เมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ.2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีหนังสือสั่งการให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ร่วมมือกับหน่วยงานในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ลงพื้นที่ตรวจสอบโรงงานและสถานประกอบการที่มีความเสี่ยงต่อการปล่อยน้ำเสียลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะอย่างเข้มข้น
มาตรการตรวจสอบครอบคลุมคลองสำคัญ
แผนปฏิบัติการของ คพ. โดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 5 (สคพ.5) จะมุ่งตรวจสถานประกอบการรอบแนวคลองหลัก ได้แก่ คลองภาษีเจริญ, คลองสี่วาพาสวัสดิ์ และ คลองเอกชัย เพื่อป้องกันการทิ้งน้ำเสียโดยไม่ได้ผ่านระบบบำบัดที่ถูกต้อง ทั้งนี้เป็นการตอบสนองการร้องเรียนของประชาชนและข้อเรียกร้องจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรวมถึงคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้อง
การบูรณาการกำลังหน่วยงานท้องถิ่น
ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า จังหวัดได้มอบหมายสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเป็นหน่วยหลักในการประสานกำลัง โดยร่วมกับ สคพ.5 ฝ่ายปกครองท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด เพื่อจัดชุดปฏิบัติการลงพื้นที่ตรวจสอบในภาพรวม
- ตรวจตรวจระบบบำบัดน้ำเสียของสถานประกอบการ
- ประเมินการจัดการกากของเสีย
- กำกับดูแลภูมิทัศน์หน้ากิจการให้สะอาดและเป็นระเบียบ
การตรวจสอบมีเป้าหมายให้แต่ละแห่ง ปฏิบัติตามกฎหมาย และสามารถอยู่ร่วมกับชุมชนได้อย่างยั่งยืน โดยทีมงานจะให้คำแนะนำเชิงวิชาการควบคู่กับการรวบรวมข้อมูลเป็นฐานสำหรับการวางนโยบายการจัดการมลพิษทางน้ำในปีงบประมาณ พ.ศ.2570
ผลการตรวจและพื้นที่เป้าหมาย
ชุดปฏิบัติการได้เริ่มตรวจติดตามสถานประกอบการกลุ่มเสี่ยงจำนวนหนึ่งตั้งแต่ปลายเดือนสิงหาคม โดยมีแผนออกตรวจต่อเนื่อง ดร.สุรินทร์แจ้งว่าเบื้องต้นมีการวางแผนตรวจสถานประกอบการและโรงงานอุตสาหกรรมกลุ่มเสี่ยงรวมทั้งสิ้น 36 แห่ง และระหว่างวันที่ 8-10 กันยายนที่ผ่านมา สคพ.5 ได้ร่วมกับชุดปฏิบัติการของจังหวัดเข้าตรวจโรงงานในพื้นที่อำเภอเมืองและอำเภอกระทุ่มแบน ครอบคลุมตำบลคอกกระบือ ตำบลท่าไม้ ตำบลแคราย ตำบลสวนหลวง และตำบลดอนไก่ดี
| ตัวชี้วัด | จำนวน/พื้นที่ |
|---|---|
| สถานประกอบการกลุ่มเสี่ยงที่วางแผนตรวจ | 36 แห่ง |
| สถานประกอบการที่ตรวจระหว่าง 8-10 ก.ย. | 25 แห่ง (กิจการแปรรูปอาหาร แปรรูปสัตว์น้ำ เครื่องปรุงรส ฟอกย้อมผ้า หล่อหลอมและชุปโลหะ) |
| คลองที่เน้นติดตาม | คลองภาษีเจริญ, คลองสี่วาพาสวัสดิ์, คลองเอกชัย |
กลุ่มกิจการที่อยู่ในข่ายตรวจ
การตรวจของเจ้าหน้าที่มุ่งเป้าไปที่กิจการหลายประเภทที่มีความเสี่ยงต่อการปล่อยน้ำเสียและกากอุตสาหกรรม ได้แก่ โรงงานแปรรูปอาหารและสัตว์น้ำ โรงงานผลิตเครื่องปรุงรส โรงงานฟอกย้อมผ้า รวมถึงกิจการที่เกี่ยวข้องกับโลหะ เช่น การหล่อหลอมและการชุปโลหะ เจ้าหน้าที่จะประเมินทั้งระบบบำบัดและการจัดการกากของเสียให้เป็นไปตามมาตรฐาน
“การตรวจเชิงรุกนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้สถานประกอบการดำเนินกิจการอย่างถูกต้องตามกฎหมายและสามารถอยู่ร่วมกับชุมชนได้อย่างยั่งยืน”
นอกจากการตรวจตามมาตรฐานด้านเทคนิคแล้ว เจ้าหน้าที่ยังให้ความสำคัญกับการสื่อสารกับประชาชนในพื้นที่เพื่อรับฟังปัญหาและแจ้งแนวทางเยียวยาเมื่อพบการละเมิดข้อบังคับ
ความสำคัญต่อชุมชนและแนวทางปฏิบัติ
การเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจโรงงานมีผลโดยตรงต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่เพราะปัญหาน้ำเน่าเสียส่งผลทั้งต่อการประมงท้องถิ่น การทำการเกษตร และสิ่งแวดล้อมในบริเวณลุ่มน้ำ การที่หน่วยงานรัฐร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงเป็นก้าวสำคัญในการป้องกันปัญหาเชิงโครงสร้าง
ประชาชนที่พบเห็นการปล่อยน้ำเสียหรือมีกลิ่นผิดปกติสามารถแจ้งเบาะแสให้สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด เพื่อให้เจ้าหน้าที่ลงตรวจสอบต่อไป
การดำเนินงานต่อจากนี้จะเป็นการผสมผสานระหว่างการบังคับใช้กฎหมาย การให้คำแนะนำเชิงวิชาการ และการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้คลองสาธารณะของจังหวัดสมุทรสาครกลับมามีคุณภาพและสามารถรองรับการพัฒนาเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน