เพชรบุรีเปิดประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์ เร่งแก้น้ำท่วม–ป้องกันน้ำเค็ม ทุบปัญหาทับถมชายฝั่ง

รัฐมนตรีลงพื้นที่เปิดโครงสร้างจัดการน้ำ

วันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมผู้บริหารระดับสูง ลงพื้นที่จังหวัดเพชรบุรี เพื่อเป็นประธานในพิธีเปิดใช้งาน ประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์ ณ ตำบลบ้านกุ่ม อำเภอเมืองเพชรบุรี โดยโครงการนี้ถูกผลักดันและติดตามมาหลายปีเพื่อยกระดับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ชายฝั่ง

เป้าหมายเชิงระบบและผลประโยชน์ต่อชุมชน

การเปิดประตูระบายน้ำตั้งอยู่ในกรอบการจัดการน้ำเชิงรุก ซึ่งมุ่งทั้งการลดความเสี่ยงจากน้ำท่วมช่วงน้ำหลาก เพิ่มการเก็บกักน้ำในฤดูแล้ง และยับยั้งการรุกล้ำของน้ำเค็มเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรมของชาวบ้าน เจ้าหน้าที่ระบุว่าการดำเนินงานนี้จะช่วยสร้างความมั่นคงด้านน้ำให้กับชุมชนที่พึ่งพาการเพาะปลูกเป็นหลัก

การมีส่วนร่วมของท้องถิ่นและหน่วยงาน

การลงพื้นที่ครั้งนี้มีการประสานงานระหว่างหน่วยงานราชการระดับจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส.ส. ตัวแทนจากจังหวัด และผู้นำท้องถิ่น โดยมีการหารือถึงบทบาทและความร่วมมือเพื่อให้การบริหารจัดการน้ำเกิดผลในทางปฏิบัติและต่อเนื่อง

ผลกระทบที่คาดว่าจะบรรเทา

เจ้าหน้าที่ระบุว่าโครงการจะช่วยบรรเทาผลกระทบทั้งในช่วงน้ำมากและน้ำแล้ง โดยเฉพาะพื้นที่เกษตรที่ได้รับประโยชน์จากการควบคุมการไหลของน้ำและการป้องกันน้ำเค็มรุกล้ำ ซึ่งมีผู้อยู่อาศัยและเกษตรกรในเขตอำเภอเมืองได้รับประโยชน์โดยตรง

ปัญหาชายฝั่งและการทับถมของ "กระซ้า"

หลังพิธีเปิดคณะได้ลงไปติดตามสภาพชายฝั่งบริเวณปากทะเล ตำบลปากทะเล อำเภอบ้านแหลม พบปัญหาการสะสมของสิ่งที่ชาวบ้านเรียกว่า "กระซ้า" ซึ่งหมายถึงเศษเปลือกหอย เศษหินปูน และวัสดุเปลือกแข็งที่ถูกพัดมากองทับถมตามร่องน้ำและปากอ่าว การสะสมของวัสดุดังกล่าวทำให้ช่องน้ำตื้นขึ้นและส่งผลกระทบต่อการสัญจรทางเรือของชาวประมงพื้นบ้าน

“รัฐบาลให้ความสำคัญกับการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบทั้งช่วงน้ำมากและน้ำแล้ง”

ในระหว่างการลงพื้นที่ นายสุชาติ ได้รับฟังปัญหาจากชาวประมงที่ประสบกับความยากลำบากในการเข้าออกฝั่ง ซึ่งนอกจากเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุแล้ว ยังเพิ่มต้นทุนการประกอบอาชีพ การแก้ไขปัญหานี้จึงมีทั้งแนวทางเร่งด่วนอย่างการขุดลอกร่องน้ำและแนวทางระยะยาวที่ต้องบูรณาการหน่วยงานหลายฝ่าย

แนวทางการแก้ไขที่หน่วยงานหารือ

ผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเสนอแนวทางหลายด้านเพื่อบรรเทาปัญหาสะสมของกระซ้าและการกัดเซาะชายฝั่ง ได้แก่ การดำเนินงานขุดลอกร่องน้ำเพื่อคืนความลึกให้ทางสัญจร การติดตามกระแสน้ำและการเคลื่อนตัวของตะกอน รวมถึงมาตรการควบคุมแหล่งที่มาของวัสดุทับถมในพื้นที่ต้นน้ำ อย่างไรก็ตามการดำเนินการทุกแนวทางจำเป็นต้องคำนึงถึงผลกระทบทางนิเวศและวิถีชีวิตชุมชนร่วมด้วย

ผลต่อชุมชนและข้อเรียกร้องจากพื้นที่

ชาวบ้านในพื้นที่เรียกร้องให้หน่วยงานเร่งดำเนินการทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐานและมาตรการที่หลากหลายเพื่อลดผลกระทบต่ออาชีพ โดยเฉพาะการดูแลช่องทางน้ำให้สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยตลอดปี นอกจากนี้ยังต้องการความชัดเจนเรื่องงบประมาณและแผนการดำเนินงานระยะยาว

• การขุดลอกร่องน้ำ เป็นแนวทางระยะสั้นที่ต้องเร่งดำเนินการ
• การวางแผนการจัดการตะกอน เพื่อป้องกันการสะสมซ้ำซาก
• ความร่วมมือข้ามหน่วยงาน ระหว่างกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง อบจ. และองค์กรท้องถิ่น

การเปิดใช้งานประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์และการติดตามสถานการณ์ชายฝั่งครั้งนี้สะท้อนการเคลื่อนไหวเชิงนโยบายที่ตอบโจทย์ทั้งความมั่นคงด้านน้ำของเกษตรกรและการฟื้นฟูเสถียรภาพของระบบนิเวศชายฝั่ง แต่การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนยังต้องเดินหน้าด้วยแผนงานที่ชัดเจนและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนต่อไป