กรุงเทพมหานครยกระดับการวางมาตรการจัดการฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 โดยมุ่งร่างแผนปฏิบัติการสำหรับปี 2570 ที่มีเป้าหมายให้จำนวนวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานลดลงไม่เกิน 20 วัน ต่อปี การประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ครั้งล่าสุดมีรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเป็นประธาน เพื่อทบทวนผลงานที่ผ่านมาและกำหนดแนวทางการดำเนินงานในระยะต่อไป
ผลการดำเนินงานและตัวเลขสำคัญ
ที่ประชุมรายงานว่าในฤดูฝุ่นที่ผ่านมา กรุงเทพมหานครสามารถลดจำนวนวันที่ค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐานลงจากเดิม และมีตัวเลขที่ชี้ว่าทิศทางเป็นไปในทางบวก ได้แก่การลดลงของจำนวนวันที่เกินมาตรฐานจากเดิมที่เคยอยู่ราว ๆ 40 วัน เหลือประมาณ 28 วัน ขณะเดียวกันค่าเฉลี่ย PM2.5 ในช่วง 5 เดือนล่าสุดก็มีแนวโน้มลดลงอย่างชัดเจน แต่คณะกรรมการเห็นตรงกันว่ายังถือว่าไม่เพียงพอ ต้องเร่งมาตรการเชิงรุกต่อเนื่อง
จุดเน้นมาตรการ: ต้นทางต้องถูกจัดการ
การจัดการฝุ่นตามทิศทางนโยบายของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเน้นการควบคุมที่แหล่งกำเนิด โดยให้ความสำคัญกับแหล่งกำเนิดหลัก เช่น ยานพาหนะ โรงงานอุตสาหกรรม ไซต์ก่อสร้าง และการเผาเพื่อให้สามารถลดมลพิษได้ตั้งแต่ต้นเหตุ
- เพิ่มการตรวจจับและตรวจวัดการปล่อยมลพิษจากยานพาหนะ เช่น การตรวจควันดำและขยายรายการยานพาหนะที่เข้าข่ายบัญชีสีเขียว
- บังคับมาตรการควบคุมไซด์ก่อสร้างเพื่อป้องกันฝุ่นฟุ้งกระจาย
- ติดตามและจัดการจุดความร้อนหรือโฟกัสการเผาในพื้นที่ที่เสี่ยง
- เข้มงวดการบังคับใช้กฎหมายกับผู้ฝ่าฝืนมาตรฐานมลพิษของภาคอุตสาหกรรม
- พิจารณาพื้นที่ควบคุมการปล่อยมลพิษจากยานพาหนะ (Low Emission Zone 2.0)
แผนปฏิบัติการปี 2570: แนวทางและการบูรณาการ
ร่างแผนปฏิบัติการสำหรับปี 2570 จะรวบรวมมาตรการจากหลายฝ่าย ทั้งกรุงเทพมหานคร หน่วยงานระดับชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมควบคุมมลพิษ กรมโรงงานอุตสาหกรรม และกรมการขนส่งทางบก เพื่อให้การจัดการเป็นไปอย่างบูรณาการและมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด
| ด้าน | มาตรการหลัก | เป้าหมาย |
|---|---|---|
| ยานพาหนะ | ตรวจควันดำ ขยายบัญชีสีเขียว พิจารณา LEZ | ลดการปล่อยฝุ่นจากขนส่ง |
| ไซต์ก่อสร้าง | กำกับการป้องกันฝุ่นฟุ้งและการรดน้ำ | ลดฝุ่นฟุ้งในพื้นที่ก่อสร้าง |
| ภาคอุตสาหกรรม | ตรวจสอบตามมาตรฐานใหม่ บังคับใช้กฎหมาย | ควบคุมการปล่อยมลพิษ |
ความร่วมมือข้ามหน่วยงานสำคัญ
ผู้ร่วมประชุมยืนยันความจำเป็นของการทำงานร่วมกันทั้งระดับกรุงเทพมหานครและหน่วยงานกลาง โดยเฉพาะการใช้ข้อมูลด้านสภาพอากาศ จุดความร้อน และการตรวจวัดคุณภาพอากาศเพื่อวางมาตรการทันเหตุการณ์ นอกจากนี้ยังเน้นการปรับปรุงการบังคับใช้และการติดตามผล เพื่อป้องกันการลักลอบเผาและลดแหล่งกำเนิดฝุ่นจากภาคต่าง ๆ
การติดตามผลและความคาดหวัง
คณะกรรมการตั้งเป้าว่าการดำเนินมาตรการที่เข้มแข็งจะต้องทำให้จำนวนวันที่ PM2.5 เกินค่ามาตรฐานลดลงสู่ระดับไม่เกิน 20 วันต่อปี ซึ่งหากดำเนินการตามแผนที่ร่างไว้และประสานงานอย่างต่อเนื่อง ตัวชี้วัดคุณภาพอากาศของกรุงเทพฯ น่าจะมีแนวโน้มไปในทิศทางที่ดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม ที่ประชุมชี้ว่าการบรรลุเป้าหมายต้องอาศัยความร่วมมือจากประชาชน ผู้ประกอบการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการติดตามสถานการณ์สภาพอากาศและการปรับมาตรการตามความจำเป็นในช่วงปลายปี 2569 ถึงต้นปี 2570
รายงานนี้สะท้อนถึงความพยายามของกรุงเทพมหานครในการเปลี่ยนแนวทางจัดการปัญหามลพิษทางอากาศจากการแก้ไขเชิงรับสู่การควบคุมเชิงป้องกันที่ต้นตอ เพื่อสุขภาพของคนเมืองและความยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร
