De premier heeft via richtlijn nr. 33/CT-TTg opdracht gegeven om de regels voor voedselveiligheid in onderwijsinstellingen te versterken. In de richtlijn wordt vastgesteld dat, ondanks eerdere vooruitgang, nog steeds te veel gevallen van voedselvergiftiging voorkomen en dat dit de gezondheid van leerlingen en de kwaliteit van onderwijs schaadt.
Aanleiding: aanhoudende incidenten en tekortschietend toezicht
Volgens de richtlijn zijn er recent wel positieve resultaten geboekt op het gebied van voedselveiligheid, maar blijven incidenten optreden. Belangrijke oorzaken die de premier noemt, zijn dat sommige scholen en uitvoerende instanties maatregelen niet volledig naleven, dat toezichts- en inspectieronden onvoldoende frequent zijn en dat er gebruik wordt gemaakt van ondoorzichtige of ondeugdelijke grondstoffen.
Daarnaast signaleert de richtlijn dat handhaving en het opsporen van overtredingen niet voldoende aandacht krijgen en dat leidinggevenden van onderwijsinstellingen onvoldoende verantwoordelijk worden gehouden voor problemen binnen hun instelling.
Opdracht aan het ministerie van Volksgezondheid
Het ministerie van Volksgezondheid krijgt de opdracht om in het derde kwartaal van 2026 de regelgeving rond toewijzing en decentralisatie van verantwoordelijkheden voor voedselveiligheidsbeheer in onderwijsinstellingen te herzien en definitief vast te stellen. Daarbij gaat het expliciet om de voedselvoorziening en de organisatie van maaltijden in:
- eetzalen,
- collectieve keukens,
- kantines en overige voedseldiensten verbonden aan onderwijsinstellingen.
Het doel is volgens de richtlijn om heldere rollen en taken vast te leggen en het systeem te organiseren volgens het principe:
"duidelijke verantwoordelijkheden, duidelijke taken, duidelijke aansprakelijkheid, duidelijke bevoegdheden, een duidelijk tijdschema en duidelijke resultaten".
De premier wil hiermee een einde maken aan overlappende verantwoordelijkheden en het ontlopen van aansprakelijkheid.
Controle op strafrechtelijke en bestuurlijke gevolgen
Verder krijgt het ministerie de opdracht onderzoek te doen naar de huidige sancties en waar nodig wijzigingen en aanvullingen voor te stellen. De focus ligt op overtredingen door hoofden van lokale gezondheidsinstanties en leidinggevenden van onderwijsinstellingen die volgens de richtlijn onverantwoordelijk handelen of regels overtreden waardoor voedselvergiftigingen optreden binnen hun jurisdictie.
De richtlijn vermeldt expliciet dat strengere maatregelen moeten zorgen voor meer duidelijkheid over wie waarvoor aansprakelijk is en hoe overtredingen worden bestraft, maar geeft in de geopenbaarde tekst geen concrete voorbeelden van nieuwe sancties of het exacte handhavingsbeleid.
Praktische gevolgen en aandachtspunten
De herziening zal gevolgen hebben voor meerdere betrokkenen: scholen en schoolbesturen, leveranciers van levensmiddelen, lokale gezondheidsdiensten en centrale toezichthouders. Duidelijkheid over taken en bevoegdheden kan leiden tot:
- strakkere contracteisen aan leveranciers,
- meer en frequentere inspecties in kantines en keukens,
- duidelijkere procedures na incidenten en betere rapportageplicht,
- versterkte bestuurlijke verantwoordelijkheid van schoolleiders en lokale gezondheidsinstanties.
De richtlijn benadrukt dat de herziening een definitief karakter moet krijgen om blijvende verbetering te bereiken en aansprakelijkheid niet langer diffuus te laten.
| Onderdeel | Gevraagde actie | Tijdschema |
|---|---|---|
| Toewijzing verantwoordelijkheden | Herzien en definitief vaststellen | Q3 2026 |
| Sancties bij overtredingen | Onderzoek en voorstellen tot wijziging | Q3 2026 |
Het kabinet formuleert hiermee een reactie op aanhoudende risico's rond voedselvoorziening in onderwijsinstellingen. Voor ouders en personeel betekent dit mogelijk in korte tijd veranderingen in hoe maaltijden worden ingekocht, bereid en gecontroleerd.
Vooralsnog bevat de gepubliceerde richtlijn geen detailniveau over de uitvoering of een gedetailleerd toezichtregime; die uitwerking blijft voorbehouden aan het ministerie van Volksgezondheid en betrokken handhavingsinstanties.
