De gemeente Zoetermeer begeleidt momenteel 461 inburgeringsplichtige statushouders in de actieve caseload. Dat blijkt uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen van de PVV over de uitvoering van de Wet inburgering 2021. De cijfers hebben als peildatum 30 juni 2026.
Persoonlijke plannen en uitzonderingen
Van de 461 statushouders beschikt voor 335 personen een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Voor de overige 126 personen is nog geen PIP vastgesteld. De gemeente wijst erop dat een deel van die groep valt onder de HAR-regeling of nog verblijft in een asielzoekerscentrum en daarom nog geen woning heeft gekregen; voor hen geldt geen verplichte deelname aan inburgering zolang zij onder die omstandigheden vallen. Daarnaast heeft een deel van de 126 personen het opstellen van het PIP nog in de beginfase.
Behaalde taalniveaus
Van de statushouders die hun inburgeringstraject hebben afgerond, heeft 60% het beoogde taalniveau B1 bereikt. 8% van de deelnemers behaalde niveau A2. De overige 32% rondde het traject af via de zogeheten Z-route, waarbij geen formele taalmeting plaatsvindt. In Zoetermeer is de B1-route de meest gevolgde leerroute.
"De gemeente benadrukt dat een vergelijking lastig is, omdat het in Zoetermeer om slechts zeven personen gaat en iedere individuele deelnemer daardoor zwaar meetelt in het percentage."
Vergelijking met landelijke cijfers en cohort 2022
De gemeente vergelijkt waar mogelijk met landelijke cijfers, maar maakt daarbij de kanttekening dat lokale aantallen klein kunnen zijn en daardoor grilliger uitvallen. Als voorbeeld noemt het college het cohort van statushouders dat in 2022 met inburgering begon. In dat jaar werden 31 trajecten gestart; veel van die personen vertrokken later naar andere gemeenten of ontvingen ontheffing om individuele of medische redenen. Uiteindelijk bleven zeven inburgeringsplichtigen uit dat cohort over die door Zoetermeer werden begeleid. Van die zeven zijn er inmiddels drie geslaagd; vier hebben een verlenging gekregen en overschrijden daardoor formeel niet de wettelijke termijn. Het voorlopige slagingspercentage voor dit kleine cohort komt daarmee uit op 43%, tegenover een genoemd landelijk gemiddelde van 49%.
Handhaving en boetes
De gemeente wijst erop dat DUO verantwoordelijk is voor het opleggen van boetes wanneer iemand de wettelijke inburgeringstermijn overschrijdt. Sinds de invoering van de wet zijn in Zoetermeer 16 boetes geregistreerd.
Gevolgen voor het lokale beleid
De cijfers benadrukken de vraag naar capaciteit en maatwerk in lokale begeleiding: het opstellen van PIP’s, het aanbieden van taallessen en ondersteuning richting participatie, en het omgaan met mensen die nog in asielzoekerscentra verblijven of onder bijzondere regelingen vallen. Doordat veel statushouders in verschillende fases van huisvesting en procedure verkeren, vergt het traject nauwe samenwerking tussen de gemeente, het onderwijsveld en landelijke instanties als DUO.
- Aantal statushouders in caseload: 461 (peildatum 30-06-2026)
- PIP opgesteld: 335
- Zonder PIP: 126 (onder andere vanwege HAR-regeling of verblijf in AZC)
- Taalniveaus afgerond: 60% B1, 8% A2, 32% Z-route
- Boetes sinds invoering wet: 16 (via DUO)
| Kenmerk | Aantal |
|---|---|
| Totaal in caseload | 461 |
| PIP opgesteld | 335 |
| Geen PIP | 126 |
| Behaalde B1 | 60% van afgerond traject |
| Cohort 2022 (na verloop) | 7 begeleid; 3 geslaagd; slagingspercentage voorlopig 43% |
Voor Zoetermeer betekent dit: voortzetting van gericht beleid op inburgering en participatie, met aandacht voor de groepen die vanwege verblijfssituatie nog niet verplicht zijn deel te nemen. De gemeente blijft aantallen en resultaten volgen en voert overleg met betrokken instanties om trajecten waar mogelijk te bespoedigen en te verbeteren.
