เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ.2569 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) แถลงผลการพิจารณาคดีเกี่ยวกับโครงการจัดซื้อผ้าห่มนวมกันหนาวขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสกลนคร ซึ่งเกิดขึ้นในปีงบประมาณ พ.ศ.2553 โดยมีมติชี้มูลความผิดต่อนายชัยมงคล ไชยรบ ในขณะดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสกลนครพร้อมพวกรายอื่น ๆ
สรุปข้อเท็จจริงจากการไต่สวน
จากการไต่สวน ป.ป.ช.ระบุว่าเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ.2552 จังหวัดสกลนครประกาศให้พื้นที่ 18 อำเภอเป็นเขตประสบภัยฉุกเฉินจากภัยหนาว และมีการร้องขอสนับสนุนผ้าห่มจากองค์การบริหารส่วนจังหวัด ข้อมูลชี้ว่า ผู้อำนวยการและเจ้าหน้าที่กองคลังของ อบจ. ได้ดำเนินการสืบราคาโดยติดต่อไปยังกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจำนวนหนึ่ง ก่อนเสนอผลเป็นราคากลางเพื่อนำไปจัดซื้อ
การสืบราคาที่ปรากฏมีรายละเอียดสำคัญคือ ราคาที่เสนอจากกลุ่มวิสาหกิจบางกลุ่มอยู่ระหว่าง 235–238 บาท ต่อผืน ขณะที่มีรายหนึ่งเสนอราคาที่ต่ำกว่าคือ 160 บาท ต่อผืน แต่เจ้าหน้าที่พัสดุได้นำราคาของทั้ง 5 กลุ่มมาบวกกันแล้วหารหาค่าเฉลี่ย ได้ค่าเฉลี่ยเป็น 221.40 บาท และนำเสนอเป็นราคากลาง ก่อนที่ผู้บริหารจะลงนามอนุมัติจัดซื้อผ้าห่มจำนวน 50,000 ผืน ในราคาผืนละ 220 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 11,000,000 บาท
ประเด็นความผิดปกติด้านราคาและความเสียหาย
การไต่สวนยังพบว่าลักษณะและราคาของผ้าห่มที่จัดซื้อตามสเปก มีราคาขายตามทั่วไปตามที่กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกำหนดอยู่ระหว่าง 120–160 บาท ต่อผืน ซึ่งเมื่อนำมาเปรียบเทียบกับราคาที่ อบจ. อนุมัติที่ผืนละ 220 บาท ย่อมสูงกว่ามาตรฐานที่กรมหนึ่งกำหนด ทำให้ ป.ป.ช.เห็นว่าการกำหนดราคากลางและการลงนามอนุมัติในการจัดซื้อมีมูลเหตุให้หน่วยงานต้องรับภาระค่าใช้จ่ายเกินความเป็นจริง
นายสุรพงษ์ อินทรถาวร โฆษกสำนักงาน ป.ป.ช. เปิดเผยว่า คณะกรรมการ ป.ป.ช.มีมติชี้มูลความผิดต่อผู้เกี่ยวข้องในคดีนี้
จากการคำนวณตามตัวเลขที่ปรากฏ การดำเนินการจัดซื้อในราคาสูงกว่ามาตรฐานทำให้หน่วยงานได้รับความเสียหายเป็นจำนวนหลายล้านบาท หากพิจารณาเฉพาะส่วนต่างราคาประมาณผืนละ 60–100 บาท กับปริมาณการจัดซื้อจะมีมูลค่าความเสียหายรวมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ผลทางกฎหมายและการดำเนินการต่อ
ป.ป.ช.ได้มีมติชี้มูลความผิดตามขั้นตอนการไต่สวนแล้ว ขั้นตอนต่อไปซึ่งเป็นไปตามกระบวนการทางกฎหมายรวมถึงการส่งสำนวนเพื่อดำเนินการทางอาญาหรือทางปกครองต่อผู้ที่ถูกชี้มูล ตามอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ข้อมูลที่ปรากฏระบุชัดเจนถึงผู้มีตำแหน่งใน อบจ. ที่ลงนามรับรองราคากลางและการเบิกจ่ายเงิน
- โครงการ: จัดซื้อผ้าห่มนวมกันหนาว อบจ.สกลนคร ปีงบประมาณ พ.ศ.2553
- ปริมาณที่จัดซื้อ: 50,000 ผืน
- วงเงินจัดซื้อ: 11,000,000 บาท
- ราคากลางที่อนุมัติ: 220 บาท/ผืน
- ราคาอ้างอิงกรมปภ.: 120–160 บาท/ผืน
บริบทความสำคัญต่อสาธารณะและหน่วยงานท้องถิ่น
คดีนี้มีความสำคัญต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการบริหารงบประมาณท้องถิ่น โดยเฉพาะเมื่อเป็นงบประมาณที่มีจุดประสงค์เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยหนาวในพื้นที่ ช่วงเวลาที่เกิดเหตุเป็นช่วงที่ประชาชนจำนวนมากต้องการความช่วยเหลือ การดำเนินการที่ไม่โปร่งใสหรือการกำหนดราคาที่สูงกว่ามาตรฐานย่อมส่งผลโดยตรงต่อปริมาณความช่วยเหลือที่หน่วยงานสามารถมอบให้ได้
นอกจากนี้ยังเป็นบทเรียนสำคัญต่อหน่วยงานท้องถิ่นในการทบทวนนโยบายการจัดซื้อจัดจ้าง การสืบราคาตามระเบียบและการตรวจสอบภายใน เพื่อป้องกันช่องว่างที่อาจถูกนำไปสู่การทุจริตหรือการใช้งบประมาณไม่คุ้มค่าในอนาคต
| ข้อมูล | รายละเอียด |
|---|---|
| ปีงบประมาณ | พ.ศ.2553 |
| จำนวนผ้าห่ม | 50,000 ผืน |
| วงเงินจัดซื้อ | 11,000,000 บาท |
| ราคาที่อนุมัติ | 220 บาท/ผืน |
| ราคามาตรฐานกรมปภ. | 120–160 บาท/ผืน |
คดีนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐระดับท้องถิ่น โดยเฉพาะในยามฉุกเฉินหรือภาวะภัยพิบัติที่อาจทำให้เกิดการใช้มาตรการพิเศษ หากหน่วยงานไม่ยึดหลักความโปร่งใสและการตรวจสอบที่เข้มแข็ง ผลเสียจะเกิดขึ้นต่อทั้งงบประมาณและผู้ที่ควรได้รับความช่วยเหลือ
สำนักงาน ป.ป.ช.จะดำเนินการตามกระบวนการต่อไปตามบทบาทหน้าที่ของหน่วยงาน ขณะที่ภาคประชาชนและองค์กรตรวจสอบสาธารณะ คงต้องติดตามความคืบหน้าและการดำเนินคดีเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและการเยียวยาที่เหมาะสม
