วันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2569 นายภาคภูมิ บูลย์ประมุข ประธานกรรมาธิการการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ สภาผู้แทนราษฎร นำคณะกรรมาธิการพร้อมด้วย ส.ส. ของพรรคกล้า ลงพื้นที่ตรวจการบริหารจัดการน้ำบริเวณ หนองหาร จังหวัดสกลนคร เพื่อรับฟังปัญหาและข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้ใช้ประโยชน์ และประชาชนในพื้นที่ โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนครและหน่วยงานท้องถิ่นร่วมให้ข้อมูล
หนองหาร แหล่งน้ำสำคัญของอีสาน
หนองหารเป็นบึงน้ำจืดธรรมชาติขนาดใหญ่ของประเทศ โดยในรายงานข้อมูลจากจังหวัดระบุว่า หนองหารมีเนื้อที่กว่า 76,000 ไร่ ความยาวโดยประมาณราว 110 กิโลเมตร และเป็นแหล่งน้ำที่ประชาชนใช้ประโยชน์มากกว่า 80,000 ครัวเรือน มีลำน้ำไหลเข้าจำนวน 21 ลำน้ำ ส่วนใหญ่ไหลมาตามลำน้ำพุงซึ่งมีต้นกำเนิดจากเทือกเขาภูพาน
| ตัวเลขสำคัญ | ค่า |
|---|---|
| พื้นที่โดยประมาณ | 76,000 ไร่ |
| ความยาว | 110 กิโลเมตร |
| จำนวนครัวเรือนที่ได้รับประโยชน์ | กว่า 80,000 ครัวเรือน |
| ความจุเก็บกัก | 266.924 ล้านลูกบาศก์เมตร |
| ปริมาณน้ำปัจจุบัน | 242.863 ล้านลูกบาศก์เมตร (ร้อยละ 90.99) |
ปัญหาหลักที่ต้องแก้ไข
การลงพื้นที่ครั้งนี้เพื่อระดมความคิดเห็นและข้อมูลต่อปัญหาสำคัญที่ส่งผลต่อระบบนิเวศและการใช้ประโยชน์ ได้แก่
- การแพร่ระบาดของวัชพืชน้ำ เช่น ผักตบชวา, จอกหูหนูยักษ์ และ สนุ่น ซึ่งปกคลุมผิวน้ำเป็นบริเวณกว้าง
- การสะสมของตะกอนดินจนทำให้บางพื้นที่ในหนองหาร ตื้นเขิน
- ปัญหาน้ำเสียที่ส่งผลต่อการประมงพื้นบ้านและการสัญจรทางน้ำ
- ข้อจำกัดด้านการกำหนดเขตที่ดินและการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้ามที่อาจทับซ้อน
ปัญหาเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อการบริหารจัดการน้ำทั้งในมิติการรองรับภัยแล้งและภัยน้ำท่วม ตลอดจนขีดความสามารถในการพัฒนาหนองหารเป็นแหล่งท่องเที่ยวและพื้นที่เศรษฐกิจของชุมชน
"การลงพื้นที่ครั้งนี้สืบเนื่องจากการตั้งกระทู้ของนายสิรภพ สมผล ส.ส.สกลนคร ซึ่งได้นำเสนอปัญหาของหนองหารต่อสภาผู้แทนราษฎร"
แนวทางการแก้ไขที่หารือ
ในการประชุมมีการรับฟังข้อมูลจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และผู้ใช้ทรัพยากรน้ำ โดยภาพรวมมีการเสนอแนวทางหลายด้าน ทั้งการกำจัดวัชพืชเชิงกลและเชิงชีวภาพ การขุดลอกหรือฟื้นฟูพื้นที่ตื้นเขิน การจัดการคุณภาพน้ำผ่านระบบบำบัดและมาตรการลดมลพิษจากแหล่งต้นน้ำ ตลอดจนการเร่งรัดการจัดทำแนวเขตที่ชัดเจนเพื่อลดปัญหาการทับซ้อนของกฎหมาย
นายภาคภูมิและคณะเน้นย้ำความสำคัญของการประสานงานระหว่างหน่วยงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาชน เพื่อให้การแก้ไขเป็นไปอย่างเป็นระบบและยั่งยืน พร้อมรับเรื่องเพื่อนำกลับเสนอในระดับนโยบายและวิชาการต่อไป
สิ่งที่ประชาชนควรรู้และติดตาม
การแก้ปัญหาหนองหารมีความซับซ้อนและต้องใช้เวลา เนื่องจากเป็นระบบนิเวศขนาดใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับชุมชน ผู้ประกอบการประมง และการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถระบุแผนงานระยะสั้นและระยะยาว พร้อมมาตรการทางการเงินและการมีส่วนร่วมของชุมชนได้ จะช่วยลดผลกระทบจากปัญหาเดิมและเปิดโอกาสให้หนองหารพัฒนาต่อไปในเชิงเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว
ผู้ที่สนใจสามารถติดตามความคืบหน้าจากสำนักงานจังหวัด สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสกลนคร และการประชาสัมพันธ์ของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งคาดว่าจะมีการสรุปแนวทางการดำเนินการและกรอบเวลาในการติดตามผลในขั้นต่อไป