De provincie Zuid-Holland zegt versneld te werken aan maatregelen naar aanleiding van de problemen bij busvervoerder Qbuzz. Gedeputeerde Jeroen van Dijken kondigde aan dat er voorstellen klaarliggen om te voorkomen dat de regio bij een volgende concessiewisseling opnieuw in de problemen komt. Tegelijk benadrukte hij dat de volgende grote concessiewisseling pas in 2033 plaatsvindt, waardoor er volgens hem nog tijd is om keuzes af te wegen.
Contractkeuze en juridische afwegingen
De lopende ov-contracten in Zuid-Holland verlopen in de winter en moeten daarom tijdelijk met een halfjaar worden verlengd of juist worden ingekort. Volgens de gedeputeerde is het juridisch en financieel ingewikkelder om contracten voortijdig te beëindigen dan om ze te verlengen. De provincie wil bij die beslissing niet alleen kijken naar technische prestaties, maar ook naar de waardering van reizigers.
"Een goed idee, laten we dat zo snel mogelijk regelen", aldus BBB'er Niels Oosterom.
In de Provinciale Staten werd de kwestie besproken met verschillende fracties die pleitten voor snelle en concrete stappen. Steven Datema (ChristenUnie) benadrukte dat er nu keuzes moeten worden gemaakt om te voorkomen dat de regio "weer in deze ellende terechtkomt".
Boetes en oorzaak van de chaos
Qbuzz nam eind 2024 het busvervoer in het noorden van Zuid-Holland over van Arriva. De eerste maanden na de overdracht werden gekenmerkt door veel uitval en onregelmatigheid. Volgens de provincie waren de problemen mede het gevolg van een tekort aan personeel en vertraging bij de oplevering van elektrische bussen. Als gevolg daarvan heeft de provincie aan Qbuzz al een boete opgelegd van €3,5 miljoen.
Strategische rol van busstallingen
Een belangrijk nieuw onderdeel van het provinciale beleid is het plan om bepaalde busstallingen in eigen beheer te nemen. De provincie noemt de locaties steeds meer van strategisch belang, onder meer vanwege de aansluiting op het stroomnet voor het opladen van elektrische bussen. Provinciale Staten hebben hiervoor al €15 miljoen beschikbaar gesteld.
- Doel: meer grip op beschikbaarheid en laadcapaciteit van busstallingen.
- Motief: voorkomen van afhankelijkheid van private exploitanten bij transitie naar elektrisch rijden.
- Financiering: eerst komende jaren deels uit de vrijgemaakte 15 miljoen euro.
Wat betekent dit voor reizigers?
Voor reizigers kan dit zowel korte als lange termijn effect hebben. Op korte termijn is de grootste vraag of de halfjaarmaatregel richting verlenging of inkorting van lopende contracten leidt tot meer continuïteit van dienstregelingen. Op langere termijn kan provinciaal eigendom van stalls de beschikbaarheid van laadinfrastructuur verbeteren en zo betrouwbaarheid vergroten, mits uitvoering en onderhoud goed worden geregeld.
Tabel: overzicht belangrijke cijfers en momenten
| Onderdeel | Feit |
|---|---|
| Boete aan Qbuzz | €3,5 miljoen |
| Budget busstallingen | €15 miljoen |
| Overname Qbuzz van Arriva | eind 2024 |
| Volgende concessiewisseling | 2033 |
De provincie geeft aan dat verdere stappen in overleg moeten gebeuren met vervoerders en andere betrokkenen in de regio. Een uitgebreide juridische en financiële toets moet uitwijzen welke optie — verlengen of inkorten — het meest doeltreffend en uitvoerbaar is.
Politieke en bestuurlijke gevolgen
Het debacle heeft politieke aandacht getrokken in Provinciale Staten. Verschillende fracties dringen aan op heldere afspraken over verantwoordelijkheid en toezicht bij concessiewisselingen. De discussie raakt aan bredere zaken zoals personeelsbeleid in de vervoerssector en de timing van de transitie naar elektrische busvloten.
Gedeputeerde Van Dijken vroeg om geduld bij het nemen van definitieve besluiten maar vindt tegelijkertijd dat de provincie nu al stappen moet zetten om het systeem robuuster te maken. Het streven is om maatregelen te nemen die zowel herhaling voorkomen als de belangen van reizigers beschermen.
De komende weken worden aanvullende voorstellen verwacht over de precieze aanpak van contracten en over de concretisering van het plan voor provinciaal beheer van busstallingen. Reizigersorganisaties en vervoerders worden daarbij betrokken om de praktische uitvoerbaarheid te toetsen.
