จังหวัดเพชรบูรณ์กำลังเผชิญปัญหาราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทรุดตัวในช่วงเริ่มเก็บเกี่ยว ส่งผลให้เกษตรกรและผู้ประกอบการรับซื้อในพื้นที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ทั้งความสามารถในการขาย การหมุนเวียนทุน และความเสี่ยงที่จะนำไปสู่การเคลื่อนไหวเรียกร้องมาตรการจากภาครัฐ
ราคาจริงกับต้นทุนที่ไม่สอดคล้อง
ผู้แทนเกษตรกรในพื้นที่ระบุว่า ขณะนี้ราคาข้าวโพดความชื้น 30 เปอร์เซ็นต์ถูกกดลงอยู่ที่ราว 5.30–5.80 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่งยังต่ำกว่าจุดคุ้มทุนที่เกษตรกรประเมินไว้ โดยมีการคำนวณต้นทุนการผลิตเฉลี่ยอยู่ที่ 6.76 บาทต่อกิโลกรัม ส่งผลให้หลายครัวเรือนไม่มีผลกำไรหรือขาดทุน
จากรายงานยังระบุว่าในพื้นที่จังหวัดตากบางแห่งเกษตรกรยังได้รับราคาต่ำสุดเพียง 4 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่งยิ่งสะท้อนความรุนแรงของปัญหาราคาในหลายจังหวัดทางภาคเหนือและภาคกลางที่พึ่งพาการปลูกข้าวโพดเป็นรายได้หลัก
ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานและผู้รับซื้อ
ผู้ประกอบการลานรับซื้อในอำเภอหล่มเก่าแจ้งว่าราคาลดลงอย่างรวดเร็วและไม่แน่นอน ทำให้ธุรกิจไม่สามารถขายต่อได้ทันที เกิดการสะสมสต็อกและต้นทุนการเก็บรักษา ทั้งดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายด้านโลจิสติกส์ ส่งผลให้ลานรับซื้อหลายแห่งต้องหยุดหรือปิดกิจการชั่วคราว
การหยุดรับซื้อหรือปิดลานรับซื้อจะยิ่งสร้างปัญหาเป็นวงกว้าง เพราะเกษตรกรจำเป็นต้องหาทางออกในการระบายผลผลิต หากไม่มีตลาดรองรับอาจเกิดการกักตุนหรือการเคลื่อนไหวประท้วงในพื้นที่
ข้อเรียกร้องและการตอบสนองของภาครัฐ
ตัวแทนเกษตรกรได้ยื่นข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้กำหนดราคารับซื้อขั้นต่ำข้าวโพดสดความชื้น 30 เปอร์เซ็นต์ไว้ที่ไม่ต่ำกว่า 7.50 บาทต่อกิโลกรัม เพื่อให้สอดคล้องกับค่าครองชีพและต้นทุนการผลิตในปัจจุบัน
"จึงอยากให้รัฐบาลเร่งหาแนวทางช่วยเหลือโดยเร่งด่วน"
ในทางกลับกัน พาณิชย์จังหวัดเพชรบูรณ์ชี้แจงว่ามาตรการช่วยเหลือกำลังรอข้อสรุปเกี่ยวกับเกณฑ์ราคาขั้นต่ำและการคำนวณต้นทุนการผลิตใหม่ จากการประชุมคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (นบขพ.) ขณะที่ระดับพื้นที่มีการตรวจสอบลานรับซื้ออย่างเข้มงวดเพื่อลดปัญหาการโกงเครื่องชั่งและการวัดความชื้น รวมถึงมีการดำเนินคดีผู้กระทำผิดไปแล้วบางส่วน
คำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับเกษตรกร
- รักษาคุณภาพผลผลิตและเก็บเกี่ยวเมื่อผลผลิตมีอายุเหมาะสมตามคำแนะนำเจ้าหน้าที่
- จัดเก็บและควบคุมความชื้นเพื่อไม่ให้คุณภาพตก และเพิ่มโอกาสรับราคาได้ดีขึ้น
- ติดตามประกาศจากคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และร่วมกลุ่มเพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองกับพ่อค้าคนกลาง
ตัวเลขเทียบสถานการณ์
| รายการ | ราคา/ต้นทุน (บาท/กก.) |
|---|---|
| ราคาที่เกษตรกรถูกกดในพื้นที่เพชรบูรณ์ | 5.30–5.80 |
| ต้นทุนเฉลี่ยที่ประเมิน | 6.76 |
| ข้อเรียกร้องราคารับซื้อขั้นต่ำ | 7.50 |
| ราคาต่ำสุดที่พบในบางพื้นที่ (ตาก) | 4.00 |
ปัญหาราคาข้าวโพดที่ต่ำกว่าจุดคุ้มทุนในครั้งนี้ ไม่เพียงกระทบต่อรายได้ของเกษตรกรเท่านั้น แต่ยังสะท้อนปัญหาในห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ผู้รับซื้อ ผู้ค้าคนกลาง ไปจนถึงความสามารถของภาครัฐในการกำหนดมาตรการรองรับความผันผวนของราคา
สำหรับพื้นที่เพชรบูรณ์ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้รับคำสั่งให้เฝ้าระวังการฉวยโอกาสตรวจสอบมาตรฐานการชั่งตวงวัด และให้คำแนะนำเกษตรกรในการรักษาคุณภาพผลผลิตในขณะที่รอการสรุปมาตรการจากส่วนกลาง เพื่อบรรเทาผลกระทบเฉียบพลันต่อครัวเรือนผู้ปลูกข้าวโพด
รายงานนี้อ้างอิงข้อมูลจากการสอบถามตัวแทนเกษตรกร ผู้ประกอบการลานรับซื้อ และคำชี้แจงของพาณิชย์จังหวัดเพชรบูรณ์