เครือข่ายประชาชนสงขลา–ปัตตานีย้ำ รัฐบาลต้องเคารพบทสรุปการพัฒนาที่ชุมชนเห็นร่วมกัน

วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ.2569 ระหว่างการจัดงาน "อะโบ๊ยหมะ ครั้งที่ 12" ณ หาดสวนกง บ้านสวนกง ตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา เครือข่ายประชาชนสงขลา–ปัตตานีเผยแพร่คำแถลงเรียกร้องให้รัฐบาลและศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) เคารพบทสรุปด้านการพัฒนาที่ประชาชนในพื้นที่ได้ร่วมกันพิจารณาและมีความเห็นร่วมกัน

ต้นตอคำร้องและข้อกังวลของชุมชน

ในคำแถลง เครือข่ายระบุว่าการกำหนดทิศทางการพัฒนาพื้นที่ไม่ควรเป็นเพียงการตัดสินใจจากหน่วยงานรัฐฝ่ายเดียว แต่ต้องเกิดจากกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนท้องถิ่น ซึ่งจะนำไปสู่บทสรุปที่สะท้อนความต้องการและความเป็นจริงของพื้นที่ โดยย้ำว่าไม่ยอมรับการสอดไส้โครงการที่เข้าไปเปลี่ยนแปลงทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชน

เครือข่ายชี้ให้เห็นถึงความพยายามจากกลุ่มทุนและผู้ผลักดันการพัฒนาในรูปแบบอุตสาหกรรม เช่น โรงงานอุตสาหกรรม โรงผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิล ดาต้าเซ็นเตอร์ ท่าเรือน้ำลึก และโครงการอื่นๆ ที่อาจถูกนำเสนอภายใต้คำว่า "การพัฒนา" ซึ่งชุมชนเห็นว่าเป็นการพัฒนาที่ไม่สอดคล้องกับทรัพยากรและวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่ชายฝั่ง

ข้อเรียกร้องหลักจากเครือข่าย

• รัฐบาลและศอ.บต.ต้องเคารพบทสรุปการพัฒนาที่ประชาชนสงขลา–ปัตตานีเห็นร่วมกัน
• การพัฒนาต้องคำนึงถึงความสมดุลทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และความเสี่ยงภัยพิบัติ
• ห้ามสอดไส้โครงการที่ไม่ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและไม่สร้างชีวิตความเป็นอยู่ให้กับคนในพื้นที่
• ป้องกันการทุจริตทางนโยบายและการดำเนินโครงการที่มุ่งเน้นผลประโยชน์ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

“พวกเราไม่สามารถยอมรับการพัฒนาที่ไม่มีชีวิตผู้คนอยู่ในสมการได้”

คำแถลงยังย้ำว่าแนวคิดเรื่อง "ทะเลคือชีวิต" ของชุมชนชายฝั่งมีความหมายเชิงสัญลักษณ์และเชิงปฏิบัติ ทั้งในด้านอาหาร การดำรงชีพ สภาพแวดล้อม และการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งเป็นพื้นฐานในการกำหนดแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนสำหรับพื้นที่สงขลา–ปัตตานี

กระบวนการมีส่วนร่วมที่เครือข่ายเรียกร้อง

เครือข่ายระบุว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมาได้พยายามสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ร่วมกับภาคีต่างๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม และชุมชนท้องถิ่น เพื่อให้ได้บทสรุปร่วมกันว่า การพัฒนาต้องตั้งอยู่บนฐานทรัพยากรและศักยภาพที่มีอยู่ในพื้นที่เท่านั้น การยืนหยัดในหลักการดังกล่าวเป็นจุดยืนสำคัญของกลุ่มที่เข้าร่วมแถลง

ผลต่อการตัดสินใจของหน่วยงานและความคาดหวัง

เครือข่ายส่งสารไปยังรัฐบาลที่นำโดยนายอนุทิน พร้อมเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับฟังผลงานสรุปจากชุมชนและไม่เดินหน้าโครงการที่ขัดกับบทสรุปดังกล่าว ทั้งนี้ชุมชนคาดหวังว่าหน่วยงานระดับจังหวัดและรัฐจะยึดหลักการมีส่วนร่วมและความโปร่งใสในการวางแผนพัฒนา

การเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนความตึงเครียดระหว่างแนวคิดการพัฒนาเชิงโครงสร้างขนาดใหญ่กับความต้องการรักษาวิถีชีวิตและทรัพยากรของชุมชนชายฝั่ง ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ของประเทศ การที่เครือข่ายออกมาแถลงอย่างเป็นทางการในงานที่มีผู้คนเข้าร่วมชุมชนจำนวนมาก ช่วยเพิ่มน้ำหนักต่อข้อเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐต้องพิจารณาอย่างจริงจัง

ในด้านการติดตาม ประชาชนและภาคีที่เกี่ยวข้องอาจคาดหวังให้รัฐบาลและศอ.บต.ชี้แจงแผนพัฒนา แนวทางการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ และมาตรการป้องกันการทุจริตทางนโยบาย หากหน่วยงานเหล่านี้ไม่ตอบสนอง ข้อเรียกร้องอาจนำไปสู่การเคลื่อนไหวในระดับท้องถิ่นและการเรียกร้องในเวทีสาธารณะต่อไป

สำหรับผู้อ่านที่เป็นชุมชนท้องถิ่นหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ควรติดตามกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบการเปิดเผยข้อมูลโครงการ และเข้าร่วมการประชุมสาธารณะเพื่อให้เสียงของชุมชนถูกนับเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจ