ชาวบ้านและโรงเรียนในพื้นที่บ้านเลาสู หมู่ 8 ตำบลปงดอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง เผชิญปัญหาขาดแคลนน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภคเป็นเวลาต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวันของประชากรกว่า 200 ครัวเรือน ในหมู่บ้านบนดอยที่การสัญจรเป็นถนนลูกรังและห่างจากอำเภอประมาณ 38 กิโลเมตร
สภาพน้ำที่ใช้อยู่ถูกมองว่าไม่ปลอดภัย
ผู้นำชุมชนระบุว่าแหล่งน้ำประปาภูเขาที่ชาวบ้านใช้อยู่ไม่สามารถนำมาดื่มได้หากไม่ได้ผ่านการกรองอย่างเหมาะสม โดยมีผู้ที่เคยดื่มน้ำจนมีปัญหาเรื่องนิ่ว ขณะที่บางครัวเรือนเลือกแก้ปัญหาด้วยการต้มน้ำหรือซื้อขวดน้ำดื่ม ทั้งนี้การกรองแบบชาวบ้านที่ทำกันเป็นวิธีชั่วคราว เช่น นำกรวดหินมามัดไว้บริเวณปลายก๊อกเพื่อลดตะกอนก่อนใช้ แต่ก็ไม่ทำให้น้ำสะอาดเพียงพอสำหรับการบริโภคอย่างต่อเนื่อง
เครื่องกรองหมู่บ้านชำรุด แต่ยังเรียกเก็บค่าจ่ายไฟ
เมื่อปี พ.ศ. 2568 ชุมชนติดตั้งเครื่องกรองน้ำรวมของหมู่บ้านเพื่อแก้ปัญหาในเบื้องต้น ซึ่งในช่วงแรกสามารถจ่ายน้ำที่ใช้ได้เป็นเวลาประมาณ 3–4 เดือน แต่หลังจากนั้นระบบเกิดความเสียหายหลายจุด ได้แก่ ท่อแตก ไดรเวอร์ไหม้ และไส้กรองอุดตัน ส่งผลให้ไม่สามารถจ่ายน้ำสะอาดให้ชาวบ้านได้ แม้เครื่องยังแสดงว่า "ทำงาน" แต่การกรองไม่เป็นผล ทำให้ชุมชนต้องรับภาระจ่ายค่าไฟฟ้าของเครื่องรวมเป็นเงินรวมเกือบ 20,000 บาท โดยไม่ได้ประโยชน์จากการใช้งานตามที่ควรจะเป็น
ผลกระทบต่อโรงเรียนและการเรียนการสอน
โรงเรียนในหมู่บ้านเองต้องจัดการเรื่องน้ำประปาและน้ำดื่มสำหรับนักเรียนและครู โดยมีการซื้อหรือต้มเพื่อให้ปลอดภัย ข้อจำกัดด้านน้ำสะอาดส่งผลต่อสุขอนามัยพื้นฐานและกิจวัตรประจำวันของเด็กนักเรียน ซึ่งอาจกระทบต่อการเรียนรู้และสุขภาพระยะยาวหากปัญหาไม่ได้รับการแก้ไข
เสียงเรียกร้องถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ผู้นำชุมชนและประชาชนในพื้นที่ร้องขอให้หน่วยงานภาครัฐและองค์กรที่เกี่ยวข้องเข้าตรวจสอบสภาพแหล่งน้ำ ระบบท่อส่ง และเครื่องกรองที่ชำรุด เพื่อเร่งซ่อมแซมหรือจัดหาทรัพยากรที่จำเป็นสำหรับการฟื้นฟูระบบน้ำให้กลับมาใช้งานได้จริงและยั่งยืน โดยเน้นความจำเป็นของการเข้าถึงน้ำสะอาดเป็นสิทธิพื้นฐานของชุมชนชนบท
- ชุมชน: บ้านเลาสู หมู่ 8 ต.ปงดอน อ.แจ้ห่ม จ.ลำปาง
- ครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ: ประมาณ 200 ครัวเรือน
- เครื่องกรองติดตั้ง: ตอนต้นปี พ.ศ. 2568 — ปัจจุบันชำรุด
- ค่าใช้จ่ายที่ชุมชนจ่ายไปแล้ว: ค่าไฟฟ้าเครื่องรวมเกือบ 20,000 บาท
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| ระยะทางจากอำเภอ | ประมาณ 38 กิโลเมตร |
| จำนวนครัวเรือนที่ได้รับผล | กว่า 200 ครัวเรือน |
| ปีที่ติดตั้งเครื่องกรอง | พ.ศ. 2568 |
ข้อพึงระวังและแนวทางแก้ไขที่ควรพิจารณา
ในมุมมองเชิงสาธารณสุข ชุมชนที่ขาดน้ำสะอาดมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อโรคที่เกี่ยวกับทางเดินอาหารและปัญหาสุขภาพอื่น ๆ การแก้ปัญหาจำเป็นต้องพิจารณาทั้งการซ่อมแซมระบบกรอง การตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา การพัฒนาระบบสำรองน้ำที่ปลอดภัย รวมทั้งการสนับสนุนด้านงบประมาณหรือแรงงานจากหน่วยงานท้องถิ่นและจังหวัด
คำถามที่ยังต้องการคำตอบจากเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องคือ จะดำเนินการแก้ไขตามความต้องการของชาวบ้านอย่างไร และมีแผนรองรับเพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการจัดการน้ำของหมู่บ้านบนพื้นที่สูงอย่างไรบ้าง ชุมชนต้องการความร่วมมือที่มากกว่าการติดตั้งอุปกรณ์เพียงครั้งเดียว แต่เป็นการดูแลระบบอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ทุกคนเข้าถึงน้ำสะอาดได้จริง
ทีมข่าวได้ติดตามปัญหานี้จากการร้องเรียนของผู้นำหมู่บ้านและการสำรวจพื้นที่ และจะติดตามความคืบหน้าการดำเนินการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป
