ยศชนันชี้แจงดรามา ม.อ.ปัตตานี ย้ำไร้เจตนาแทรกแซง หากเป็นไปตามระเบียบก็โอเค

เหตุและการชี้แจงบนเวที ม.อ. วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี

เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ใช้เวทีงานม.อ.วิชาการ เพื่อชี้แจงและตอบข้อกังวลที่เกิดขึ้นจากการจัดกิจกรรมทางวิชาการของคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ซึ่งสื่อสารว่ามีการเชิญสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาเป็นวิทยากรและมีการระบุว่านิสิตที่เข้าร่วมสามารถนำชั่วโมงไปแลกเป็น "ชั่วโมงกิจกรรม" ได้

ประเด็นข้อกังวล: เสรีภาพทางวิชาการและการนับชั่วโมงกิจกรรม

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์ว่าอาจมีความเหมาะสมในการเชิญผู้มีบทบาททางการเมืองมาเป็นวิทยากร และเกิดความกังวลว่าหน่วยงานของรัฐจะเข้าไปจำกัดเสรีภาพทางวิชาการของมหาวิทยาลัยหรือไม่ จากข้อกังวลดังกล่าว ทำให้มีกระแสข่าวและความคอมเมนต์อย่างกว้างขวางในสังคม

คำชี้แจงจากรัฐมนตรี

นายยศชนัน ชี้แจงต่อที่ประชุมว่าเหตุเริ่มจากตนเห็นข่าวจากสำนักข่าวแห่งหนึ่งซึ่งมีคอมเมนต์วิพากษ์วิจารณ์ จึงมอบหมายให้ปลัดกระทรวงตรวจสอบ เนื่องจากมีประชาชนสอบถามเข้ามา โดยย้ำว่า เสรีภาพทางความคิด เป็นสิ่งที่ไม่ควรถูกจำกัดและมหาวิทยาลัยต้องเป็นพื้นที่เปิดกว้างสำหรับการแลกเปลี่ยนความเห็น

"ประเด็นเดียวที่ทางกระทรวง อว. ให้ความสนใจและขอเข้าไปดูรายละเอียด คือเรื่องของกระบวนการนับชั่วโมงกิจกรรม ว่าเป็นไปตามระเบียบและหลักเกณฑ์ของทางมหาวิทยาลัยหรือไม่เท่านั้น ไม่ได้เข้าไปแทรกแซงเรื่องเนื้อหาการบรรยายเลยแม้แต่น้อย"

รองนายกฯ ระบุเพิ่มเติมว่าเมื่อได้รับข่าวจึงโทรศัพท์สอบถามไปยังอธิการบดี ซึ่งได้รับคำยืนยันว่าไม่มีปัญหา และย้ำว่า "ถ้าโอเคก็คือโอเค" โดยกระทรวงไม่ได้มีนโยบายหรือเจตนาจะตีกรอบการแสดงความคิดเห็นใด ๆ

• ข้อกังวลหลัก: การเชิญ ส.ส. เป็นวิทยากรและการให้ชั่วโมงกิจกรรมแก่ผู้เข้าฟัง
• จุดที่กระทรวงตรวจสอบ: กระบวนการนับชั่วโมงกิจกรรมเป็นไปตามระเบียบมหาวิทยาลัยหรือไม่
• ข้อยืนยันของรัฐมนตรี: ไม่ได้จำกัดเนื้อหาการบรรยาย และพร้อมสนับสนุนพื้นที่การเรียนรู้

บริบทต่อสาธารณะและผลที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่ปัตตานี

เหตุการณ์นี้มีความสำคัญต่อชุมชนการศึกษาในจังหวัดปัตตานี เพราะเกี่ยวพันกับหลักการพื้นฐานของการศึกษาระดับอุดมศึกษา ทั้งเรื่อง เสรีภาพทางวิชาการ และความโปร่งใสของกระบวนการบริหารจัดการกิจกรรมภายในสถาบัน หากการนับชั่วโมงกิจกรรมถูกตั้งคำถาม อาจเปิดให้มีการทบทวนระเบียบการให้ชั่วโมงกิจกรรมของแต่ละคณะหรือมหาวิทยาลัยมากขึ้น ซึ่งจะมีผลต่อการจัดกิจกรรมวิชาการเชิงมีส่วนร่วมของนิสิตและการเชิญบุคลากรภายนอกมาเป็นวิทยากรในอนาคต

สำหรับประชาชนและนิสิตในพื้นที่ปัตตานี ประเด็นนี้เปิดพื้นที่ให้ตั้งคำถามถึงบทบาทของหน่วยงานกำกับดูแลในการดูแลความถูกต้องตามระเบียบโดยไม่กระทบต่อเสรีภาพทางความคิด รวมถึงความชัดเจนของหลักเกณฑ์ในการให้ "ชั่วโมงกิจกรรม" ซึ่งเป็นเรื่องที่นิสิตให้ความสำคัญในการจัดหลักสูตรและการประเมินผลการศึกษา

นายยศชนันสรุปว่า กระทรวง อว. พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยและสนับสนุนการเรียนรู้ หากมหาวิทยาลัยดำเนินการทุกอย่างถูกต้องตามระเบียบของสถานศึกษา ก็สามารถจัดกิจกรรมได้ตามปกติ โดยการตรวจสอบของกระทรวงเป็นไปเพื่อความชัดเจนในกระบวนการบริหารจัดการ ไม่ใช่การจำกัดการแสดงความคิดเห็นทางวิชาการ

ประเด็นนี้ยังคงเป็นบทเรียนสำหรับการสื่อสารระหว่างหน่วยงานภายนอกกับสถาบันการศึกษาในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดปัตตานี ที่การจัดกิจกรรมเชิงวิชาการซึ่งเกี่ยวข้องกับการเมืองอาจก่อให้เกิดความระแวงจากสังคมได้ง่าย การสร้างความโปร่งใสและการสื่อสารเชิงรุกจึงเป็นทางออกที่สำคัญ