แพร่ — ผลการทดสอบสมรรถนะ รถดับเพลิงบันไดเลื่อนอัตโนมัติ ของเทศบาลเมืองแพร่ซึ่งจัดซื้อเมื่อปี พ.ศ. 2554 ด้วยงบประมาณรวมประมาณ 24,963,000 บาท แสดงให้เห็นปัญหาด้านการใช้งานหลายประการ ทำให้รถไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้เต็มประสิทธิภาพตามที่ควรจะเป็น
ข้อบกพร่องในการทดสอบ
การทดสอบที่ลานกาดสามวัย เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม แสดงให้เห็นปัญหาด้านชิ้นส่วนและระบบต่าง ๆ ได้แก่
- ระบบขาค้ำยันไฮดรอลิกทำงานช้า ต้องใช้เวลาจัดเตรียมนาน
- บันไดไม่สามารถหมุนได้ครบ 360 องศา
- หัวฉีดแรงดันสูงเมื่อใช้งานทำให้บันไดแกว่ง มีความเสี่ยงต่อการใช้งานของเจ้าหน้าที่
- โดยรวมต้องใช้เวลาเตรียมการก่อนปฏิบัติงานนานกว่า 30 นาที
ประเด็นดังกล่าวถูกนำขึ้นมาพิจารณาในบริบทของการจัดซื้อที่ก่อนหน้านี้องค์การต่อต้านการทุจริต(คณะกรรมการ ป.ป.ช.) ได้ยื่นฟ้องในเรื่องการจัดซื้อที่มีราคาสูงเกินจริงต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ภาค 5 จังหวัดเชียงใหม่
ผลกระทบด้านงบประมาณและการซ่อมบำรุง
นายสุริยา อินต๊ะนอน นายกเทศมนตรีเมืองแพร่ พร้อมคณะผู้บริหารและสมาชิกสภาเทศบาล เข้าร่วมการทดสอบและรับทราบปัญหาดังกล่าว ขณะที่นาย นภดล วังใน ประธานสภาเทศบาลเมืองแพร่ ระบุว่า การจัดซื้อไม่ได้เพียงเกี่ยวข้องกับราคาที่ถูกตรวจสอบว่าอาจสูงเกินเหตุ แต่ยังมีปัญหาเรื้อรังด้านการรับประกันและการดูแลหลังการขาย
"บริษัทคู่สัญญาได้เลิกกิจการไปแล้ว ทำให้ไม่มีผู้รับผิดชอบการซ่อมบำรุง" — นายนภดล วังใน
จากสภาพดังกล่าว เทศบาลต้องนำรถไปซ่อมที่อู่เอกชนซึ่งถูกเรียกขานในท้องถิ่นว่าอู่อีแต๋น โดยมีค่าใช้จ่ายในการซ่อมครั้งละหลายแสนบาท และรวมค่าใช้จ่ายซ่อมยิบย่อยสะสมแล้วเกินกว่า 1 ล้านบาท แต่ปัญหาก็ยังไม่ถูกแก้ไขให้สามารถใช้งานได้ตามมาตรฐาน
มิติทางกฎหมายและการตรวจสอบ
คดีที่ ป.ป.ช. ยื่นฟ้องจำเลยรวม 8 ราย ในคดีการจัดซื้อครั้งนี้ได้รับการประทับรับฟ้องไว้พิจารณาต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 5 เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการจัดซื้อไม่ได้เป็นเพียงปัญหาด้านเทคนิค แต่ยังมีประเด็นข้อกฎหมายและความรับผิดชอบทางการเงินสาธารณะที่ต้องนำมาพิจารณา
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| ปีจัดซื้อ | พ.ศ. 2554 |
| จำนวนงบประมาณ | 24,963,000 บาท |
| วันทดสอบ | 18 สิงหาคม (ไม่มีการระบุปีในรายงานทดสอบเพิ่มเติม) |
| หน่วยงานที่ยื่นฟ้อง | คณะกรรมการ ป.ป.ช. |
คำถามต่อความปลอดภัยของชุมชน
ปัญหารถดับเพลิงที่ไม่พร้อมใช้งานสร้างความกังวลด้านความปลอดภัยของประชาชนอย่างชัดเจน หากเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินในอาคารสูงหรือเหตุไฟไหม้ที่ต้องใช้บันไดเลื่อนอัตโนมัติ การใช้เวลาจัดเตรียมนานและความเสี่ยงที่บันไดจะเกิดการแกว่ง อาจส่งผลให้การช่วยเหลือล่าช้าหรือเกิดอันตรายต่อทั้งผู้ปฏิบัติงานและประชาชน
นอกจากผลทางกฎหมายและงบประมาณ คำถามที่ต้องเร่งตอบได้แก่ ใครเป็นผู้รับผิดชอบค่าซ่อมที่เกิดขึ้นแล้ว และมาตรการที่จะป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันจากการจัดซื้อภาครัฐในอนาคตเป็นอย่างไร
แนวทางต่อไป
ในระยะสั้น เทศบาลต้องหามาตรการชั่วคราวเพื่อให้มีรถที่พร้อมใช้งานสำหรับกรณีฉุกเฉิน เช่น การเช่ารถหรือประสานงานกับหน่วยงานใกล้เคียง ขณะเดียวกันเรื่องทางกฎหมายที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลจำเป็นต้องติดตามผลการไต่สวนและคำพิพากษาเพื่อชี้ชัดถึงความรับผิดชอบของจำเลยทั้งหลาย
กรณีดังกล่าวเป็นบทเรียนสำคัญต่อการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐโดยเฉพาะอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยสาธารณะ การตรวจสอบสเปก การรับประกันหลังการขาย และแผนบริหารความเสี่ยงควรถูกกำหนดเป็นเงื่อนไขบังคับเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของประชาชน
