งบพัฒนาจังหวัดหด กระทบงานประเพณีสำคัญ
เพชรบูรณ์กำลังเผชิญกับความท้าทายด้านงบประมาณการพัฒนาจังหวัด เมื่อสำนักงานงบประมาณจัดสรรงบประมาณประจำปี พ.ศ. 2570 ให้จังหวัดลดลงอย่างมาก เหลือเพียง 38.5 ล้านบาท จากที่เคยเสนอขอไว้เป็นจำนวน 254 ล้านบาท ส่งผลให้งบที่เคยใช้สนับสนุนงานประเพณีอุ้มพระดำน้ำถูกตัดออกไป ส่งผลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องทบทวนการบริหารจัดการและหาทางรักษาให้ประเพณีมีต่อไปได้
คำชี้แจงจากผู้ว่าราชการจังหวัดและแนวทางแก้ปัญหา
นายศรัณยู มีทองคำ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบูรณ์ ชี้แจงสถานการณ์และแผนบริหารจัดการเบื้องต้น โดยยอมรับว่าเป็นผลกระทบที่หนักสำหรับงบประมาณจังหวัด แต่ได้เตรียมแนวทางเพื่อพยุงงานประเพณีไว้แล้ว โดยจะใช้การเกลี่ยงบประมาณจากเงินเหลือจ่ายของโครงการอื่น หรือปรับลดโครงการที่มีความจำเป็นรองลงไป เพื่อจัดสรรงบให้กับงานประเพณีที่เป็นหน้าตาของจังหวัด
“จังหวัดได้วางแผนบริหารจัดการ เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวไว้แล้ว... คาดว่าจะบริหารจัดการจากเงินเหลือจ่ายของโครงการอื่น หรืออาจจำเป็นต้องเกลี่ยตัดทอนงบประมาณบางส่วนจากโครงการที่มีความเร่งด่วนรองลงมา”
นอกจากการเกลี่ยงบแล้ว ผู้ว่าจังหวัดระบุถึงการประสานขอการสนับสนุนเพิ่มเติมจากองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ซึ่งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขนาดใหญ่ ที่เคยมีบทบาทช่วยสนับสนุนการจัดงานประเพณีอยู่ก่อนหน้านี้ เพื่อให้การจัดงานประเพณียังคงดำเนินต่อไปได้
สถานการณ์งบประมาณของเทศบาลเมืองและมาตรการท้องถิ่น
ด้านเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนกิจกรรมประเพณีและกิจกรรมชุมชน ระบุว่าตัวเองก็เผชิญการตัดงบเช่นกัน โดยงบของเทศบาลถูกตัดลดลงกว่า 40 ล้านบาท ทำให้เทศบาลต้องพิจารณาปรับแผนและเลื่อนโครงการที่ไม่เร่งด่วน เพื่อจัดสรรงบไปสนับสนุนการจัดงานประเพณีอุ้มพระดำน้ำเป็นลำดับแรก
“สำหรับแนวทางแก้ไข ทางเทศบาลฯ จะต้องทบทวนและบริหารจัดการโครงการภายใน โดยพิจารณาว่าโครงการใดที่ยังไม่มีความจำเป็นเร่งด่วน... ก็จะชะลอหรือพักไว้ก่อน”
นอกจากนี้ เทศบาลได้เปิดทางการร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อระดมทรัพยากรและการสนับสนุนด้านอื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นงบประมาณรัฐบาลโดยตรง
ความหมายของงานอุ้มพระดำน้ำต่อชุมชน
ประเพณีอุ้มพระดำน้ำเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของจังหวัดเพชรบูรณ์ และมักได้รับความสนใจทั้งจากประชาชนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยว การที่งบสนับสนุนลดลงจึงไม่เพียงเป็นปัญหาด้านงบประมาณ แต่ยังมีผลต่อการรักษาภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม การมีส่วนร่วมของชุมชน และรายได้ที่เกิดจากการท่องเที่ยวในช่วงจัดงาน
ตัวเลือกการบริหารจัดการและผลกระทบเชิงปฏิบัติ
จากแนวทางที่ผู้ว่าฯ และเทศบาลเสนอ มีหลายมิติที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ ได้แก่
- การเกลี่ยงบจากโครงการที่สามารถเลื่อนหรือชะลอได้
- การประสานขอสนับสนุนงบจาก อบจ. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น
- การดึงภาคเอกชนและประชาสังคมเข้าร่วมเป็นผู้สนับสนุน
- การออกแบบรูปแบบกิจกรรมที่ประหยัดงบแต่ยังรักษาอัตลักษณ์ของประเพณี
แต่ละแนวทางมีข้อดีข้อจำกัด เช่น การเกลี่ยงบอาจทำให้โครงการพัฒนาชุมชนอื่นล่าช้า ขณะที่การพึ่งพาภาคเอกชนอาจต้องมีการตกลงเรื่องรูปแบบการสนับสนุนให้สอดคล้องกับการอนุรักษ์วัฒนธรรม
ข้อมูลภาพรวมงบประมาณ (สรุป)
| รายการ | จำนวน (ล้านบาท) |
|---|---|
| งบที่เสนอขอ | 254 |
| งบที่ได้รับจัดสรร | 38.5 |
| งบที่เทศบาลถูกตัดลด | กว่า 40 |
ทิศทางต่อไปและข้อสังเกต
การรักษาการจัดงานประเพณีอุ้มพระดำน้ำไว้เป็นความท้าทายของหน่วยงานท้องถิ่นในบริบทงบประมาณที่หดตัว การตัดสินใจของจังหวัด เทศบาล และ อบจ. ต่อไปจะเป็นตัวกำหนดรูปแบบและขอบเขตของงานในปีหน้า ซึ่งยังต้องคำนึงถึงความยั่งยืนทางวัฒนธรรมและผลกระทบต่อชุมชน หากต้องอาศัยการสนับสนุนจากหลายฝ่าย ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน จำเป็นต้องมีการวางเงื่อนไขและการบริหารจัดการที่โปร่งใส เพื่อให้ทรัพยากรที่มีจำกัดถูกใช้อย่างคุ้มค่าและสอดคล้องกับการอนุรักษ์ประเพณี
ในระยะสั้น ประชาชนและผู้เกี่ยวข้องควรติดตามการประชุมและมติของหน่วยงานท้องถิ่นเกี่ยวกับการจัดสรรงบ และการเปิดรับการมีส่วนร่วมจากภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อประเมินทิศทางการฟื้นฟูและอนุรักษ์ประเพณีอุ้มพระดำน้ำของจังหวัดเพชรบูรณ์
