ผู้ว่าฯ สมุทรสงครามตรวจเยี่ยมต้นแบบสวัสดิการชุมชนแพรกหนามแดง 26 ปี เสริมกองทุนสัจจะ-เศรษฐกิจชุมชน

วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2569 นายชยชัย แสงอินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม ลงพื้นที่ตำบลแพรกหนามแดง อำเภออัมพวา เพื่อตรวจเยี่ยมการดำเนินงานกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์และสวัสดิการชุมชน ซึ่งชุมชนดังกล่าวพัฒนาแนวทางสวัสดิการท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องมานานกว่า 26 ปี และยกระดับเป็นต้นแบบการรวมทุนแบบพึ่งพากันเองในชุมชน

ประเด็นสำคัญที่ผู้ว่าฯ รับฟังจากชุมชน

การลงพื้นที่มีเป้าหมายเพื่อรับฟังข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการจัดการสวัสดิการท้องถิ่นและปัญหาที่กระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชน ซึ่งรวมถึงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากน้ำเน่าเสีย ผลกระทบต่อการประกอบอาชีพในท้องถิ่น และสถานการณ์เศรษฐกิจครอบครัวที่เกี่ยวกับรายได้ ค่าครองชีพ และภาระหนี้สินของคนในชุมชน

นอกจากนี้ ผู้ว่าราชการจังหวัดได้ศึกษาระบบบริหารกองทุนสัจจะสะสมทรัพย์ที่มีการจัดการอย่างเป็นธรรม โปร่งใส พร้อมระบบติดตามผลการใช้กองทุน การทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นด้านการจัดการน้ำอย่างยั่งยืน และโครงการสวัสดิการ "วันละบาท" ซึ่งเป็นระบบออมแบบชุมชนเพื่อช่วยเหลือสมาชิกเมื่อเดือดร้อน

กิจกรรมเชื่อมโยงอาชีพและสิ่งแวดล้อม

ชุมชนยังขยายผลไปสู่โครงการด้านที่อยู่อาศัยและการท่องเที่ยว โดยมีโครงการบ้านมั่นคงเพื่อสร้างความมั่นคงทางที่อยู่อาศัย กิจกรรม "คนล่อแพ" ที่ผสมผสานการสร้างงานกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชนซึ่งช่วยเพิ่มรายได้ให้คนในพื้นที่ ขณะเดียวกันชุมชนได้ปรับปรุงอาคารเรียนเก่าให้เป็นศูนย์รวมการทำงานของกลุ่มสวัสดิการและพื้นที่เรียนรู้ของชุมชน

จุดเริ่มต้นและพัฒนาการเชิงยุทธศาสตร์

จุดเริ่มต้นของการรวมกลุ่มเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 เมื่อชาวบ้านรวมตัวกันเพื่อต่อสู้กับผลกระทบของน้ำเน่าเสียที่ส่งผลต่อวิถีชีวิต ต่อมาเริ่มจัดตั้งกองทุนสัจจะสะสมทรัพย์และดำเนินงานด้วยหลักซื่อสัตย์และความโปร่งใส ก่อนขยายผลสู่การวิจัยท้องถิ่นเพื่อหาสาเหตุของมลพิษและการจัดการที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่

ผลลัพธ์ของการรวมกลุ่ม

การทำงานในรูปแบบชุมชนมีผลให้พื้นที่เกิดระบบสวัสดิการที่ครอบคลุมหลายด้าน ทั้งด้านที่อยู่อาศัย อาชีพ ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น อาหาร และตลาดชุมชน ซึ่งทำให้เกิดเศรษฐกิจฐานรากที่หมุนเวียนทรัพยากรและรายได้ภายในชุมชนเอง

• การบริหารกองทุนสัจจะด้วยความโปร่งใส
• งานวิจัยชุมชนเพื่อแก้ปัญหาน้ำเสียอย่างเป็นระบบ
• ระบบสวัสดิการวันละบาทสำหรับช่วยเหลือสมาชิก
• โครงการบ้านมั่นคงเพิ่มความมั่นคงที่อยู่อาศัย
• การท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชนเชื่อมโยงรายได้และสิ่งแวดล้อม

ข้อจำกัดและความต้องการการสนับสนุน

แม้ชุมชนจะมีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการ แต่ยังมีข้อจำกัดที่ต้องการการสนับสนุนจากภาครัฐ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรร่วมกันพิจารณาช่วยเหลือด้านเทคนิค งบประมาณ และการขยายช่องทางการตลาดเพื่อเพิ่มรายได้ ลดภาระหนี้สิน และช่วยให้มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมที่ชุมชนริเริ่มดำเนินต่อไปอย่างยั่งยืน

การลงพื้นที่ของผู้ว่าราชการจังหวัดครั้งนี้นอกจากจะเป็นการรับฟังปัญหาแล้วยังเป็นการศึกษาเพื่อหาทางสนับสนุนการขยายผลต้นแบบของตำบลแพรกหนามแดงไปสู่ชุมชนอื่น ๆ ในจังหวัด ซึ่งหากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรม อาจทำให้โมเดลกองทุนสัจจะและสวัสดิการชุมชนกลายเป็นแนวทางที่ใช้ได้จริงในวงกว้าง

ข่าวโดย: กนกวรรณ ศรีสุข ผู้สื่อข่าวพื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม