คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีมติชี้มูลความผิดต่อ นายชัยมงคล ไชยรบ อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) สกลนคร และผู้เกี่ยวข้อง กรณีการจัดซื้อผ้าห่มนวมเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยหนาวของจังหวัดสกลนคร ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2553 ซึ่งปรากฏการกำหนดราคาซื้อที่สูงกว่าราคาทั่วไปและทำให้รัฐได้รับความเสียหาย
ข้อเท็จจริงตามการไต่สวน
ตามเอกสารการไต่สวน ระบุว่าเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 จังหวัดสกลนครประกาศพื้นที่ประสบภัยหนาวใน 18 อำเภอ และมีการขอรับการสนับสนุนผ้าห่มเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย จากนั้น อบจ.สกลนครได้ดำเนินการสืบราคาไปยังกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจำนวนหลายกลุ่มเพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในการจัดซื้อ
เจ้าหน้าที่พัสดุได้นำราคาที่กลุ่มวิสาหกิจเสนอมาเฉลี่ยและเสนอเป็นราคากลาง ซึ่งต่อมามีการอนุมัติให้จัดซื้อผ้าห่มด้วยวิธีกรณีพิเศษ ในจำนวน 50,000 ผืน ในราคา ผืนละ 220 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 11,000,000 บาท
ปัญหาราคาที่สูงกว่ามาตรฐาน
จากการพิจารณาข้อมูลของ ป.ป.ช. พบว่า คุณลักษณะและราคาที่กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกำหนดไว้ โดยทั่วไปอยู่ระหว่าง ผืนละ 120–160 บาท ทำให้ราคาที่ อบจ. จัดซื้อในผืนละ 220 บาท สูงกว่าราคามาตรฐานอย่างน้อยผืนละ 60 บาท ซึ่งเมื่อนับจำนวนผืนทั้งหมด ส่งผลให้รัฐได้รับความเสียหายประมาณ 3,000,000 บาท
“คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติชี้มูลความผิดนายชัยมงคล ไชยรบ เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสกลนคร กับพวก กรณีทุจริตในโครงการจัดซื้อผ้าห่มนวมกันหนาว”
กระบวนการจัดซื้อและผู้เกี่ยวข้อง
การสืบราคาถูกดำเนินการโดยการส่งหนังสือเชิญไปยังกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหลายกลุ่ม ในเอกสารระบุว่ามีผู้เสนอราคาหลายตัวเลข ตั้งแต่ผืนละ 160 บาท ไปจนถึง 235–238 บาท เจ้าหน้าที่พัสดุได้คำนวณค่าเฉลี่ยจากข้อเสนอดังกล่าว และเสนอราคากลางให้ผู้บริหารลงนามอนุมัติ
บุคคลที่ปรากฏชื่อในเอกสารรวมทั้งหัวหน้าฝ่ายพัสดุ เจ้าหน้าที่พัสดุ ปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด และรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งล้วนมีบทบาทในขั้นตอนการเสนออนุมัติ และการลงนามในคำสั่งซื้อจัดจ้าง
ผลกระทบเชิงงบประมาณและความเชื่อมั่น
การใช้จ่ายงบประมาณในภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบภัย หากมีการจัดซื้อในราคาสูงกว่ามาตรฐานย่อมลดปริมาณความช่วยเหลือที่สามารถจัดหาได้จากงบประมาณเดียวกัน และสร้างความกังวลเรื่องการใช้งบประมาณของหน่วยงานท้องถิ่นต่อประชาชน
- จำนวนผ้าห่มที่จัดซื้อ: 50,000 ผืน
- ราคาสั่งซื้อรวม: 11,000,000 บาท
- ความต่างกับราคามาตรฐาน: ประมาณ 60 บาทต่อผืน
- ความเสียหายที่คำนวณได้: ประมาณ 3,000,000 บาท
ตารางสรุปราคาที่เกี่ยวข้อง
| รายการ | ราคา (บาท/ผืน) |
|---|---|
| ราคาจัดซื้อ อบจ.สกลนคร | 220 |
| ช่วงราคามาตรฐาน (กรมป้องกันฯ) | 120–160 |
| ส่วนต่างขั้นต่ำต่อผืน | 60 |
| จำนวนผืนที่จัดซื้อ | 50,000 |
แนวทางต่อไป
การชี้มูลความผิดของ ป.ป.ช. เป็นขั้นตอนด้านการตรวจสอบและพิจารณาทางวินัยและอาญา ซึ่งจะส่งผลให้คดีเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมายต่อไปตามบทบาทของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ การดำเนินการขั้นต่อไปยังขึ้นกับการพิจารณาของ ป.ป.ช. และหน่วยงานฝ่ายปกครองหรือยุติธรรมที่เกี่ยวข้อง
คดีนี้เป็นตัวอย่างของความเสี่ยงในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่อาจเกิดช่องว่างในการกำหนดราคาและการตรวจสอบต้นทุน ซึ่งส่งผลทั้งเชิงงบประมาณและความไว้ใจของประชาชนต่อหน่วยงานท้องถิ่น
