Demolition en nieuwbouw: einde van een tijdsbeeld uit de jaren zeventig
In Leiden zijn de sloopwerkzaamheden aan het voormalige Stadsbouwhuis in volle gang. Het gebouw, een markant voorbeeld van structureel ontwerp uit de jaren zeventig van de vorige eeuw, maakt plaats voor het woningbouwproject Watt. De sloop markeert het definitieve einde van een periode waarin het pand lange tijd het gezicht van een deel van de binnenstad bepaalde.
Het Stadsbouwhuis, ontworpen door architect Fred Temme, werd jarenlang als cultuurbouwkundig product van zijn tijd gezien: witte baksteen, donderblauwe vlakken en rode relingen. Voor veel inwoners lag het esthetische oordeel anders; het gebouw stond bekend als een storend element in het straatbeeld aan de Langegracht. Desondanks wees de Historische Vereniging Oud Leiden (HVOL) op de unieke waarde van het pand en vroeg om monumentenbescherming.
"Of je het pand nou mooi vindt of niet, het is een kind van zijn tijd"
De gemeentelijke beslissing viel anders uit: behoud kreeg geen voorrang boven nieuwbouw. Nadat het Stadsbouwhuis zijn functie als ambtenarencomplex verloor, werden er diverse tijdelijke toepassingen gevonden. Het pand huisvestte onder meer antikraakbewoning en later creatieve bedrijven onder de naam Makerscentrale. Die functies zijn inmiddels beëindigd nu de sloop voortvarend wordt uitgevoerd.
Woningaanbod en prijsklasse: wat komt er voor terug?
Op de locatie verrijst het project Watt, dat ruimte biedt aan 157 appartementen en studio’s. Het gaat om zowel sociale huur- als koopwoningen. Voor de koopwoningen zijn al kandidaten geworven; de vraagprijzen variëren van €350.000 tot €975.000. Bewoners krijgen daarmee uitzicht op het Huigpark en de Maresingel.
| Kenmerk | Gegeven |
|---|---|
| Aantal woningen | 157 appartementen en studio’s |
| Type | Sociaal huur en koop |
| Prijsklasse koop | €350.000 – €975.000 |
| Uitzicht | Huigpark en Maresingel |
- Het Stadsbouwhuis is een product van het structureel ontwerp van de jaren zeventig.
- De sloop is begonnen; het terrein wordt bouwrijp gemaakt voor project Watt.
- De nieuwbouw bestaat uit 157 woningen, waaronder sociale huur en koopappartementen.
Ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen voor de binnenstad
De keuze voor sloop boven behoud raakt meerdere beleidsdomeinen: stadsbeeld, erfgoedzorg en woningmarkt. Enerzijds betekent nieuwbouw een toename van het woningaanbod in een binnenstedelijke locatie, en daarmee een bijdrage aan de lokale woningopgave. Anderzijds verdwijnt een uniek voorbeeld van structureel ontwerp, dat door sommige Leidenaren als onderdeel van de recente stedelijke geschiedenis wordt gezien.
De Historische Vereniging Oud Leiden pleitte voor een monumentenstatus en verwees naar de zeldzaamheid van het gebouw in de Leidse binnenstad. Het stadsbestuur koos desondanks voor herontwikkeling, waarna het pand zijn kantoorfunctie verloor en ruimte bood aan tijdelijke bewoners en creatieve initiatieven. Met de sloop komt die fase beknopt tot een einde; het gebied wordt bouwrijp gemaakt.
Wat staat er nu te gebeuren?
De daadwerkelijke bouwfase volgt op het bouwrijp maken van het terrein. De ontwikkelaar rekent op plaatsing van zowel sociale als koopwoningen; voor de koopsegmenten zijn al toekomstige bewoners geworven. De variatie in prijsklasse, van €350.000 tot €975.000, wijst op een gemengde doelgroep, maar details over fasering, architectuur van het nieuwbouwblok en planning van oplevering zijn nog niet publiekelijk uitgewerkt in de beschikbare berichten.
Voor omwonenden en gebruikers van de binnenstad rest de vraag hoe het nieuwe project in het historische weefsel past en welk effect het heeft op leefbaarheid en zichtlijnen langs de singels. Voorstanders van herontwikkeling wijzen op de behoefte aan meer woningen; behouders betreuren het verlies van een kenmerkend voorbeeld van Leidse architectuur uit de jaren zeventig.
De sloop van het Stadsbouwhuis is concreet en zichtbaar: wie nog een laatste blik wil werpen zal snel moeten zijn. Daarna begint een nieuwe fase in een buurt die al lange tijd in transitie is.
