สรุปการประชุมและบริบทเชิงนโยบาย
เมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2569 ที่ห้องประชุมพระพิรุณ ศาลากลางจังหวัดอ่างทอง (หลังใหม่) คณะกรรมการขับเคลื่อนงานด้านการเกษตรระดับจังหวัด (SCP) นัดประชุมครั้งที่ 4/2569 เพื่อติดตามสถานการณ์ด้านการเกษตรของจังหวัด โดยเฉพาะการบริหารจัดการน้ำซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการผลิต การส่งเสริมสินค้าเชิงมูลค่า และมาตรการลดการสูญเสียอาหาร
การประชุมมีผู้บริหารจากหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และผู้เกี่ยวข้องเข้าร่วม โดยมี แนวนโยบายเพื่อความยั่งยืน เป็นแกนหลัก ทั้งการผลักดันสินค้าจดทะเบียน GI โครงการส่งเสริมเกษตรมูลค่าสูง และมาตรการลดการเผาในพื้นที่การเกษตร
ประเด็นสำคัญที่พิจารณา
- ติดตามสถานการณ์น้ำและแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่
- ผลักดันการขึ้นทะเบียนสินค้า GI ได้แก่ ฝรั่ง และ ปลาช่อน
- เร่งขับเคลื่อนโครงการ “1 ท้องถิ่น 1 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง” และติดตามผลการดำเนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. 2568–2569
- มาตรการลดการเผานาและส่งเสริมการทำนาปีละ 2 ครั้งเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
- การวัดตัวชี้วัดร้อยละการสูญเสียอาหาร (Food Loss) เพื่อเป็นฐานนำไปสู่การลดการสูญเสียในห่วงโซ่อุปทาน
ความคืบหน้าของโครงการและสินค้าเป้าหมาย
ตัวชี้วัดและโครงการที่จังหวัดให้ความสำคัญครอบคลุมทั้งภาคพืชและประมง ในส่วนพืชมีการติดตามการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เช่น เห็ด มะเขือเทศ และไม้ประดับ/ไม้มงคล ขณะที่ภาคประมงมีการสนับสนุนทั้งจระเข้และปลาช่อนให้มีมูลค่าเพิ่มผ่านกระบวนการแปรรูปและการสร้างตราสินค้า
| หมวด | ตัวอย่างสินค้า/โครงการ | เป้าหมายเชิงนโยบาย |
|---|---|---|
| GI | ฝรั่ง, ปลาช่อน | การขึ้นทะเบียนและสร้างมูลค่าสินค้าเฉพาะถิ่น |
| เกษตรมูลค่าสูง | เห็ด, มะเขือเทศ, ไม้มงคล | พัฒนาเป็นสินค้าเชิงพาณิชย์ในระดับชุมชน |
| ประมง | จระเข้, ปลาช่อน | เพิ่มมูลค่าผลผลิตและแปรรูป |
มาตรการลดการสูญเสียอาหารและการจัดการของเสีย
ที่ประชุมเห็นความสำคัญของการลด Food Loss ตั้งเป้าจัดทำตัวชี้วัดเพื่อเปรียบเทียบกับเส้นฐาน (baseline) ซึ่งจะช่วยให้หน่วยงานสามารถติดตามความก้าวหน้าและออกมาตรการลดการสูญเสียตลอดห่วงโซ่อุปทาน ทั้งการเก็บเกี่ยว แปรรูป การจัดเก็บ และการจำหน่าย
นอกจากนี้มีการนำเสนอความร่วมมือด้านการผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากมูลนกกระทา ซึ่งเป็นผลงานร่วมของหน่วยงานด้านการเกษตร ปศุสัตว์ และสถานีพัฒนาที่ดิน เพื่อเปลี่ยนของเหลือใช้ทางการเกษตรให้เป็นทรัพยากรที่สามารถหมุนเวียนกลับสู่การผลิตได้
แนวทางปฏิบัติสำหรับเกษตรกรและชุมชน
การประชุมเน้นย้ำความสำคัญของการเลือกเทคโนโลยีและวิธีการผลิตที่สอดคล้องกับสภาพน้ำในพื้นที่ รวมถึงการส่งเสริมระบบการผลิตที่ลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ตัวอย่างมาตรการที่หน่วยงานแนะนำได้แก่
- การวางแผนการเพาะปลูกตามสถานการณ์น้ำ
- การใช้ปุ๋ยอินทรีย์และการจัดการวัสดุเหลือใช้ในฟาร์ม
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปเพื่อยืดอายุและเพิ่มมูลค่า
ผลที่คาดหวังและความต่อเนื่อง
การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายไม่เพียงแต่ติดตามสถานการณ์แต่ยังมุ่งสร้างกรอบการทำงานที่ต่อเนื่อง เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำและการพัฒนาสินค้าเกษตรเกิดผลเป็นรูปธรรม ทั้งในด้านการเพิ่มรายได้ให้ชุมชนและลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม หากสามารถดำเนินการตามแผนที่นำเสนอได้ จังหวัดคาดหวังว่าจะเห็นการเพิ่มมูลค่าผลผลิตและการลดการสูญเสียอาหารในระดับท้องถิ่น
สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดอ่างทองยังเตรียมติดตามผลการดำเนินงานตามมติที่ประชุม ทั้งในเชิงตัวชี้วัดและการขยายผลให้ครอบคลุมพื้นที่ เพื่อให้แผนงานต่าง ๆ สอดรับกับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน
