แม่ค้าปลาสลิดชาวตากได้ความเป็นธรรม หลังร้องเรียนถูกเจ้าหน้าที่ที่ดินเรียกรับเงินและที่ดินกลายเป็นป่าสงวน

เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2569 นาง "แอม" แม่ค้าปลาสลิดจากจังหวัดตาก เดินทางมายื่นหนังสือที่ ศูนย์ดำรงธรรม กระทรวงมหาดไทย เพื่อเรียกร้องให้ตรวจสอบกระบวนการเกี่ยวกับที่ดินของตน หลังเผชิญปัญหาถูกเจ้าหน้าที่รับผิดชอบด้านการออกโฉนดเรียกรับเงิน และต่อมาที่ดินผืนดังกล่าวกลับถูกกำหนดให้เป็น เขตป่าสงวนแห่งชาติ ทั้งที่เคยมีโฉนดและซื้อขายได้ปกติ

ภูมิหลังข้อพิพาทและการร้องเรียน

กรณีนี้ได้รับความสนใจจากสาธารณะและสื่อมวลชนหลังจากนางแอมร้องเรียนว่าตนต้องวิ่งร้องเรียนต่อสู้คดีจนได้รับความเดือดร้อนทางการเงิน และไม่สามารถได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานท้องถิ่นหรือกรมที่ดินด้วยตนเองได้ทันที

ต่อกรณีดังกล่าว นายกองตรี ดร.ธนกฤต จิตรอารีรัตน์ อดีตเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ได้มอบหมายให้ นายพงศพัศ กตคุณวิสิทธิ์ เข้าช่วยเหลือประสานงานเพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมให้กับนางแอม

กระบวนการเมื่อมาที่ศูนย์ดำรงธรรม

ในวันยื่นหนังสือที่ศูนย์ดำรงธรรม นางแอมได้เล่ารายละเอียดและกล่าวขอบคุณผู้ที่ช่วยเหลือ รวมทั้งระบุความสบายใจหลังจากได้รับการติดตามเรื่อง โดยระบุว่ารู้สึกว่าได้รับความเป็นธรรมมากขึ้น

"วันนี้ตนไม่ได้ติดใจอะไรใครแล้ว เพราะค่อนข้างจะสบายใจเรื่องที่ดินมากกว่า ได้รับความเป็นธรรมแล้ว"

นอกจากนั้น นางแอมได้แสดงความขอบคุณต่อบุคคลหลายฝ่าย ได้แก่ นายกอนุทิน ที่ให้ความสนใจ, พงศพัศ และทีมงานสำนักงานกฎหมาย รวมทั้งเจ้าหน้าที่ศูนย์ดำรงธรรมที่รับเรื่อง (ซึ่งถูกเรียกกันว่า "พี่ออม") ที่ให้การปลอบโยนและรับเอกสารอย่างดี

ปัญหาที่สะท้อนและผลกระทบต่อชุมชน

เหตุการณ์นี้ชี้ให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างด้านการจัดการที่ดิน ซึ่งเมื่อประชาชนไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการตรวจสอบที่โปร่งใสได้ ย่อมนำไปสู่ความสูญเสียทั้งทางทรัพย์สินและความเชื่อมั่นต่อหน่วยงานรัฐ สำหรับกรณีที่ดินที่เคยมีโฉนดแล้วย้อนกลับไปเป็นป่าสงวน ย่อมส่งผลกระทบต่อสิทธิในที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของครอบครัวผู้ถือโฉนด

• ผู้ร้อง: นาง "แอม" แม่ค้าปลาสลิดจากจังหวัดตาก
• ผู้เข้าให้ความช่วยเหลือ: นายกองตรี ดร.ธนกฤต จิตรอารีรัตน์ และ นายพงศพัศ กตคุณวิสิทธิ์
• หน่วยงานที่ถูกติดตาม: ศูนย์ดำรงธรรม กระทรวงมหาดไทย และกรมที่ดิน

คำถามเชิงสังคมและความคาดหวัง

ประเด็นนี้ยังกระตุ้นคำถามต่อสังคมในวงกว้าง ได้แก่ หากประชาชนพบการเรียกรับหรือปัญหาการกำหนดเขตที่ดิน ควรมีช่องทางที่เข้าถึงง่ายและได้รับการติดตามอย่างไร รวมทั้งบทบาทของหน่วยงานกลางในการประสานงานและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบเป็นอย่างไร เพื่อไม่ให้ผู้มีรายได้น้อยต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดีด้วยตนเอง

ในเชิงปฏิบัติ ประชาชนผู้ได้รับผลกระทบอย่างนางแอมต้องการมากกว่าการรับฟัง คือการติดตามผลเชิงระบบ การชี้แจงตามข้อกฎหมาย และการเยียวยาความเสียหายอย่างเป็นรูปธรรม หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถแสดงขั้นตอนการตรวจสอบที่ชัดเจน จะช่วยคืนความเชื่อมั่นให้กับชุมชนในจังหวัดตากได้มากขึ้น

เหตุการณ์นี้ยังเป็นสัญญาณเตือนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องทบทวนกระบวนการให้บริการประชาชน การรับเรื่องร้องเรียนและการติดตามผล เพื่อให้การแก้ไขปัญหาด้านที่ดินเป็นไปอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และเข้าถึงได้สำหรับผู้ที่เปราะบางที่สุดในชุมชน