พาณิชย์ลงสามพรานสืบปมปลอมปนน้ำมะพร้าว หาทางป้องกัน-ยกระดับมูลค่าเชิงธุรกิจ

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2569 กรมพัฒนาธุรกิจการค้า นำโดย นายพูนพงษ์ นัยภากรณ์ อธิบดี พร้อมด้วยพาณิชย์จังหวัดจาก 4 จังหวัด ลงพื้นที่อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำมะพร้าวบรรจุขวดพร้อมดื่ม รับฟังปัญหา และแลกเปลี่ยนแนวทางรับมือกับปัญหาราคาผันผวน

เหตุผลการลงพื้นที่และปัญหาหลักที่พบทวน

การลงพื้นที่ครั้งนี้มีเป้าประสงค์เพื่อติดตามสถานการณ์จริง รับทราบปัญหาอุปสรรคจากผู้ผลิตและผู้จำหน่ายน้ำมะพร้าว พร้อมทั้งตรวจสอบข้อกังวลเรื่องการ ปลอมปนน้ำมะพร้าว ที่ถูกยกขึ้นเป็นประเด็นสำคัญ โดยมีคำสั่งจากรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ให้พิจารณาแนวทางแก้ไข รวมทั้งพิจารณาข้อเสนอแนะจากคณะกรรมาธิการการพาณิชย์และการอุตสาหกรรม วุฒิสภา

แนวทางการแก้ไขที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเสนอ

อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุว่ากระทรวงพาณิชย์ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคเอกชนมาร่วมกันตรวจสอบข้อเท็จจริง และกำหนดมาตรการเชิงระบบเพื่อป้องกันการปลอมปนในห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง โดยมุ่งเน้นการสร้างระบบการตรวจสอบย้อนกลับ (traceability) เพื่อความโปร่งใสต่อผู้บริโภคทั้งภายในและต่างประเทศ

“ประเด็นการปลอมปนน้ำมะพร้าวได้รับข้อสั่งการ...เพื่อสร้างมาตรฐานและความโปร่งใสตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่แหล่งที่มาของวัตถุดิบ การผลิต การแปรรูป ไปจนถึงการจำหน่าย เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ”

มุมมองผู้ประกอบการและศักยภาพการผลิต

ผู้บริหารระดับสูงของบริษัทผู้ผลิตน้ำมะพร้าวที่ทีมพาณิชย์ลงเยี่ยมชม เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการผลิตและการส่งออก โดยระบุว่าบริษัทดำเนินการผลิตน้ำมะพร้าวแท้บรรจุขวดมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 และมีมาตรฐานการผลิตระดับสากล ส่งออกทั้งยุโรป ตะวันออกกลาง และประเทศในภูมิภาคเอเชียหลายประเทศ

ข้อมูลที่ได้รับจากการเยี่ยมชมโรงงานสะท้อนศักยภาพการผลิตที่สูง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญทั้งในด้านการแข่งขันและการกำหนดราคา

ผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ประกอบการรายเล็ก

หนึ่งในความกังวลที่ถูกหยิบยกคือการที่มีผลิตภัณฑ์บางรายการจำหน่ายในปริมาณมากและราคาต่ำผิดปกติ ซึ่งอาจเป็นปัจจัยกดดันราคามะพร้าวของเกษตรกร ผู้ประกอบการรายเล็กอาจไม่สามารถแข่งขันได้หากตลาดไม่โปร่งใสและมีการปลอมปนวัตถุดิบ

• เกษตรกรได้รับผลกระทบจากราคาตกต่ำ
• ผู้ประกอบการรายเล็กเผชิญกับการแข่งขันด้านราคาที่ไม่เป็นธรรม
• ผู้บริโภคอาจได้รับสินค้าไม่ตรงตามมาตรฐานหรือคุณภาพที่ระบุ

การเชื่อมโยงภาครัฐและเอกชนเพื่อความยั่งยืน

จากการหารือ กระทรวงพาณิชย์วางแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันกำหนดมาตรฐานการผลิต การระบุแหล่งที่มาของวัตถุดิบ และระบบตรวจสอบย้อนกลับ รวมถึงการส่งเสริมการยกระดับมูลค่าเพิ่มผ่านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการทำการตลาดเพื่อเข้าถึงตลาดต่างประเทศอย่างยั่งยืน

การลงพื้นที่ครั้งนี้จึงเป็นการเริ่มต้นกระบวนการตรวจสอบและออกมาตรการร่วมกันที่มุ่งเป้าให้เกิดความโปร่งใสในห่วงโซ่อุปทาน และปกป้องทั้งเกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค หากดำเนินการตามแผน อาจช่วยชะลอการผันผวนของราคาและยกระดับภาพลักษณ์สินค้าน้ำมะพร้าวไทยในตลาดโลก

เจ้าหน้าที่และผู้ที่เกี่ยวข้องยังคงต้องเร่งทำงานร่วมกันเพื่อสรุปแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนและมาตรการเชิงบังคับที่สามารถตรวจสอบได้จริง เพื่อไม่ให้ปัญหาการปลอมปนน้ำมะพร้าวกลับมากระทบวงการผลผลิตและเศรษฐกิจฐานรากอีกครั้ง