สมุทรสาคร — เมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2569 กรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้ส่งมอบระบบประปาที่อาศัยแหล่งน้ำบาดาลระดับลึกแก่ผู้ใช้น้ำในพื้นที่ตำบลโคกขาม อำเภอเมืองสมุทรสาคร โดยมีการจัดการฝึกอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการน้ำบาดาลแก่ผู้รับประโยชน์ เพื่อเตรียมการใช้งานและการดูแลระบบอย่างยั่งยืน
เหตุผลของโครงการและบริบทท้องถิ่น
รองอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำบาดาล ชี้ว่า จังหวัดสมุทรสาครมีบทบาททางเศรษฐกิจด้านอุตสาหกรรมและการประมง ทำให้เกิดแรงงานเข้ามาอาศัยและเพิ่มความต้องการใช้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภคในชุมชนและกิจการต่าง ๆ แต่หลายพื้นที่ยังเผชิญปัญหาน้ำบาดาลมีปริมาณไม่เพียงพอ รวมถึงปรากฏการณ์น้ำกร่อยและน้ำเค็มในบางพื้นที่ เช่น ตำบลโคกขาม ตำบลบางหญ้าแพรก และตำบลพันท้ายนรสิงห์
การพัฒนาแหล่งน้ำบาดาลระดับลึกจึงถูกมองว่าเป็นทางเลือกสำคัญในการสร้างแหล่งน้ำต้นทุนเพิ่มเติมสำหรับประชาชน แต่การนำมาใช้อย่างปลอดภัยจำเป็นต้องมีทั้งข้อมูลเชิงวิชาการและการบริหารจัดการที่เหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสภาพชั้นน้ำใต้ดินในระยะยาว
รายละเอียดระบบที่ส่งมอบ
โครงการศึกษาการบริหารจัดการและพัฒนาน้ำบาดาลระดับลึกสำหรับพื้นที่แอ่งเจ้าพระยาตอนล่าง ซึ่งได้รับงบประมาณจากกองทุนพัฒนาน้ำบาดาล มีรูปแบบก่อสร้างและอุปกรณ์หลัก ดังนี้
- บ่อน้ำบาดาลขนาด 8 นิ้ว จำนวน 3 บ่อ
- หอถังสูง ความจุ 300 ลูกบาศก์เมตร จำนวน 1 ถัง
- ถังเก็บน้ำเหล็ก ความจุ 1,500 ลูกบาศก์เมตร จำนวน 2 ถัง
- ถังกรองสนิมเหล็ก จำนวน 2 ชุด
- ระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำ (RO) สำหรับผลิตน้ำดื่ม
- ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ พร้อมเครือข่ายท่อกระจายน้ำยาว 12,500 เมตร
| รายการ | จำนวน/ความจุ |
|---|---|
| ปริมาณน้ำผลิตรวมต่อวัน | 1,050 ลูกบาศก์เมตร/วัน |
| จำนวนครัวเรือนที่ได้รับประโยชน์ | ไม่น้อยกว่า 10,000 หลังคาเรือน |
การถ่ายทอดองค์ความรู้และการบริหารจัดการ
พร้อมกับพิธีส่งมอบ มีการเปิดการฝึกอบรมแก่ผู้ใช้น้ำบาดาลในพื้นที่เพื่อให้ชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นสามารถบริหารจัดการระบบได้เอง ทั้งการตรวจสอบคุณภาพน้ำ การดูแลระบบกรองและถังเก็บ รวมถึงการจัดตารางการสูบจ่ายและซ่อมบำรุงป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
“การพัฒนาแหล่งน้ำบาดาลระดับลึกเป็นแนวทางสำคัญในการเพิ่มแหล่งน้ำต้นทุนสำหรับประชาชน แต่การนำทรัพยากรดังกล่าวมาใช้จำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้ทางวิชาการ และการบริหารจัดการอย่างเหมาะสม เพื่อให้เกิดความสมดุล ปลอดภัย และยั่งยืน”
คำกล่าวดังกล่าวสะท้อนมุมมองว่าการจัดสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำเพียงอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องเสริมด้วยการสร้างความรู้แก่ผู้ใช้งาน เพื่อให้การใช้ทรัพยากรเกิดความยั่งยืนและไม่ทำลายแหล่งน้ำใต้ดิน
ผู้เกี่ยวข้องและการมีส่วนร่วม
พิธีส่งมอบมีตัวแทนจากกรมทรัพยากรน้ำบาดาล หน่วยงานระดับภูมิภาคและจังหวัดร่วมเป็นสักขีพยาน รวมถึงเจ้าหน้าที่จากสำนักทรัพยากรน้ำบาดาลเขต 8 (ราชบุรี) และผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทรัพยากรน้ำ เพื่อให้การส่งมอบครอบคลุมทั้งด้านเทคนิค การบริหารจัดการ และกรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
การลงทุนและการวางระบบครั้งนี้จะต้องติดตามผลการดำเนินการต่อไป ทั้งด้านคุณภาพน้ำ การกระจายน้ำสู่ผู้รับประโยชน์จริง และการป้องกันปัญหาเช่นการทรุดตัวหรือการเปลี่ยนแปลงของความเค็มในชั้นน้ำใต้ดิน
สำหรับชาวบ้านและหน่วยงานท้องถิ่น โครงการนี้ถือเป็นโอกาสลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค และช่วยเสริมความมั่นคงด้านน้ำให้กับชุมชน เขตอุตสาหกรรม และกิจกรรมประมงที่พึ่งพาน้ำสะอาดในจังหวัดสมุทรสาคร
