Groningen boekte in het tweede kwartaal onverwacht grote winst op de Europese datacentrekaart: klanten namen hier meer dan 60 megawatt (MW) aan nieuwe capaciteit af. Dat blijkt uit cijfers van vastgoedadviseur CBRE. Ter vergelijking: in Amsterdam werd in dezelfde periode circa 12 MW afgenomen.
Waarom Groningen ineens opvalt
De cijfers van CBRE gaan over daadwerkelijk door klanten afgenomen capaciteit in het kwartaal, en niet over vergunningen of plannen. Megawatt zijn daarbij een praktische maat voor hoeveel stroom servers kunnen gebruiken: hoe meer MW, hoe meer rekenkracht mogelijk is. Volgens de adviseur speelt bij de verschuiving naar Groningen met name de beschikbaarheid van stroom een rol.
CBRE signaleert dat de vraag naar datacenters in Europa deels verschuift naar kleinere markten waar elektriciteit makkelijker beschikbaar is en soms goedkoper. Groningen wordt expliciet genoemd als een regio waar de vraag in het tweede kwartaal sterk opliep. Dat staat in contrast met locaties rond Schiphol-Rijk, het grootste datacentercluster van Amsterdam, waar volgens CBRE nauwelijks nog capaciteit beschikbaar zou zijn.
Betekenis voor de regio
Voor de provincie heeft de groei meerdere kanten. Nieuwe datacenters kunnen direct en indirect werkgelegenheid creëren, zowel in bouw- en installatiefases als in operationeel beheer. Daarnaast geven zij een nieuwe impuls aan lokale toeleveranciers en infrastructuurprojecten. Tegelijk stellen datacenters aanzienlijke eisen aan elektriciteitsnetten en koelingscapaciteit, wat vragen oproept voor regionale energieplanning en ruimtelijke ordening.
De lokale impact is niet alleen economisch. Gemeenten en netbeheerders zullen de toegenomen vraag moeten integreren in hun plannen, en omwonenden willen duidelijkheid over geluid, verkeer en milieueffecten. Dat vereist zorgvuldig bestuur en transparante besluitvorming.
Hyperscalers en de Europese markt
CBRE wijst verder op de rol van zogeheten hyperscalers — de grootste techbedrijven die enorme datacenters bouwen voor cloud- en AI-diensten. Volgens de adviseur staat ongeveer 70 procent van alle operationele capaciteit die hyperscalers in Europa zelf hebben gebouwd in vier landen: Ierland, Nederland, Zweden en België. CBRE maakt in de beschikbare gegevens geen verdere uitsplitsing van welk aandeel daarin precies in Nederland voorkomt.
Wat betekenen deze cijfers praktisch?
Voor ondernemers en beleidsmakers zijn de CBRE-cijfers een signaal om voorbereid te zijn op een veranderende markt. Belangrijke aandachtspunten zijn:
- Beschikbaarheid en capaciteit van het elektriciteitsnet;
- Ruimtelijke keuzes en vergunningprocedures voor nieuwe datacenterlocaties;
- Lokale arbeidsmarkt en scholing voor technische functies;
- Duurzaamheid en warmtehergebruik van datacenters.
Regionale kansen en risico's
De aantrekkingskracht van Groningen voor datacenters biedt kansen, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Snel toenemende vraag naar stroom kan druk zetten op de leveringszekerheid en op planningen voor hernieuwbare elektriciteitsprojecten in Noord-Nederland. Tegelijk is er een mogelijkheid om restwarmte van datacenters te benutten voor stadsverwarming of kasverwarming, mits daar investeringen en lange termijnafspraken tegenover staan.
Concrete cijfers naast elkaar
| Regio | Nieuw afgenomen capaciteit (Q2) |
|---|---|
| Groningen | > 60 MW |
| Amsterdam | ~ 12 MW |
De tabel toont de door CBRE gerapporteerde verschillen tussen Groningen en Amsterdam in het onderzochte kwartaal. Omdat het hier om door klanten afgenomen capaciteit gaat, blijft onduidelijk hoeveel van die capaciteit direct leidt tot nieuwe bouwprojecten of uitbreiding van bestaande locaties.
Vervolgvragen voor bestuur en samenleving
Deze ontwikkeling roept vragen op voor provincie, gemeenten en netbeheerders. Hoe worden investeringen in het netwerk gefinancierd? Welke voorwaarden stellen overheden aan vestiging, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en lokale benutting van restwarmte? En in hoeverre profiteren inwoners van nieuwe bedrijvigheid in hun regio?
De cijfers van CBRE zijn een aanzet tot gesprek. Voor Groningen betekent het: kansen benutten, maar mét duidelijke kaders voor energie, ruimte en lokale baten.
—
