทำกิจกรรมที่สะท้อนวิถีชีวิตริมทะเลของชุมชน
กิจกรรมหลักของ “เส้นทางน้ำเค็ม”
- รวมพลและเริ่มต้นจากลานพระบรมรูปทรงม้า รัชกาลที่ 5 ด้วยรถทัวร์รอบเมืองที่ออกแบบเพื่อลดการปล่อยคาร์บอน
- เยี่ยมชม โรงเรียนธรรมชาติป่าชายเลน เรียนรู้ระบบนิเวศและร่วมกิจกรรมปลูกป่าชายเลน
- ชมน้ำปลาหมักแบบดั้งเดิมที่ “น้ำปลาผู้ใหญ่แดง (กู้ป่าชายเลน)” ซึ่งเป็นการหมักนานถึง 3 ปี
- เยือนแหล่งเรียนรู้ดอนหอยหลอด ชมวิถีชาวประมงและลิ้มรสเมนูท้องถิ่นภายใต้คอนเซ็ปต์ “จากทะเล สู่จาน”
- ปิดท้ายที่ชุมชนแหลมใหญ่ พร้อมเวิร์กชอปการแปรรูปอาหารทะเลและการฝึกทอแห
ตอกย้ำแนวทางท่องเที่ยวที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม
โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาการท่องเที่ยวยั่งยืนของจังหวัดที่ต้องการยกระดับพื้นที่ให้เป็นจุดหมายปลายทางที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะพื้นที่ชายฝั่งที่เชื่อมต่อกับอ่าวไทย ซึ่งมีทั้งป่าชายเลน แหล่งหอย และวิถีประมงพื้นบ้าน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดมองว่าแนวคิดการท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟู (Regenerative Tourism) สอดคล้องกับบริบทของจังหวัดและสามารถช่วยฟื้นฟูทรัพยากรพร้อมสร้างงานให้ชุมชนได้จริง
การมีส่วนร่วมของชุมชนและการสร้างมูลค่าเพิ่ม
ในเส้นทางที่เปิดใหม่นี้ ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญทั้งเป็นผู้นำกิจกรรมสาธิตภูมิปัญญา ขายผลิตภัณฑ์แปรรูป และเป็นผู้ให้ความรู้เรื่องระบบนิเวศ ตัวอย่างกิจกรรมที่ชุมชนจัดคือการแปรรูปปลาทูแดดเดียว ปลาหมึกกรอบ การทำพุดดิ้งจากลูกจาก และการสาธิตการทอดแห ซึ่งนอกจากจะเป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้แล้ว ยังช่วยสร้างรายได้เสริมจากการขายสินค้าและค่าบริการเวิร์กชอปแก่ผู้มาเยือน
ตารางเวลาโดยสรุปของทริปทดสอบ
| ช่วงเวลา | กิจกรรม |
|---|---|
| 08:30 น. | รวมตัวที่ลานพระบรมรูปทรงม้า และเดินทางด้วยรถทัวร์รอบเมือง |
| ช่วงเช้า | เยี่ยมชมโรงเรียนธรรมชาติป่าชายเลน และปลูกป่าชายเลน |
| กลางวัน | เที่ยวดอนหอยหลอด พร้อมรับประทานอาหารท้องถิ่น |
| ช่วงบ่าย | เวิร์กชอปแปรรูปอาหารทะเล และกิจกรรมสาธิตภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ชุมชนแหลมใหญ่ |
ความหมายต่อการท่องเที่ยวของจังหวัด
การนำเสนอกิจกรรมที่ผสานการอนุรักษ์กับการท่องเที่ยวเช่นนี้ มีความหมายทั้งในแง่การลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจให้ชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะการส่งเสริมผลิตภัณฑ์พื้นถิ่นและการสาธิตภูมิปัญญาที่ทำให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้จากต้นทางจนถึงจานอาหาร
ผู้จัดโครงการตั้งเป้าจะพัฒนาเส้นทางทั้งในด้านมาตรฐานการท่องเที่ยว มาตรการลดขยะ และการบริหารจัดการคาร์บอน เพื่อให้สมุทรสงครามเป็นหนึ่งในจุดหมายแหล่งท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของพื้นที่ชายฝั่งและทะเลไว้
สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจ ควรติดตามประกาศโปรแกรมการเดินทางและการลงทะเบียนจากหน่วยงานท่องเที่ยวของจังหวัดหรือเทศบาลในพื้นที่ล่วงหน้า รวมถึงเตรียมอุปกรณ์พื้นฐานสำหรับกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น รองเท้าที่เหมาะสม หมวกกันแดด และน้ำดื่ม เพื่อลดการใช้พลาสติกแบบครั้งเดียวทิ้งระหว่างการเดินทาง
การทดลองเส้นทางครั้งนี้จึงมิใช่เพียงการเปิดโปรแกรมใหม่ด้านการท่องเที่ยว แต่คือการชักนำให้นักท่องเที่ยวร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติไปพร้อมกับชุมชนท้องถิ่น