Raad van State bekrachtigt weigering, maar gemeentebestuur liet formaliteit na
De Raad van State heeft het beroep van een initiatiefnemer tegen de weigering van een omgevingsvergunning voor een zonnepark van circa 20 hectare langs de Rijksweg A73 in Smakt ongegrond verklaard. Tegelijkertijd bevestigt de hoogste bestuursrechter dat het college van burgemeester en wethouders van Venray bij de weigering een belangrijke procedurele stap heeft overgeslagen: er werd geen verklaring van geen bedenkingen (vvgb) bij de gemeenteraad gevraagd.
De aanvraag voor het zonnepark dateert uit 2018. Het college weigerde de vergunning in 2021 omdat het project volgens het gemeentelijke Kader Opwekking Duurzame Energie (KODE) niet voldeed aan de gestelde eisen. De rechtbank Limburg oordeelde al in maart 2024 dat het college niet zelfstandig had mogen weigeren zonder vvgb van de raad. De Raad van State sluit zich nu aan bij dat oordeel, maar verklaart het hoger beroep van de initiatiefnemer toch ongegrond omdat het project op inhoudelijke gronden niet voldoet aan het KODE.
- Locatie: langs de Rijksweg A73, Smakt (gemeente Venray)
- Oppervlakte: circa 20 hectare
- Belangrijkste juridische knelpunten: ontbrekende vvgb en onvoldoende geborgde lokale participatie
Participatie-eis van KODE doorslaggevend
Het KODE schrijft voor dat minimaal 10% van een zonnepark, gemeten in vermogen of oppervlakte, beschikbaar moet zijn voor lokale participatie: deelname door omwonenden, bedrijven en organisaties uit de gemeente. De initiatiefnemer verklaarde bereid te zijn tot lokale participatie, maar had dit niet juridisch geborgd. Zoals de Raad van State stelt:
"Een bereidheidsverklaring volstaat niet". Omdat het project op dat punt tekortschiet, hoefde de rechter niet inhoudelijk te beslissen over andere bezwaargronden zoals de omgevingsdialoog of de afstand tot de dorpsrand.
Beleid op het moment van besluit bepalend
De initiatiefnemer voerde aan dat Venray ten onrechte het KODE heeft toegepast in plaats van het beleid dat gold op het moment van de oorspronkelijke aanvraag in 2018. De Raad van State verwerpt dat argument. Als hoofdregel geldt dat geldt het beleid dat van kracht is op het moment dat het besluit wordt genomen. Er zijn geen bijzondere omstandigheden aangevoerd die een afwijking van die hoofdregel rechtvaardigen.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 2018 | Aanvraag omgevingsvergunning voor zonnepark |
| 2021 | College Venray weigert vergunning |
| 2024 | Rechtbank Limburg: college had vvgb moeten vragen |
| 2026 | Raad van State bevestigt oordeel en verklaart hoger beroep ongegrond |
Gevolgen voor Venrayse besluitvorming en toekomstige initiatieven
De uitspraak heeft twee kanten. Aan de ene kant wordt het standpunt van het gemeentebestuur over de inhoudelijke invulling van het KODE bevestigd: de lokale participatie-eis is geen vrijblijvende intentieverklaring maar een concrete vereiste. Aan de andere kant wijst de uitspraak de gemeente op een procedurele fout; het college had de raad moeten betrekken via een vvgb voordat het zelfstandig tot weigering overging.
Voor inwoners en lokale belangenorganisaties is dit relevant: de uitspraak benadrukt dat participatie niet alleen een streven moet zijn, maar ook juridisch moet worden vastgelegd als onderdeel van een vergunningaanvraag. Voor initiatiefnemers die toekomstig zonne- of energieprojecten in Venray overwegen, is de boodschap duidelijk: bereidheid alleen is onvoldoende, er moet sprake zijn van concrete en geborgde vormen van lokale participatie.
De uitspraak kan ertoe leiden dat de gemeenteraad en het college hun interne procedures aanscherpen om zulke formalia voortaan te respecteren, zodat toekomstige besluiten minder vatbaar zijn voor procedurele aanvechting. De discussie over de balans tussen ruimte voor duurzame opwekking en bescherming van landschap en dorpsranden in Venray blijft daarmee actueel.
De Raad van State heeft met dit vonnis zowel de inhoudelijke normen van het gemeentelijk beleid bekrachtigd als de noodzaak van zorgvuldige bestuurlijke procedure benadrukt. Voor de omgeving van Smakt en voor Venray als gemeente vormt dit een duidelijke aanwijzing hoe toekomstige zonneprojecten moeten worden voorbereid en getoetst.
