Utrecht vraagt het Rijk om voortvarend op te treden tegen zorgfraude en de instroom van malafide zorgaanbieders in de zorgmarkt strakker te reguleren. Samen met Den Haag en Rotterdam roept de gemeente politiek Den Haag op om maatregelen te nemen die voorkomen dat criminele netwerken en onbetrouwbare zorgaanbieders zich in deze steden vestigen.
Gemeenten noemen probleem nationaal
De drie gemeenten wijzen erop dat de problematiek niet louter lokaal is. Volgens hun brief aan het kabinet blijkt uit het meest recente Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland dat georganiseerde criminaliteit de zorgsector is binnengedrongen. Zij stellen dat malafide aanbieders kwetsbare inwoners uitbuiten en publieke middelen misbruiken, en dat een lokale aanpak alleen ontoereikend is.
"Malafide zorgaanbieders en criminele netwerken maken misbruik van kwetsbare inwoners en publieke middelen. Dat is geen lokaal probleem, maar een landelijk probleem dat om landelijke maatregelen vraagt"
De gemeenten benadrukken dat ze zelf al actie ondernemen tegen fraude, maar waarschuwen dat zonder aanvullende landelijke maatregelen het dweilen met de kraan open blijft. Een belangrijk punt van kritiek is de huidige procedure waarbij nieuwe zorgaanbieders zich na inschrijving bij de Kamer van Koophandel relatief eenvoudig kunnen vestigen, zonder voorafgaande controle.
Gevraagde maatregelen
Utrecht, Den Haag en Rotterdam vragen het Rijk onder meer om:
- landelijke screening van nieuwe zorgaanbieders voordat zij actief worden;
- uniforme toelatingseisen voor zorgaanbieders in het hele land;
- snellere implementatie van maatregelen dan de nu aangekondigde termijn van minister Mirjam Sterk, die volgens de gemeenten pas in 2028 in gang wordt gezet;
- overweging van een landelijke coördinator of regeringscommissaris voor zorgfraude, zoals recent door 50PLUS in de Tweede Kamer werd voorgesteld.
De gemeenten noemen expliciet dat de toezegging van minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) om in 2028 te beginnen met verbeterde controle te traag is. Zij willen dat het Rijk versneld stappen zet, omdat volgens hen de huidige situatie onvoldoende bescherming biedt aan kwetsbare inwoners en publieke middelen onnodig risico lopen.
Praktische gevolgen voor Utrecht
Voor Utrecht zou strengere landelijke regulering directe gevolgen hebben voor hoe nieuwe zorgaanbieders zich vestigen en gecontroleerd worden. Strengere toelatingseisen en vroegtijdige screening kunnen leiden tot minder frauduleuze organisaties binnen de stad en daarmee tot betere bescherming van bewoners die afhankelijk zijn van zorgdiensten. Ook vermindert het de kans dat gemeenten achter de feiten aanlopen met handhavingsmaatregelen.
| Gemeente | Belangrijkste eis |
|---|---|
| Utrecht | Landelijke screening en uniforme toelatingseisen |
| Den Haag | Snellere nationale maatregelen |
| Rotterdam | Coördinatie en strengere controles |
Op nationaal niveau is er al politiek debat over een mogelijke aanstelling van een regeringscommissaris zorgfraude, die de aanpak landelijk kan coördineren. Die oproep werd onlangs in de Tweede Kamer gedaan door de fractie van 50PLUS. De drie gemeenten zien zo’n coördinerende taak als een mogelijke manier om beleid en handhaving te uniformeren en versnellen.
Reacties en vervolgstappen
Het kabinet heeft tot nu toe toegezegd te kijken naar verbeterde maatregelen, maar de concrete plannen en versnelling daarvan zijn nog onduidelijk. Utrecht en de overige steden roepen het Rijk op om vaart te maken en niet te wachten tot 2028. Zij geven daarmee aan dat zij landelijke sturing noodzakelijk achten om structureel fraude te bestrijden.
Voor inwoners van Utrecht betekent dit dat de gemeente actief blijft aandringen op nationale maatregelen die lokale kwetsbaren beter moeten beschermen en die publieke middelen moeten vrijwaren van misbruik.
