เปิดใช้ประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์ การจัดการน้ำเชิงระบบเพื่อลดผลกระทบฤดูฝน-แล้ง

ประตูระบายน้ำเปิดใช้งาน เพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการน้ำ

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายสุชาติ ชมกลิ่น ลงพื้นที่จังหวัดเพชรบุรีเพื่่อเป็นประธานเปิดโครงการประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์ ตำบลบ้านกุ่ม อำเภอเมืองเพชรบุรี โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำ ทั้งการระบายน้ำในช่วงฤดูฝน การเก็บกักน้ำในหน้าแล้ง และการป้องกันการรุกล้ำของน้ำเค็มบริเวณพื้นที่การเกษตร

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี หน่วยงานระดับท้องถิ่น และประชาชนในพื้นที่ โดยโครงการได้รับการผลักดันจาก นางธิวัลรัตน์ อังกินันทน์ ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2567 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการจัดการน้ำเชิงพื้นที่ให้สามารถรองรับสภาพน้ำที่เปลี่ยนแปลงได้ดียิ่งขึ้น

"รัฐบาลให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ โดยต้องดูแลทั้งช่วงน้ำมากและน้ำแล้ง รวมถึงป้องกันน้ำเค็มรุกพื้นที่เกษตร"

จากการประเมินพื้นที่ที่โครงการจะให้ประโยชน์ พบว่าในฤดูฝนจะครอบคลุมพื้นที่กว่า 4,000 ไร่ ขณะที่ในฤดูแล้งจะช่วยเก็บกักน้ำได้ประมาณ 700 ไร่ ส่งผลให้มีประชาชนได้รับประโยชน์โดยตรงประมาณ 625 ครัวเรือน ในเขตที่เกี่ยวข้อง

ผลกระทบต่อชุมชนและการเกษตร

การบริหารจัดการน้ำผ่านประตูระบายน้ำดังกล่าวมีความสำคัญต่อความมั่นคงด้านอาชีพของชุมชน โดยเฉพาะการเพาะปลูกและการประมงพื้นบ้าน การควบคุมปริมาณน้ำจะช่วยลดความเสี่ยงจากน้ำท่วมในช่วงมรสุม และยังสามารถจัดเก็บน้ำช่วยบรรเทาภัยแล้งในช่วงหน้าแล้งได้ อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพของระบบยังขึ้นกับการบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและการดูแลสภาพแวดล้อมในลุ่มน้ำ

ปัญหา "กระซ้า" ทับถมร่องน้ำปากทะเล กระทบการสัญจรและต้นทุนประมง

หลังการเปิดประตูระบายน้ำ นายสุชาติได้ลงพื้นที่ปากคลองบริเวณตำบลปากทะเล อำเภอบ้านแหลม เพื่อติดตามปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งและการทับถมของวัสดุที่เรียกว่า "กระซ้า" ซึ่งประกอบด้วยเปลือกหอย เปลือกปู และซากสิ่งมีชีวิตที่มีเปลือกแข็ง จากการพัดพาของคลื่นและกระแสน้ำ ส่งผลให้ร่องน้ำบริเวณหมู่ที่ 2 และหมู่ที่ 3 ตำบลปากทะเลตื้นเขิน

การตื้นเขินของร่องน้ำทำให้เรือประมงพื้นบ้านเข้า-ออกได้ยาก เพิ่มความไม่ปลอดภัยและต้นทุนการประกอบอาชีพของชาวประมง ส่งผลโดยตรงต่อรายได้และความต่อเนื่องของการทำประมงในพื้นที่ที่เป็นแหลม ซึ่งเป็นจุดที่กระแสน้ำและลมพัดพาวัสดุมาสะสมอย่างต่อเนื่อง

• พื้นที่ได้รับประโยชน์ (ฤดูฝน): กว่า 4,000 ไร่
• พื้นที่ได้รับประโยชน์ (ฤดูแล้ง): ประมาณ 700 ไร่
• ครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ/ได้รับประโยชน์: ประมาณ 625 ครัวเรือน

แนวทางการแก้ไขและความร่วมมือข้ามหน่วยงาน

รัฐมนตรีได้รับฟังปัญหาจากประชาชนและยืนยันว่าจะแต่งตั้งการบูรณาการหน่วยงานเพื่อแก้ไขปัญหาทับถมของกระซ้า โดยการดำเนินการจะต้องพิจารณาทั้งปัจจัยทางธรณีวิทยา กระแสน้ำ และการใช้ประโยชน์ชายฝั่ง เพื่อหามาตรการระยะสั้นและระยะยาวที่เหมาะสม ในขณะเดียวกัน การดูแลประตูระบายน้ำให้สามารถทำงานได้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งจำเป็น

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อไปคือการดำเนินการปรับปรุงร่องน้ำและแนวชายฝั่งเพื่อลดการสะสมของกระซ้า วิธีการจัดการเชิงวิศวกรรมและวิธีกู้คืนระบบนิเวศชายฝั่งซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน ทั้งกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมชลประทาน และองค์กรท้องถิ่น เพื่อให้การแก้ไขเป็นไปอย่างยั่งยืนและไม่สร้างผลกระทบซ้ำซ้อนต่อระบบนิเวศ

การเปิดใช้ประตูระบายน้ำคลองอรรถสิทธิ์เป็นก้าวสำคัญของการจัดการทรัพยากรน้ำระดับท้องถิ่น แต่นโยบายต้องเดินคู่กับมาตรการฟื้นฟูและป้องกันชายฝั่ง เพื่อให้ชุมชนที่พึ่งพาอาชีพเกษตรกรรมและประมงสามารถอยู่ได้อย่างมั่นคงท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ