วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2569 ในการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2570 วาระที่ 2 ที่สภาผู้แทนราษฎร ส.ส.จากจังหวัดเชียงใหม่ได้อภิปรายเสนอให้พิจารณาปรับลดงบประมาณของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ในส่วนที่เป็นภารกิจการบินสนับสนุนการเดินทางของผู้บริหารกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมถึงหน่วยงานราชการอื่น
ข้อเสนอและตัวเลขที่อภิปราย
การณิก จันทดา ส.ส.เชียงใหม่ เขต 2 พรรคประชาชน ระบุข้อมูลจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ว่า เครื่องบินของกรมฝนหลวงมีชั่วโมงการบินรวมทั้งสิ้น 2,928 ชั่วโมง และในจำนวนนี้เป็นการใช้เพื่อรับส่งรัฐมนตรีและคณะรวม 886 ชั่วโมง คิดเป็นราว 30% ของภารกิจการบินทั้งหมด
สำหรับปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ซึ่งเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านของรัฐบาล ภารกิจดังกล่าวลดลง แต่ข้อมูลถึงวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2569 ยังคงพบว่ามีการใช้เครื่องบินของกรมฝนหลวงเพื่อสนับสนุนผู้บริหาร คิดเป็น 13.5% ของภารกิจทั้งหมด และมีการใช้งบประมาณไปแล้วประมาณ 8 ล้านบาท
| รายการ | ข้อมูลจากการอภิปราย |
|---|---|
| ชั่วโมงบินรวม (พ.ศ. 2568) | 2,928 ชั่วโมง |
| ชั่วโมงรับส่งผู้บริหาร (พ.ศ. 2568) | 886 ชั่วโมง (ประมาณ 30%) |
| สัดส่วนภารกิจรับส่งผู้บริหาร (ถึง 30 มิ.ย. 2569) | 13.5% |
| งบประมาณที่ใช้ (ถึง 30 มิ.ย. 2569) | ประมาณ 8,000,000 บาท |
เหตุผลและคำถามเชิงนโยบาย
ส.ส.เชียงใหม่ตั้งข้อสังเกตถึงความเหมาะสมของการนำเครื่องบินของกรมฝนหลวงซึ่งมีภารกิจด้านการทำฝนเทียมและการช่วยเหลือด้านภัยพิบัติ มาใช้ในการรับส่งผู้บริหารและหน่วยงานราชการอื่น ๆ โดยชี้ให้เห็นว่ากรมมีภารกิจหลักรวม 5 ด้าน ซึ่งหนึ่งในนั้นคือการบินสนับสนุนผู้บริหาร แต่ยังมีภารกิจสำคัญต่อประชาชนโดยตรง ได้แก่การแก้ไขปัญหา ภัยแล้ง การควบคุม ไฟป่า และการบรรเทาปัญหาฝุ่นละออง PM2.5
การอภิปรายในสภาครั้งนี้จึงมุ่งให้สภาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาการจัดสรรงบประมาณและการใช้ทรัพยากรเครื่องบินให้มีความสอดคล้องกับภารกิจที่มีผลต่อความปลอดภัยชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนมากที่สุด
ตัวอย่างการใช้งานในอดีตที่ถูกหยิบยกขึ้นอภิปราย
ส.ส.ได้ยกกรณีการนำเครื่องบินของกรมฝนหลวงไปใช้ในภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในภาคใต้ ซึ่งเคยมีการขนส่งถุงยังชีพเป็นจำนวนมากและมีเที่ยวบินขึ้นลงถึง 198 เที่ยว ในการอภิปรายยังตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของการนำเครื่องบินขนาดเล็กของกรมไปทำภารกิจเช่นนี้และกรณีการนำไปสนับสนุนการเดินทางของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอื่น ๆ
- เน้นให้พิจารณาแยกภารกิจการบินเพื่อการบรรเทาสาธารณภัยกับการรับส่งผู้บริหาร
- เรียกร้องความโปร่งใสในการจัดสรรชั่วโมงการบินและงบประมาณ
- ชี้ให้เห็นความจำเป็นของการรักษาศักยภาพเครื่องบินเพื่อรับมือภัยแล้ง ไฟป่า และฝุ่น PM2.5
ผลกระทบต่อท้องถิ่นและความคาดหวังของประชาชน
สำหรับจังหวัดเชียงใหม่และพื้นที่ภาคเหนือ ภารกิจของกรมฝนหลวงมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการจัดการน้ำ การบรรเทาไฟป่า และการลดผลกระทบจากฝุ่นควันในฤดูแล้ง แม้การอภิปรายจะเน้นไปที่การจัดสรรงบประมาณและการใช้เครื่องบินเพื่อการบริหาร แต่ประชาชนย่อมคาดหวังว่าเครื่องมือของรัฐจะถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดเพื่อลดความเดือดร้อนของประชาชน
การเสนอปรับลดงบในสัดส่วนการบินรับส่งผู้บริหารจึงเป็นการตั้งคำถามเชิงนโยบายว่า ทรัพยากรของรัฐจะถูกจัดสรรเพื่อภารกิจใดเป็นลำดับแรก ทั้งนี้ต้องรอการพิจารณาต่อจากคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องและมติในสภา
ประเด็นนี้นับเป็นตัวอย่างของการท้าทายให้เกิดความชัดเจนในการบริหารจัดการงบประมาณภาครัฐ และเป็นเรื่องที่ประชาชนโดยเฉพาะในจังหวัดที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งและไฟป่ายังต้องติดตามอย่างใกล้ชิด
ผู้เกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานรัฐและตัวแทนราษฎรจะต้องร่วมกันชี้แจงหลักเกณฑ์การใช้เครื่องบินและการจัดสรรงบประมาณ เพื่อให้การดำเนินการสอดคล้องกับความต้องการเชิงสาธารณะและประสิทธิผลทางงบประมาณ
