ป่าชุมชนบ้านห้วยใหญ่ ท่าแซะ ชนะเลิศภาคใต้ เข้าชิงป่าชุมชนดีเด่นระดับประเทศ

ป่าชุมชนบ้านห้วยใหญ่ หมู่ที่ 2 ตำบลสองพี่น้อง อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร ได้รับการคัดเลือกเป็นตัวแทนของ 14 จังหวัดภาคใต้ ในการเข้าชิงรางวัลชนะเลิศระดับประเทศในโครงการ "คนรักษ์ป่า ป่ารักชุมชน" ประจำปี พ.ศ. 2569 หลังคว้ารางวัลชนะเลิศในระดับภาคใต้จากการประเมินความสมบูรณ์ของระบบนิเวศและความเข้มแข็งของการบริหารจัดการโดยชุมชน

การประเมินและการลงพื้นที่

เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ผู้แทนจากสำนักจัดการป่าชุมชน กรมป่าไม้ นำโดยนายเสกสรร กวยะปาณิก ผู้อำนวยการสำนักจัดการป่าชุมชน พร้อมคณะผู้บริหาร และตัวแทนจากภาคเอกชน ได้แก่ นางสาวจารุสุดา บุญเกิด รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ราช กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ลงพื้นที่เพื่อตรวจสอบรอบตัดสินระดับประเทศ

ระหว่างการลงพื้นที่ คณะกรรมการได้สำรวจสภาพผืนป่าซึ่งทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำของคลองท่าแซะ พบว่ามีลักษณะเป็น ป่าดิบชื้นที่มีความสมบูรณ์ และเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลากชนิด

คุณค่าทางชีวภาพและมรดกป่าไม้

พื้นที่ดังกล่าวมีการบันทึกการพบสัตว์ป่าหลายประเภท อาทิ นกเงือก ค่าง หมี และหมูป่า ซึ่งบ่งชี้ถึงระบบนิเวศที่ฟื้นตัวดีและยังคงความอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ คณะผู้ประเมินได้เข้าไปเยี่ยมชมต้นไม้สำคัญที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น "รุกขมรดกของแผ่นดิน" ได้แก่ ต้นตะเคียนสามพอน ซึ่งมีอายุเกิน 200 ปี ความสูงประมาณ 50 เมตร และขนาดลำต้นประมาณ 5 เมตร พร้อมปีกพอนที่กว้างถึง 20 เมตร

บทบาทของชุมชนและการจัดการ

นอกจากความอุดมสมบูรณ์ของป่าแล้ว ปัจจัยสำคัญที่คณะกรรมการให้ความสำคัญคือ ความเข้มแข็งของชุมชน ในการร่วมกันอนุรักษ์พื้นที่ ประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ และพัฒนาการจัดการพื้นที่ให้เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืน

ชุมชนได้มีการจัดพื้นที่สำหรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เช่น จุดชมทะเลหมอก พื้นที่กางเต็นท์ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ซึ่งช่วยสร้างรายได้ให้คนในพื้นที่พร้อมกับไม่ทำลายทรัพยากรป่า

ความหมายเชิงนโยบายและการสืบทอดความรู้

การที่ป่าชุมชนบ้านห้วยใหญ่เป็นตัวแทนภาคใต้เข้าชิงระดับประเทศสะท้อนให้เห็นถึงการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ ชุมชน และภาคเอกชนในการรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่ โดยผืนป่าถูกมองว่าเป็นต้นแบบสำหรับการส่งต่อความรู้และแนวปฏิบัติด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรให้แก่เยาวชนรุ่นต่อไป

ผลกระทบต่อชุมชนท้องถิ่น

การพัฒนาอย่างยั่งยืนที่คำนึงถึงการอนุรักษ์ได้เปิดทางให้ชุมชนมีรายได้เสริมจากการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ โดยยังคงรักษาบทบาทของผืนป่าเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญต่อการเกษตรและการดำรงชีวิตของประชากรในพื้นที่

• รางวัลระดับภาค: ชนะเลิศภาคใต้ ในโครงการ "คนรักษ์ป่า ป่ารักชุมชน" ประจำปี พ.ศ. 2569
• ตัวแทนภาคใต้: เข้าชิงรางวัลชนะเลิศระดับประเทศ
• จุดเด่นทางธรรมชาติ: ป่าดิบชื้นสมบูรณ์, เป็นต้นตะเคียนอายุเกิน 200 ปี

การคัดเลือกผืนป่าชุมชนนี้เป็นตัวแทนเข้าชิงระดับประเทศไม่เพียงสร้างความภาคภูมิใจให้กับชุมชนท้องถิ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นการตอกย้ำแนวคิดการจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่ผสมผสานระหว่างการอนุรักษ์กับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานชุมชน ซึ่งเป็นแนวทางที่หลายพื้นที่สามารถนำไปเป็นตัวอย่างได้

ในระยะต่อไป ความสำเร็จนี้อาจนำไปสู่การสนับสนุนทรัพยากร การพัฒนาเส้นทางศึกษาเพิ่มเติม และการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อให้เยาวชนและคนในชุมชนมีส่วนร่วมในการรักษาแหล่งทรัพยากรธรรมชาติต่อไป