ภูเก็ต — การพัฒนาระบบบริการสุขภาพระดับชุมชนในจังหวัดภูเก็ตก้าวไปอีกขั้นเมื่อ สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) ร่วมกับ องค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต (อบจ.ภูเก็ต) จัดการประเมินและส่งเสริมการรับรองมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิขั้นพัฒนา ให้กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ในพื้นที่อย่างเป็นระบบ โดยมีการแลกเปลี่ยนความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีระหว่างเจ้าหน้าที่และผู้ประเมิน
เป้าหมายและขอบเขตโครงการ
การสัมมนาและการประเมินครั้งนี้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ณ จังหวัดภูเก็ต โดยมีผู้นำท้องถิ่นและผู้บริหารของ สรพ. ร่วมเปิดงาน จุดมุ่งหมายสำคัญคือการยกระดับคุณภาพการให้บริการของหน่วยบริการปฐมภูมิที่อยู่ในความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้การดูแลสุขภาพเชิงป้องกันและการรักษาพื้นฐานสามารถตอบโจทย์วิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างมั่นคงและมีมาตรฐาน
ตัวเลขที่เกี่ยวข้องและสถานะหน่วยบริการ
สถาบันฯ ระบุว่ามีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจำนวนหนึ่งแสดงความประสงค์เข้ารับการประเมิน โดยหนึ่งในรายงานระบุว่า รพ.สต. จำนวน 18 แห่ง ได้สมัครเข้ารับการประเมินเพื่อรับรองการพัฒนาคุณภาพ (ขั้นพัฒนา) ด้านหนึ่ง อบจ.ภูเก็ตรายงานอีกชุดข้อมูลว่าเมื่อมีการถ่ายโอนหน่วยบริการปฐมภูมิจากหน่วยงานต่าง ๆ ขึ้นมาอยู่ในความรับผิดชอบของ อบจ.จำนวนรวมทั้งหมดคือ 21 แห่ง ซึ่งประกอบด้วยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ
| ข้อมูล | จำนวน (แห่ง) |
|---|---|
| รพ.สต. ที่สมัครรับการประเมิน (รายงาน สรพ.) | 18 |
| หน่วยบริการปฐมภูมิที่ถ่ายโอนมาอยู่ในสังกัด อบจ. | 21 |
ความหมายของการรับรองและวิธีการประเมิน
มาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิที่ สรพ. นำมาใช้เป็นกรอบการประเมินได้รับการรับรองจากองค์การสากลที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพการดูแลสุขภาพ ส่งผลให้เครื่องมือนี้ทำหน้าที่เป็นทั้งแนวทางพัฒนาการปฏิบัติงานและตัวชี้วัดเชิงคุณภาพสำหรับหน่วยบริการระดับตำบล การประเมินไม่ได้เป็นเพียงการตรวจเอกสารเท่านั้น แต่ยังเน้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การใช้พี่เลี้ยงวิชาการ และการค้นหาโอกาสพัฒนาเพื่อนำไปสู่การออกแบบระบบบริการที่เหมาะสมกับความต้องการของประชาชนในชุมชน
"เป็นโมเดลต้นแบบ"
คำกล่าวจากฝ่ายบริหารท้องถิ่นสะท้อนวิสัยทัศน์ที่จะใช้ภูเก็ตเป็นพื้นที่ทดลองและตัวอย่างให้จังหวัดอื่นได้นำแนวทางไปปรับใช้ เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นจากหน่วยงานสาธารณสุขและประชาชน
ผลต่อชุมชน เศรษฐกิจท้องถิ่น และสิ่งแวดล้อม
การยกระดับ รพ.สต. จะช่วยให้ประชาชนได้รับการดูแลใกล้บ้านมากขึ้น ลดความจำเป็นในการเดินทางไกลเพื่อรับบริการในระดับทุติยมหรือตติยภูมิ ซึ่งส่งผลดีต่อค่าใช้จ่ายของครัวเรือนและลดภาระการเดินทางของผู้สูงอายุ นอกจากนี้ การมีระบบบริการปฐมภูมิที่เข้มแข็งยังช่วยรองรับการท่องเที่ยวของจังหวัดด้วยการลดความแออัดของโรงพยาบาลใหญ่และสร้างความมั่นใจในคุณภาพบริการด้านสุขภาพสำหรับผู้มาเยือน
ในเชิงสิ่งแวดล้อม การจัดบริการสุขภาพใกล้บ้านช่วยลดการใช้พลังงานและมลภาวะจากการเดินทาง หากหน่วยบริการสามารถบริหารจัดการทรัพยากรและของเสียทางการแพทย์ได้ดี ก็จะลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมท้องถิ่นด้วย
ข้อเสนอแนะและขั้นตอนถัดไป
- เจ้าหน้าที่ รพ.สต. ควรเข้าร่วมการอบรมและใช้แนวทางมาตรฐานเป็นคู่มือการทำงานประจำ
- หน่วยงานท้องถิ่นต้องสนับสนุนงบประมาณและสวัสดิการเพื่อให้การพัฒนาเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
- การติดตามผลและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างพื้นที่จะเป็นกุญแจสำคัญในการขยายผล
การปฏิรูปบริการปฐมภูมิในภูเก็ตที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือของ สรพ. และ อบจ.ภูเก็ต ถือเป็นตัวอย่างการทำงานเชิงระบบที่ผสมผสานการขับเคลื่อนด้านนโยบายและการปฏิบัติจริง หากหน่วยบริการทุกแห่งสามารถผ่านการรับรองและนำแนวทางไปต่อยอดได้สำเร็จ จังหวัดภูเก็ตอาจกลายเป็นต้นแบบที่มีทั้งผลประโยชน์ต่อสุขภาพประชาชนและต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น พร้อมทั้งลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการเดินทางเพื่อรับบริการสุขภาพ
อภิชาติ ทะเลทอง ผู้สื่อข่าวจังหวัดภูเก็ต, WE NEWS